Lna sem opnai, jna sem dmari og annasamir dagar

Orlof

Aukafrumlag

    • a voru margir slendingar fundinum.
    • Varst etta ?
    • a erum vi sem borgum launin.

Eins og sst essum setningum hafa orin a og etta (nokkurs konar aukafrumlg) engin hrif beygingu sagnarinnar setningunni heldur er a aalfrumlagi (.e. margir slendingar, , vi) sem rur beygingu hennar.

Mlfarsbankinn.

Athugasemdir vi mlfar fjlmilum

1.

„g hef enga afskun; a eru tv r san essi lna opnai, og g meira a segja vgi hana. etta eru str mistk.“

Frtt mbl.is.

Athugasemd: arna er veri a tala um jrnbrautateina og lest sem tafist vegna ess a ingmaur lagi bl snum r.

heimildinni sem er vefur BBC segir:

"I have no excuse: it’s been two years since the line [opened] and I even inaugurated it… it’s a big mistake."

Blaamenn urfa a vita a stundum tti ekki a a beint r ensku. „Since the line opened“ ir ekki „san lnan opnai“. fyrsta lagi opnai lnan ekki neitt og ru lagi er lna slensku aeins lna, strik, fri, band og lka nema um s a ra konunafn sem jafnvel hefur viurnefni langsokkur.

Sgnin a vgja merkir a lsa trarlega helgi yfir (e-) me vgsluathfn samkvmt orabkinni. Hr fer betur v a segja a ingmaurinn hafi opna jrnbrautaleiina, lklega me vihfn, klippti bora.

Svokllu Demantslei (ekki „lna“) var formlega opnu fyrir stuttu og er feramannalei milli Hsavkur, Goafoss, Mvatns, Dettifoss og sbyrgis. rr rherrar opnuu hana, klipptu bora. Ofmlt vri a segja a eir hefu vgt hana.

Tillaga: g hef enga afskun; a eru tv r san essi lei var opnu, og g opnai hana hana meira a segja. etta eru str mistk.

2.

„Stunga kvi me hnfi er vallt lfsgnandi.“

Frtt blasu 6 Frttablainu 22-9-20.

Athugasemd: ur en einhverjir spakir menn fundu upp ori „lfsgnandi“ var notast vi lfshttulegt og dugi a gtlega langan tma. Hva breyttist er ekki alveg vitaen hugsanlega m kenna kvtinu um, vanda ferajnustunnar ea rrnun jkla.

Hr skal viurkennt a „lfsgandi“ er alveg fantagottor og miklu skemmtilegra en flest nnur en a er verulega „skrifgnandi“.

Hr fer ori stjrnuflokk en ar geymast skrtnu orin og au sem eru ofnotu fjlmilum:

    1. Um a ra
    2. Til staar
    3. a er …
    4. Valkostur
    5. treka
    6. Kalla eftir …
    7. Hva varar …
    8. Bila til …
    9. Horfa til …
    10. kvaranataka
    11. Vibragsailar
    12. Kynna til leiks
    13. Leggja hald …
    14. Haldleggja …
    15. essi efnis …
    16. Me puttann plsinum
    17. Punkturinn yfir i-i
    18. Sannkalla …
    19. Lfsgnandi
    20. Feramannainaur
    21. Vista fangaklefa
    22. Vegna rannsknar mlsins
    23. Vettvangur
    24. Labba
    25. Fjldi sem telur(til dmis tumanns)
    26. Hpur sem samanstendur af (til dmis tu manns)
    27. Handan auglsinga
    28. Framkvma
    29. Lttast um (til dmis tu kg)
    30. Ailar (framkvmdaailar, vibragsailar, rekstrarailar, skounarailar )

Hldum fram a vera htleg ogskrifum umbreytanlegum stofnanastlog er ltil htta a almenningur skilji.

Tillaga: Hnfstunga kvi er vallt lfshttuleg.

3.

„Ruth hafi jna sem dmari vi rttinn 27 r …“

Leiari Frttablasins 22.9-20

Athugasemd: etta oralag er ekki samkvmt slenskri mlhef. Hfundurinn skrifar um einn af dmurum Hstarttar Bandarkjannasem lst nlega.

orabkinni Lexico segir um ensku sgnina „to serve“:

Perform duties or services for (another person or an organization)

Og gefin eru mrg dmi, til dmis essi:

Recently a priest who had served for years as an official in the chancery office was ordained an auxiliary bishop.

He served these organizations for some 23 years till his retirement in March 1996.

slensku segjum vi a konan sem lsthafi veri dmari. S sem er hernumer hermaur. Annarer embttismaur, er ingmaur, er rherra og svo framvegis. Vi hin getum jna rum til bors, veri jnar og svo framvegis.

Sgnin a jna merkir a gegna jnustustarfi, vera jnn, sinna jnustustrfum. Prestur jnar a vsu fyrir altari en a er anna en hr um rir. Benedikt Bogason jnar ekki hstartti, hann er hstarttardmari. Halldr Benn Nellet jnai ekki sem skipherra varskipi Landhelgisgslunnar, hann var skipherra. gamla daga var g sumarlggunni en fjarri v a g hafi jna sem lgga.

egar veri er a ra blaamann fjlmiil er spurt: Ertu gur ensku? Allir ykjast gir ensku og sumir eru a. J, ertu rinn. Aldrei virist spurt hvort umskjandinn kunni a koma a ensku yfir slensku. a er gefi.

Tillaga:Ruth hafi veridmari vi rttinn 27 r …

4.

„10% fjlskyldna slandi eiga samanlagt um 3.200 milljara eignir.“

Frtt frettabladid.is.

Athugasemd: Fallbeyging orsins eignir er rng, a vera gufalli,eignum.

Tillaga: 10% fjlskyldna slandi eiga samanlagt um 3.200 milljara eignum.

5.

„… eykur enn styrk sinn og orku me nttrulegum og hreinum vtamnum fr Solaray. Me eim fullntir hann annasama daga.“

„Kynningarbla“ Frttablasins 23.9.20.

Athugasemd: Lklega s sem skrifai auglsinguna vi a maurinn geti me essum vtamnumtekist vi annir dagsins. Dagar eru ekki annasamir.

Svo veltir maur v fyrir sr hva su „hrein vtamn“. Lklega eitthva anna en au „menguu“ ea „hreinu“ sem vi aluflki ltum okkur ngja a gleypa hverjum morgni.

auglsingunni segir:

Solary-vtamn eru nttrleg og n allra aukaefna …

Vi hinir tkum „nttrleg vtamn“. ettaer n meiri vitleysan.

Tillaga: krafti eirra vinnst honum betur hverjum degi.


Undirritunarailar, bila til og sigra mt

Orlof

Hgg

Gur flagi benti mr fyrirbri sem einnig snertir slenskt mlfar ntmans: N tknar a „a f hgg“ ekki heimilisofbeldi, heldur famlag (e. hug):

„Viltu f hgg?“

„Gefu mr hgg“.

Anna mlfritengt atrii lt g fylgja. g fkk a hendur nstum millilialaust fr norlenska krmanninum:a kom eistneskur kr til a syngja me sngflgum hans Akureyri. egar hann lsti uppkomunni eftir sagi hann:

„Fyrst sungu eir, svo sungum vi. Og svo sungum vi me eistunum, og tlai aki af hsinu.“

Morgunblai, 19.9.20. Tungutak, blasu 28. Baldur Hafsta.

Athugasemdir vi mlfar fjlmilum

1.

„Sem upphaflegir undirritunarailar Atlantshafsbandalagsins hafa Bandarkin og sland veri vibin a koma hvort ru til varnar yfir 70 r.“

Morgunblai, grein blasu 29, 19.9.90.

Athugasemd: Sendiherra erlends rkis fr birta grein Morgunblainu. Einhver hefur fengi a verkefni a a hana, lklega Google-Translate.

arna er tala um „undirritunaraila“ sem gti veri ing enska oralaginu „original signatories“ ea „signatory party“.Hins vegar er etta ekki algengt oralag en ekkert meira alaandifyrir v. Prfi a ggla.

mli.is segir:

Oft eru til g og gegn or mlinu sem fara mun betur en msar samsetningar me orinu aili. T.d. fer mun betur a segja byrgarmaur, dreifandi, eigandi, hnnuur, innheimtumaur, seljandi, tgefandi en „byrgaraili“, „dreifingaraili“, „eignaraili“, „hnnunaraili“, „innheimtuaili“, „sluaili“, „tgfuaili“.

Margt er lkt slensku og ensku en ar me er ekki sagt a bein ing s vieigandi. Oft fer miklu betur v a nota fleiri or ingu r ensku, umorum vi.

Tillaga: Bandarkin og sland voru meal eirra rkja sem stofnuu Atlantshafsbandalagi fyrir sjtu rum og hafa san veri vibin a koma hvoru ru til varnar.

2.

„Biden bilar til ingmanna Repblikana.“

Fyrirsgn ruv.is.

Athugasemd: Notkun sagnarinnara bila er orin dlti skrtin fjlmilum og ekki alltafvita vi hva blaamenn eiga. Samkvmt orabkinni merkir oria bija sr konu, samanber nafnori biill. a geturlka merkta bija. fjlmilum virist hafa dregi r notkun bija en bila komi stainn.

Fyrirsgnin hr fyrir ofan ljs. Hins vegar er skrt hva tt er vi egar lesin er fyrsta mlsgreinin frttinni sjlfra. ar stendur:

Joe Biden, forsetaframbjandi Demkrata, hvatti ingmenn dag til a koma veg fyrir a nr hstarttardmari yri skipaur fyrir kosningar.

Ljst er v a hann hvatti ingmenn en bilai ekki. Talsverur munur er merkingu oranna.

Tillaga: Biden hvetur ingmenn Repblikana a tilnefna ekki dmara.

3.

„Snjr hlum Esjunnar.“

Fyrirsgn visir.is.

Athugasemd: Fyrirsgnin er alveg rtt, ekkert a henni. m benda a egar snjar ltilshttar annig a greina m jr er tala um a a grni, grni fjll. morgun grnai Esjuna og lka Hengli, Blfjllum og rugglega var suvesturhorninu.

Oralagi a grna fjll erskemmtilega gegnstt og jafnvel notalegt, fer vel me myndinni sem fylgir frttinni.

Litrkar lsingar geta veri skemmtilegar. Hr eru dmi:

    1. Grnar fjll
    2. Bta gru ofan svart
    3. N er’a svart maur
    4. Eins og svart og hvtt
    5. Svartur blettur einhverjum
    6. Svartur blettur tungunni
    7. Hef s a svartara
    8. Fram rauan dauann
    9. Rau rmantk
    10. Rau jl
    11. Algjr grningi
    12. Undir grnni torfu
    13. einum grnum
    14. Ekki grnan grun
    15. t blinn
    16. Bla hndin
    17. Hvt jl
    18. Hvtur fyrir hrum
    19. Fjalli tjaldar hvtu
    20. Brenna til hvtra kola

Upp hugannkomarf oratiltki me litum en egar leita er heimilda orabkum finnast margir tugir ef ekkihundru.

Tillaga:Grnai Esjuhlar ntt.

4.

„Kylfingurinn Bryson DeChambeau sigrai Opna bandarska meistaramti golfi grkvld.“

Frtt ruv.is.

Athugasemd: Frttamaurinn rugglega vi a kylfingurinn hafi sigra ͠mtinu. Enginn getur „sigra mt“ en hgt er a vinna ara keppendur, hafa betur, sigra keppni ea mti.

Oralagi hefur dreifst va enda tta ekki allir sig versgninni. nnur lka versgn era „opna hur“ sem er algjrlega vonlaust verkefni, rtt eins og a „standa me sjlfum sr“, „elta drauma sna“ og anna skemmtilegt.

Tillaga: Kylfingurinn Bryson DeChambeau sigrai Opna bandarska meistaramti golfi grkvld.


Lappa upp , rna stlku og fremja rn

Orlof

Frekara, frekari

frekara mli og frekari mli. Fyrri beygingin er fornleg, hin sari samrmi vi beygingar ntmamli.

Eldri beygingin veldur v e.t.v. a sumir telja a orasambandinu komi fyrir hvorugkynsori mli (rdd, rmur, mlfar; orspor, eitthva sem sagt er). Svo er ekki heldur er etta karlkynsori mlir.

Mlfarsbankinn.

Athugasemdir vi mlfar fjlmilum

1.

„Raunsi verur a ra fr og ljst er a linum rum hefur, rtt fyrir Dyflinnarregluger og vegna eirra lausataka sem „fjlmilanlgunin“ hefur haft fr me sr, grarlegur fjldi flks komi hinga til lands eirri forsendu a a s fltta undan slmum astum af einhverju tagi.“

Forystugrein Morgunblasins 18.9.20.

Athugasemd: S sem skrifar langar mlsgreinar a httu a ruglast og misst rinn. Lesi hann ekki vel yfir a loknum skrifum er hann vanda. Flestir lesendur eigaerfitt me a halda rinum vi lestur langra mlsgreina. ess vegnaer skynsamlegt a vera hnitmiaur skrifum, vera spar punkt og lesa vel yfir.

Ekki veit g hva er a gerast Morgunblainu. Fyrir nokkru fr a bera afar lngum og flknum mlsgreinum leiurum blasins og jafnvel mlvillum. Yfirleitt eru eir skrifair af mikilli list og plitskri glggskyggni og sustu rin leiftrandi hmor.

Leiari dagsins er slmur aflestrar. Gott dmi er tilvitnunin hr a ofan sem er afar lng. Hfundurinn misstirinn eftir innskotssetningunum tveim. ar vantar sgnina a hafa, a er milli tveggja ora sem hr eru feitletru.

Hfundurinn skilur ekki nstu, upptugguna. Hann gleymir v sem hann hefur skrifar og telur lagi a hnoast me smu or ea oralag. Hr er dmi:

Hins sari r hefur hrikt stoum reglugerarinnar…

Strax nstu mlsgrein eftir stendur:

Hin sari r hafa v heyrst hvrar raddir …

Nstaa skrifum er merki um stlleysi en stafsetningavillur eru um leti, jafnvel hrovirkni. Blaamaurarfa virkjaleirttingaforriti tlvu sinni sem bendir samstundis villur stafsetningu ora. Forriti hefur hins vegar ekkert vit, enga greind ea lyktunarhfni. a gerir ekki greinarmun sk og skg svo dmi s teki. ar af leiandi arf blaamaurinn a lesa skrif sn vandlega yfir fyrir birtingu svo hann ori a ekki svo a einhver hafi kltt sig skg.

leiaranum segir:

Og a reglugerinni hafi ekki veri beitt af eirri festu sem skyldi hefur hn hjlpa og n hennar dytti varla nokkrum manni hug a verja tttku okkar Schengen-samstarfinu, sem er meira lagi vafasamt, jafnvel me reglugerinni.

etta er illskiljanleg mlsgrein vegna eirra ora sem eru feitletru.

Fleira mtti gagnrna skrifunum.

Tillaga: Engin tillaga.

2.

a er um 800 milljnum krna drara a reisa jarleikvang fyrir innanhssrttir sem tki 8.600 horfendur en fyrir 5.000 horfendur.“

Frtt ruv.is.

Athugasemd: vanir skrifarar falla oft gildruna sem kennd er vi nstu. Hr er arfi a skrifa tvisvar sinnum ori horfendur, einu sinni dugar. Lesandinn skilur.

Aukafrumlagi „a“ getur stundum veri hvimleitt enda oft kalla leppur, stendur fyrir eitthva skilgreint. Yfirleitt er a merkingarlaust, hgt a sleppa v n ess a merking setningar ea mlsgreinar breytist rtt eins og segir tillgunni hr fyrir nean.

Ofnotkun aukafrumlaginu er saskapur rituu mli, stlleysa. Gir skrifarar reyna a komast hj v, arir eru blindir etta en svo virist a sumum s alveg sama. eir sastnefnduttu ekki a vera blaamennsku.

g hafi ekki hugmynd um hva aukafrumlag vri fyrr en g rakst grein eftir Eirk Rgnvaldsson prfessor slensku. Hrer dltil umfjllun um ’a’. Aalatrii er a nota aukafrumlagi a hfi. Samt er arft a sleppa v alveg. Margvslegt oralag hefur fest mlinu: a er blessu blan, a rignir, a mtti segja mr a og svo framvegis.

Stlleysi hir mr miki og er mr raun a v. g a til a ofnota sum or. Nefna m bendingarfornafniessi og lausa greininn. Mr finnst skrif mn lagast ef g gti hfs notkun eirra. Auvita kostara dlitla reynslu a umora setningar og mlsgreinar, en g gri v - held g.

Hvernig m ora annan htt eftirfarandi r frttinni me v a sleppa ’etta’?

etta kemur fram nrri skrslu starfshps sem var tla a gera tillgur um jarleikvang fyrir innirttir.

Ea:

Bent er skrslunni a a yri mikil lyftistng fyrir menningarstarf a hafa mguleika slku tnleikahaldi

Lt lesendum eftir a brjta heilann.

Margir halda a svo framarlega sem efnislegt innihald frttar skiljist skipti oralagi engu mli. g er sammla. Deila m um hva sr „rangt“ ml en stll skiptir jafnvel meira mli v honum felst skr hugsun. Aftur mti er hvorki til rttur n rangur stll, ekki frekar en rng ea rtt skoun.

Tillaga: Um 800 milljnum krna drara a reisa jarleikvang fyrir innanhssrttir sem tki 8.600 horfendur en fyrir 5.000.

3.

„rtt fyrir a vonskuveur hafi gengi yfir hfuborgarsvi gr me rigningu og slagviri ltu starfsmenn Kpavogsbjar a ekki sig f. eir lppuu upp brekkuna vi Arnarnesveg me v a leggja af kostgfni graskur moldarflagi sem ar var.“

Myndatexti blasu tv Frttablainu 18.9.20.

Athugasemd:Hr er ekkertbeinlnis rangt en samsetninginer hno. Oralagi a lappa upp eitthva merkira tjasla einhverju saman, gera lauslega vi. Hfundur textans veit etta ekki.

„Hva ertu a fara a gera?“ spuri mir mn mig einhverju sinni er g var nunda ri. „g tla a lappa upp hjli mitt,“ sagi g. hvein mmmu. „Enginn lappar upp ntt hjl,“ sagi hn. Og g skildi.annig lra brnin a sem fyrir eim er haft.

Ekki fer saman a lappa upp eitthva og gera eitthva af kostgfni. Miklar lkur eru v a „moldarflagi“ s engin tilviljun, unni hafi veri gott undirlag fyrir graskurnar. Og hva er betra en mold?

Blaamaur heita pottinum hvslai v a mr um daginn a blaamenn skrifi ekki alltaf fyrirsagnir og myndatexta. tlitshnnuir, ritstjrnarfulltrar og arir sem ykjast kunna a valda penna taki iulega fram fyrir hendurnar eim. Texti arf a passa plssi og ar af leiir a fjldi stafa ea ora skiptir meiru eninnihaldi.annig verur til hno.

Tillaga: rtt fyrir vonskuveur gr lgu starfsmenn Kpavogsbjar af kostgfni graskur mnina.

4.

„ fyrsta fltta snum, ri 1987, myrti hann lgreglumann, rndi stlku og framdi nokkur rn.“

Frtt blasu 8 Frttablainu 18.9.20.

Athugasemd:J, a er einmitt a.Bfinn rndi stlku og „framdi san rn“. Blaamaurinn hefi geta ora frttina svona:

fyrsta fltta snum, ri 1987, framdi hann mor lgreglumann, framdi rn stlku og framdi san fleiri rn.

Oralagi ’a fremjaeitthva’ er nori oftast tengt hfuverkum: Fremja rn, fremja mor, fremja hfuverk. Sjaldnast fremur einhver gverk, en a er vissulegatil en minnanota (prfi samt a gggla ori).

Sgnin a fremja er nskyld orinu framur sem merkir framgjarn, frekur ea hraustur. Af v er leitt ori fremd sem merki efling, vegsauki ea frg.

Lkast til er best a sleppa nafnorahnoinu og ora etta einhvern veginn ann mta sem segir tillgunni.

Tillaga: fyrsta fltta snum, ri 1987, myrti hann lgreglumann, og rndi flk.


ryggi sem ur var ryggi

UnknownFyrir nokkrum misserum brustfrttir fr Frakklandi a konur yfirklnai ttu gna ryggi arlendra. Ft sem hyljaallt nema augun kalla tlenskur„brku“ og sumir „nkb“ og til eru fleiri or sem lsa tskunni sem rauka hefur dlaglegan tma, jafnvel fr v a spmaurinn Mhame var uppi.

Sem sagt, franskir ttu vi miki ryggisleysia stra af v a konur sust ekki inni ftunum og helst var v bori vi a eim gtu veri flskaggjair karlar me alvpni ea fullhlain sprengjuhldur. Allir vitaa ryggisleysier smitandi og fyrr en vari lei Dnum afar illa, lkaBretum, Spnverjum og rum jum.

imagesSko, andliti er aalatrii. Myndavlar Oxfordgtu Lundnum ea dinsvllum Parsugeta greint alla vegfarendur rskotshraa, jerni, kennitlu, fjlskyldubnd og sknmer. Hef etta fr reianlegum heimildum r bmynd.

Svo frttist byrjun rsa meinleg flensauppgtvaist Knaveldi arlendir vildu fyrst sem minnst r henni gera. Engu a sur barst hn me gnarhraa um heimsbyggina og hafi uppgtvasta hn var ekkert venjuleg flensa heldur kvtis andskoti sem getur veri banvnn. hrafer hennar komust skrir menn a eirri niurstu a asmit fr munni og nefigeti borist nokku langt lofti.

5e86e60a90630-funny-coronavirus-masks-protection-2-5e8482f6dfcd1__700egar einhver hstar ea hnerrar er voinn vs. Sagt era fyrir fimm hundru rum egar svarti daui rei um slensk hru a s sem hnerrai vri sktur. „Gu hjlpi r,“ var sagt af djpri vorkun. etta hefur san veri sagt allt fram ennan dag.Hefuforfeurnir vita a smit gti borist me hnerra ea hstahefu eir tali mikilvgaraa bija gu um a hjlpa sjlfum sr fremur en hnerraranum.

5e86e60d2ca21-5e84509052e73_6rhzuz3_700.jpgN, n. Me v a hylja nef og munn me grmum fullyra hinir vsu a takmarka mtti kvtissmiti. Lklega margfalt.

a hefir lka frst a va umheimsbygginasskylt a ganga me grmur sem hylja munn og nef.

Og annig hefur n heimskringlan snist a almginn arkar erindumsnum hulinn grmu, ernrandlitslaus rtt eins og slamska konan brkunni. Enginn nefnir lengur brkugninavegna ess a v minna sem sst andlit flks v ruggarier lurinn sagur vera.

images-1Eins gott a fylgjast vel me vendingum ryggismlum.


Honestly me samvisku og n andlit spreyta sig ftbolta

Orlof

Sakir rigningu

a er ori algengt a slendingar noti gufallsmynd kvenkynsora sem enda –ing ar sem eignarfall er vieigandi. g hef egar nldra yfir tilhneigingunni til a spyrja spurningu sta spurningar. a er hreint ekki eina tbreidda dmi um notkun gufalls sta eignarfalls. Sumir fresta rum framkvmdum vegna byggingu hssins og fara snemma heim af tiht sakir rigningu.

g hlt a flk vri arna a sl saman t af v og vegna ess, ar tilkona nokkur sagi mr a dttir hennar tlai a safna hri fram til fermingu. etta er ljtt og rangt. Stlkur ttu a safna hri fram a fermingu, ea ba me atil fermingar a lta klippa sig ef r vilja hafa stt hr fermingardaginn. Smuleiis ttum vi a fresta feralagi vegna rigningar.

Kvennablai. Eva Hauksdttir.

Athugasemdir vi mlfar fjlmilum

1.

„g er kominn me ng afFIFAog llum hinum tlvuleikjunum. g er lka httur a hlusta podkst. Nna er g einungis tilbinn a horfa kvikmyndir.“

Frtt dv.is.

Athugasemd: Blaamaur fr sttkv. Honum leiddist eftir a hafa spila tlvuleiki, hlusta podkst og horft kvikmyndir tu daga.

Honum hefi rugglega ekki leist hefi hann haft hj sr gar bkur. Lestur bka er eitt hi strkostlegasta fyrirbrigi sem til er. Og lur tminn.

Verst a margt ungt flk les tilneytt ftt anna en textaskilabo ea tlvupsta. Sorglegt.

Tillaga: Engin tillaga.

2.

Honestly me allri minni samvisku …“

Frtt dv.is.

Athugasemd: N skal segja, n skal segja: hvernig ungar stlkur tala. Nokkrar slenskar stlkur geru sr dlt vi unga ftboltamenn landslii Englendinga.

r sj eftir llu saman og ein eirra skrir ml sitt vefnum Instagram. Hn virist tala a sem sumir efna „sl-ensku“, blndu af slensku og ensku:

  1. Honestly me allri minni samvisku …
  2. g urfti a lra a the hard way a …
  3. g setti etta private storie

A ru leyti er lti a frsgninni. Hn er svo til villulaus og snyrtileg a slettunum undanskildum. Stlkan rugglega framt fyrir sr skrifum ef hn lti fylgdarjnustunalnd og lei - og sletturnar.

Tillaga: Engin tillaga.

3.

„Mrg n andlit fengu a spreyta sig grkvldi.“

Frtt kl. 12.20 Rkistvarpinu 9.9.20.

Athugasemd: Hvernig spreyta andlit sig? rttafrttamenntala stundum skrtilega og oravali er ekki alltaf samrmi vi efni frttar, stundum t htt.

Hr var veri a tala um frammistu landslismanna ftboltaleik. Vegna forfalla fengu margir a spreyta sem ekki hfu hinga til fengi miki a spila.

Leikurinn gengur t a leika bolta me ftunum, ekki andlitinu.

Tillaga: Margir nir leikmenn fengu a spreyta sig grkvldi.

4.

Vibragsailar leituu fjra daga og …“

Frtt frettabladid.is.

Athugasemd: Ori „vibragsailar“ er einkar illa sami or v algjrlega ljst er hverjir tilheyri essum hpi. ar a auki er ori „ailar“ ofnota.

vef CNN sem er heimild frttarinnar segir:

Police, the Royal Air Force (RAF) and mountain rescue workers spent four days searching for the experienced hiker and a press conference was planned for Wednesday at The Tan Hill Inn, situated within the national park.

arna er ekki tala um „vibragsaila“ aeins lgreglu, flugherinn og bjrgunarsveitarmenn.

Andlausir blaamenn vita skrifa illa, eru hvorki gagnrnir eigin skrif n sinna ingum r erlendum mlum af eirri kostgfnisem nausynleg er. Sannast sagna er frttin CNN miklu frlegri og betri en s slenska.

Hvaan kemur etta or, „vibragsaili“. M vera a blaamenn ekki enska oralagi „response team“ og i a sem „vibragsaili“ sem er llegur kostur.

vef Wikipediu segir:

An incident response team or emergency response team (ERT) is a group of people who prepare for and respond to any emergency incident …

Algjr arfi a kalla bjrgunarsveit anna er v nafni ea ru sem a ber. Sama er me lgreglu, slkkvili, landhelgisgslu og sjkraflutningamenn. g hef komi a slysi og geria sem g gat til a hjlpa. Var g ekki „vibragsaili“? Ea arf a gefa llum sem a slysi eahappikoma eitthvert samheiti? S ekki rfina v.

Tillaga: Lgreglan, flugherinn og bjrgunarsveitarmenn leituu fjra daga og …

5.

Hva gerist fyrir skrifstofunana, maur?“

Skopmyndaseran Pondus Frttablainu 102.2.20.

Athugasemd: arna hefur andanum ori . Miklu betra er a nota sgnin a koma sta gerast.

gamla daga voru nliar blaamennsku vingair til a a a sem var kalla „skrpmyndir“. Verkefni tti a aumasta af llum aumum en a var mikill misskilningur. Hvorki arna n annars staar tgfu dagblas m kasta til hndunum. Vera m a a sem vel er skrifa fi ekki sanngjarna viurkenningu lesenda. Hitt gerist iulegaalesendur gagnrna tpilega egar ekki er vanda til verka.

Svo er a hitt: Teiknimyndir fjlmilum eru ekki aeins fyrir brn. Pondus er gott dmi um „skrp“ fyrir fullorna, brfyndinn. Brn skilja hann ekki.

Hfundur teiknimyndaserunnarPondus er Normaurinn Frode verli.

Tillaga: Hva kom fyrir skrifstofuna na, maur.


Standa a baki, blettur trausti og fremja eggjavopnars

Orlof

Verkjaur

Gujn Lrusson, lyflknir, hringdi og tji ngju sna me oraval sumum lknabrfunum sem honum berast. Srstaklega er hann sttur vi orin bjgaur, verkjaur og lyfjaur, og ba undirritaan a hera barttuna gegn eim.

Um essi or var fjalla 170. pistli (Lknablai 2004; 10: 713) eftir a leita hafi veri fulltingis hj srfringum slenskrar mlstvar. eir tldu orin ekki samrmast slensku mlkerfi.

Fram kom pistlinum a au tti lklega a flokka sem lsingaror, myndu af nafnorunum, bjgur, verkur og lyf. Gott dmi um myndun lsingarors af nafnori er kjarkaur (af kjarkur).

Flest au or sem enda -aur eru hins vegar lsingarhttur tar af sagnori, svo sem mlaur (af mla) og lvaur (af lva).

Lknablai. Jhann Heiar Jhannsson.

Athugasemdir vi mlfar fjlmilum

1.

„Einnig akka g barnsmur minni … fyrir a standa a baki mr …“

Frtt mbl.is.

Athugasemd: S sem ’stendur a baki einhverjum’ getur veri fyrir aftan hann. Oralagi getur einnig merkt a s sslakari en sem baki .

arna er vitna formla bkar sem er nkomin t og akkar hfundur mrgum fyrir liveisluna meal annars me essum orum. Ekki er laust vi a lesandinn brosi kampinn.

Njls sgu biur Kri Slmundarson Bjrn Mrk a standa a baki sr og ahafast lti. Lesandinn veit a Kri er frkinn bardagamaur en Bjrn ekki mlugur s, og er etta hi besta fyrirkomulag fyrir Bjrn.

Lklegast er a hfundur formlans hafi vilja akka barnsmursinni fyrir a standa me sr tmum sem hann urfti asto.

etta er gtt dmi um a skrifarar urfa oftast einhvern til a lesa yfir skrif snaannars er htt vi a illa fari.

Tillaga: Einnig akka g barnsmur minni … fyrir a styja mig …

2.

„Auknar lkur engum smitum.“

Fyrirsgn mbl.is.

Athugasemd: Lkur eru engu. Nei, svona talar enginn, nema kannski htimbrair vsindamenn.

Hr er vitna greinarger sem fylgir splkani Hskla slands. ar segir me orum blaamannsins:

Alltaf er mguleiki v a mrg smit greinist …

etta er n ekki kja spmannslega sagt. Frekar tt vi a sem veurfringurinn gti sagt egar hann er spurur um veri vetur:

J, a eru alltaf lkur snjkomu.

g geri athugasemd vi ofangreind or Facebook-su Thors Aspelunds sem svarai mr kurteislega og sagi:

Gtuml lftlfringa og jafnvel lkindafringa.

g var n ekki alveg sammla og svarai hann meal annars:

a er ekki rtt a segja a n frum vi a sj daga me engin smit. Heldur er rtt a segja n aukast lkurnar a vi frum a sj daga me engin smit. En mikilvgt a tskra vel og koma "talmlinu" rtt inn talmli.

g get vel stt mig vi svari enda ljst a Thor ttai sig vel v sem g tti vi. Oralagi ’frum a sj’ er ekki eins gott og a segja bltt fram a vi munum sj.

Tillaga: Litlar lkur smitum.

3.

„Myndlistarsningin On Common Ground opnar dag Hlulofti Korplfsstaa …“

Frtt frettabladid.is.

Athugasemd: Listamenn fr Pllandi, Lithen og slandi opna myndlistasningu. Af hverju er heiti hennar ensku?

nokkur vafa er ska eftir v a slendingar komi sninguna og hvers vegna er yfirskriftin ekki slensku? etta er enn eitt dmi um niurlgingu tungunnar, henni er ekki beitt heldur gripi til ensku semenginn listamannanna a murmli.

Blaamaurinn gerir vel og ir enskuna slensku eins og lesa m tillgunni hr fyrir nean.

ar a auki „opnar sningin“ ekki neitt. Hn er opnu af flki.

Tillaga: sameiginlegri jr.

4.

„a setur blett traust til Mannrttindadmstls Evrpu af hlfu eirra Tyrkja sem reka ml fyrir dmstlnum a forseti hans iggi heiursdoktorsnafnbt …“

Frtt ruv.is.

Athugasemd: etta er einhvers konar varfrnisorlag sem gengur ekki fullkomlega upp. Betra er a nota lsingarorin lti traust, miki traust ea eitthva ar milli frekar er a blanda blettum inn oralagi.

Sagt er a blettur falli mannor einhvers og er tt vi a orspor hans hafi bei skaa. Stundum er tala um skammarbletti. essu tilviki hefi veri tilvali a segja a bletti hafi veri kasta Evrpudmstlinn, a er a orstr hans hafi rrna.

Evrpudmstllinn byggir trausti aildarrkja og almennings honum. Fyrir kemur a r trausti dragi og annig oralagskilja allir og frekari mlalalengingar eru v arfar.

Tillaga: a rrir traust til Mannrttindadmstls Evrpu af hlfu eirra Tyrkja sem reka ml fyrir dmstlnum a forseti hans iggi heiursdoktorsnafnbt …

5.

2.988 n smit krnuveiru greindust Bretlandi sasta slarhring.“

Frtt mbl.is.

Athugasemd: Svo virist sem stjrnendum Moggans s alveg sama hvernig blaamenn skrifa. Engin gastjrnun eim b. Krakkar sem tku ekki eftir slenskutmum skla byrja hiklaust setningar tlustfum. etta gerist aftur og aftur mbl.is (taki eftir a hr er ekki sagt „treka“ sem er vinslasta or blaamanna um essar mundir).

Allir fjlmilar hafa snar tiktrur. Rkistvarpinu er frttamnnum skipa a segja „ grkvld“ ekki grkvldi. Hvort tveggja er rtt.

Mogganum er nliunum sagt a byrja setningar tlustfum, ekki bkstfum. aer kolrangt.

myndum okkur a eins eitt ntt smit hafi greinst Bretlandi. hefi gfupenninn skrifa:

1 ntt smit krnuveirugreindist Bretlandi sasta slarhring.

Myndis sem etta lesskrifa svona?

Af hverju skrifar blaamaurinn „smit krnuveiru“sem er allsekki rangt en flestir myndu segja krnuveirusmit.

Tillaga: Sasta slarhring greindust 2.988 n krnuveirusmit Bretlandi.

6.

„Lgreglan Birmingham Englandi hefur handteki 27 ra karlmann sem grunaur er um a hafa frami eggvopnsrsir

Frtt visir.is.

Athugasemd: ekkjastskammbyssursir“ ea „bareflisrsir“? n efa, en etta er ekki vel skrifa. rsarmaurinn stakk flk, a kemur greinilega fram heimildinni sem er frtt BBC. kemur ekki fram hvort a hafi veri gert me skrum, sveju ea hnfi svo dmi su tekin. mislegt bendir til ess a a hafi veri hnfur, sem raunar m telja til eggvopna, me eirri undantekningu a hnfur er alls ekki alltaf vopn.

Ekki er rangt a tala um a „fremja rs“ en etta er nafnorastll sem hglega m vkja sr undan og skrifa ’rast flk’ sem er elilegt oralag nema fyrir sem hafa vanist ensku mli.

frttinni segir:

S sem lst var 23 ra gamall maur og d hann Irving strti klukkan.

„Klukkan …“ Hva erindi essi stubbur arna?Nennti blaamaurinn ekki a lesa skrifin yfir fyrir birtingu? Er ekkert gaeftirlit me skrifum blaamanna Vsi? eim leyfist allt en byrgin er ritstjrans sem virist ekki gera krfur til starfsmanna.

frttinni segir:

Maur og kona, 19 og 32 ra, hlutu alvarlega verka og eru sg lfshttu.

Sem sagt, konur eru ekki menn. Er betra a skrifa ntjn og rjtu og tveggja ra?

Tillaga: Lgreglan Birmingham Englandi hefur handteki 27 ra karlmann sem grunaur er um a hafa stungi flk me hnfi.


Hnignun Laugardalslaugar

IMG_2110Laugardalslaug er frekar saleg. a er ekki starfsmnnum a kenna, miklu frekar borgaryfirvldum sem virist vera nkvmlega sama um laugina, veita ekki ngt f til vihalds og rifa.

Vegna heimsfaraldursins voru sundlaugar landsins lokaar fr 23. mars til 18. ma. Laugardalslaug var tminn notaur til vihalds. Sundlaugargestir komu vel rifna bningsklefa me nlkkuu trverki og allt ilmai af hreinlti og glei. Sumir stungu sr laugina en arir renndu sr ftskriu pottana. Lfi var gott.

Svo tku msir gborgarar eftir smatriunum sem hfu gleymst. Rennurnar lauginni voru rifnar, r eru grnar, ekki fagurgrnar. Trppur upp r lauginni voru jafn sktugar og fyrr. Vi pottana voru tvr efstu trppurnar svo sktugar a ar ttu smger skorkvikindi lfvnlegt landnm. Skturinn hefur san haldi fram a safnast ar saman og jafnvel milli potta. Bltt plast sem einhvern tmann var sett bakka laugarinnar og var er sums staar ori grnleitt af rifum.

IMG_2066egar rignir lekur vatn ofan r stkunni og ofan saltpottinn og lekandinn heldur fram um tma stytt hafi upp.

M vera a handriin vi pottana hafi veri lkku mean lokuninni st. a breytir v ekki a au voru og eru enn kolrygu. Rybrunni gat er handrii austasta heita pottinum og hugsanlega fleirum.

svoklluum nuddpotti eru grar lar sem pottagestir geta stungi hndum snum . r hafa varla nokkru sinni veri rifnar og eru ornar dkkar af skt eftir nning sunda handa. Eflaust m eim greina tal lfsni. Skyld'ann Kri vita af'essu?

Fyrir nokkrum dgum var einn gur sundlaugargestur orinn svo reyttur saskapnum a hann greip sundlaugarvr og benti honum nokkur atrii sem hr hefur veri minnst . S kom af fjllum.

IMG_2114„Nturvaktin sr um rifin,“ sagi vrurinn, en lofai a koma athugasemdum framfri. Daginn eftir var bi a rfa, a minnsta kosti a nafninu til.

Hr hefur ekki veri fjalla um bningsklefana og gesti af bum kynjum sem fara ekki sturtu og menga v laugarvatni fyrir rum. Um a m skrifa langan pistil.

Myndirnar sem fylgja voru teknar eftir „rifin“. Af eim m ra a enn er miki verk unni. Sumir myndu ora a annig a komin s tmi gagngera endurnjun lauginni.

Myndirnar skra sig sjlfar. m vekja athygli einni. Greina m a tvr plntur hafa skoti rtum trppum ofan heitan pott (sj nestu myndina). Hugsanlega er etta smri. J, a er lf laugunum, jafnvel eftir lokun.

IMG_2069 bSvo eru a tknimlin. Fyrir kemur a sturturnar vera sjheitar og stundum skaldar. Sjaldnast eru pottarnir me sama hitastigi fr einum degi til annars. „etta er ntt drasl,“ sagi sundlaugarvrur egar kvarta var vi hann. Lklega er a rtt, lagnir og stritki eru rugglega jafngmul lauginni sem opnu var ri 1968.

Hversu lengi a bja gestum upp svona sundlaug? Hvernig stendur v a Laugardalslaug er ekki lengur besta sundlaugin Reykjavk?

En gti lesandi, ekki spyrja mig hvers vegna g fer nr daglega essa laug.

essi grein birtist Morgunblainu 1. september 2020.

San hefur svolti veri unni a rifum. Miki er gert.Enn er eftir a rfa rennur laugarinnar. Bakkarnir eru sjlegir sem og gamli plastdkurinn sem settur var fyrir ralngu kantalaugarinnar. Niurstaan er s a fyrir lngu er kominn tmi endurnjun. Betri er n laug en kattarvottur.

Kjallari er hringinn kringum laugina. Mr er sagt a veggir hennar su stfair svo eirfalli ekki inn. ar a auki munu eir vera sprungnir og lekir.

Skyld’annDav Dagur vita af’essu?


Frra daga knnun, ni sr veiruna og veita styrkveitingar

Orlof

B, b

Smori h er kunnugt sem upphrpun fornu mli og fram ntmann en notkun ess sem kveju merkingunni ’hall’ er naumast eldri en fr sasta rijungi 20. aldar, t.d.:

H (ll); H, manni; H, arna.

Hr gtir hrifa fr ensku: hi (eftirhermuor) ea hey. Smori b, einnig b-b, er ntmamli einnig nota sem kveja merkingunni ’bless’.

a er fengi r e. good-by, good-bye, samandregin mynd r God be with ye (Klein), sbr. enn fremur e. bye; bye-bye (barnaml) (Klein).

Mlfarsbankinn. Jn G. Frijnsson.

Athugasemdir vi mlfar fjlmilum

1.

„Ragnar hefur starfa vettvangi meira en fjrutu r og …“

Frtt visir.is.

Athugasemd: Hvar er vettvangur? Ori er skilgreint svona mli.is:

vettvangur, vttvang(u)r, ’vttvangur k. ’staur ar sem e- gerist, atburasvi, mtstaur’. Af vtt- ’bardagi, vg’ og vangur ’vllur’. Upphafl. merk. ’vgvllur, staur ar sem barist er’. Sj vetfang, vtt- (3), vega (3) og vg.

etta er afar frlegt. Hins vegar dugar ekki blaamanni a tala um vettvang n ess a tilgreina hann nnar v eir eru margir. Blaamenn og ar me ljsmyndarar fara va og bera frttir til lesenda. essu er sannleikurinn flginn.

Vettvangur er byggilega s staur sem eitthva gerist. arg datt skum og meiddi mig ltilshttar var vettvangur. Ragnar var ekki ar. Vinkonur mnar hittust kaffihsi og ar var vettvangur eirra. Ragnar var ekki ar. Ungir menn bru liggjandi manni Bakarabrekku Reykjavk. Ragnar var ekki ar. Af essu m draga a vettvangur arf ekki a vera ar sem ori hafa slys ea hpp. Ragnar starfar ekki vettvangi hann hafi komi a eim mrgum.

Tillaga: Ragnar hefur teki myndir va meira en fjrutu r og …

2.

Um lei og vlin lenti tku margir af sr grmuna um lei.“

Frtt mbl.is.

Athugasemd: Oralagi um lei getur merkt strax. Blaamaurinn hefur eflaust ekki lesi yfir skrif sn. Hafi hann gert a hefi hann tt a lagfra. Ea a hann er gjrsamlega vanur skrifum og margt frttinni bendir til a svo s.

Tillaga: egar vlin lenti tku margir af sr grmuna.

3.

„Har upphir til netsvindlara.

Frtt mbl.is.

Athugasemd: Eru upphir a sama og fjrhir? Lklega er a svo nori.

Einhvern tmann heyri g etta haft eftir Bjarna Benediktssyni (1908-1970), forstisrherra:

Drottinn allsherjar er upphum, en peningar fjrhum.

Fr v KFUM gamla daga man g eftir a Biblunni segir:

Dr s Gui upphum og friur jru og velknun Gus yfir mnnum.

Stundum bregst skrifurum bogalistin og vitandi um fjrhir skrifa eir „peningafjrhir“ sem er bjnalegt or. Fer flokk me orum eins og „kvaranataka“, „valkostur“, „blaleigubll“, „pnnukkupanna“ svo eitthva s nefnt.

Tillaga: Svkja flk um har fjrhir netinu.

4.

„Taka verur frra daga knnunum me gt, en neitanlega eru sveiflurnar miklar.“

Forystugrein Morgunblasins 1.9.20.

Athugasemd: Hva eru „frra daga kannanir“? arnaer fjalla um skoanakannanirvegna forsetakosninga Bandarkjunum. M vera a etta su kannanir sem unnar eru skmmum tma, nokkrum dgum. g veit a ekki v hfundurinn er ekki ngu skr oravali.

Sar segir forystugreininni:

tt ekki megi draga strkarlalegar lyktanir af svo skmmu skeii, er a afsakanlegra en egar horft er til einnar knnunar me miki frvik.

etta er illskiljanlegt. Hvaa lyktanir eru „strkarlalegar“ og hva er tt vi me „skmmu skeii“. Halda mtti a hfundurinn hafi urft a stytta skrif sn og vart urrka t mikilvg or ea setningar sem hefu geta hjlpa lesandanum a skilja samhengi.

seinni forystugrein blasins segir:

Fyrir utan r alvarlegu spurningar sem vakna, egar frisamir mtmlendur eru beittir ofbeldi, hjlpar ekki til a Bashaga ykir valdamikill borginni Misrata, og seta hans rkisstjrninni hefur veri tengd eim tkum sem hann hefur ar.

Enn er hfundurinn illskiljanlegur. Hva er tt vi me oralaginu „sem hann hefur ar“?

Hfundurinn skrifar langar mlsgreinar og virist ra okkalega vi a en hugsunin er stundum frekar skr. Hann tti a lta einhvern lesa yfir skrifin. Oft eru forystugreinarnar Morgunblasins skrifaar af mikilli ekkingu og skilningi stjrnmlum, innanlands og utanen svo f arir a reyna sig en gengur misjafnlega.

Tillaga: Engin tillaga.

5.

„Neymar ni sr krnuveiruna Ibiza.

Fyrirsgn visir.is.

Athugasemd: etta er alrangt. Maurinn fkk veiruna. Flk nr hitt og etta sem a arf til handargagns ea nringar, kaffibolla, penna og lka. Varla nokkur maur veikist me vilja.

J, a var rttablaamaur sem skrifai.

Tillaga: Neymar fkk krnuveiruna Ibiza.

6.

„Vi veitum styrkveitingar“

Auglsing fyrir hdegisfrttir Rkistvarpsins 4.9.20

Athugasemd:Er hgt a skrifa svona skrif? M tala svona tal? M veita veitingar? Orahntar sem essir grpaathygli hlustenda og m vera a a s markmii. Seint verur etta tali gullaldarml.

Tillaga: Vi veitum styrki.


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband