Bloggfrslur mnaarins, jn 2019

Illa skrifaur leiari Mogganum

Skyldann Dav vita afessu? var mr a oriar sem g satvi morgunverarboriog lasleiara Morgunblasins. Ljsta ritstjri blasins erekki hfundurinn.Er a hugsa um a krefjast endurgreislu skriftinni.

Leiarinn byrjar svona:

75 r eru langur tmi lfi einstaklinga og jafnvel lfi heilla rkja.

Aldrei skal byrjasetningu tlustfum.Hins vegar er lagi a skrifa tlur me bkstfum. arna hefi llu a skalausu m segja: Sjtu og fimm r er langur tmi ...

Sgnin a vera (er) er tilvitnuninni riju persnu fleirtlu (eru) en tti a vera eintlu v arna er vsa til orsins tma, sem er eintlu.

Vaxandi lfslkur m telja meal ess mikla rangurs sem nst hefur hr landi fr v a landi fkk sjlfsti, og raunar allt fr v a a fkk fullveldi, enda voru lfslkur flks innan vi sextu r fyrir einni ld.

Mealaldur hefur hkka llum lndum Evrpu og Norur-Amerku sustu sjtu og fimm rum.a vrimeiri frtt ef lfslkurslendinga vruekki samrmi vi a sem gerst hefur meal annarra ja.

Betur fer v a ora hugsunina svona:

egar jin fkk fullveldi, fyrir rmrieinni ld, voru lfslkur flks innan vi sextu r. Mealaldurinn n er miklu hrri og verur a a teljast mikill rangur.

Hnitmiu hugsun er ekki flgin mrgum orum:

egar horft er til samanburar milli landa sst einnig a sland er allra fremstu r egar kemur a lfslkum, sem segir miki um hve vel hefur tekist til og hve gott er a ba slandi.

Mlsgreinin er allt of lng og segir raun ekkertanna en etta:

Mealaldur er hrri slandi en vast annars staar og bendir til a vel hafi tekist og gott s a ba hr.

etta er mun styttri mlsgrein og hnitmiariog enginnstaa eins og tilvitnuninni.

Hr er matur heilnmur og hollur mia vi a sem vast ekkist og ng til af honum. Hr eru loftgi mikil og ng er af vatni sem enginn arf a ttast a drekka.

llum tti a vera ljst a hfundurinn vi sland. Engu a sur tnglast hann „hr“ svo r verur nstaa. Me nr engri hugsun hefi hann geta ora ettasvona:

Vi slendingar framleium heilnmanog hollan mat. Hvergi er skortur vatni og loftgi eru mikil.

Auvita er etta blva hno og algjrlega stllaust. Nafnorastllinn er yfiryrmandi.

Sar er tala er um a „tengja saman byggir landsins“og rstuttu sarhntur lesandinn um „S tenging ...“. etta er eins og egar skrifandi hugsjnamanni er falia ritalyktun stjrnmlaflokks (sem gerist i oft). tkoman verurfrekar hugaver.

a slendingum hafi fjlga miki fr v a landi hlaut sjlfsti eru eir enn fir samhengi vi arar jir og urfa a vinna vel saman og standa saman um a efla hag lands og jar.

Hfundur leiarans veit ekki hva nafnori samhengi ir. a ir ekki samanburur. slendingar kunna a verafir samanburi vi arar jir. eftir kemur einhvers konar hvatning ekki vi smu mlsgreina og malium fjlgun landsmanna.

Strax eftir greinaskilum segir:

htt er a segja a vel hafi tekist til a essu leyti.

etta erhreinlega skiljanlegt innskot, lesandinn veit ekkert hva hfundurinn vi.

eftir kemur innantmur texti, nokkurs konar helgidagablaur:

sland hefur v tmabili sem hr um rir fari um langan veg fr ftkt til farsldar. a er fjarri v sjlfsagt a n slkum rangri og mikilvgt a leia hugann a v hvernig svo mtti vera.

Svo innantm eru essi or a a jarar vi a bergml heyrist.

Svo er a essi langloka:

Fyrir utan r heilnmu astur sem ur voru nefndar og flugt heilbrigistkerfi sem byggt hefur veri upp hr landi, og fr vonandi a vaxa og dafna fram me fjlbreyttum htti, hefur s grunnur sem lagur hefur veri me vtku og flugu menntakerfi veri nausynleg forsenda vaxandi hagsldar.

Ori„heilbrigiskerfi“ er arna rangt skrifa. Punktur er mjg hrifamiki tki skrifum. Hann styttir mlsgreinar, krefur skrifara um skrahugsun og stundum er hann brnausynlegur fyrir stlinn. ll essi or segja raun ekkert, eru bara blaur enda ekkert rkrttsamhengi milli einstakra setninga. Leiarinner gagnslaus ef lesandinn greinir ekki fulla hugsun hfundarins.

Nst er boi upp frasasningu; s fyrirhyggja, snd var, rast og lokssetning sem skilst ekki.

S fyrirhyggja sem snd var vi a rast virkjanir orkuaulindanna, vatnsfallanna og heita vatnsins, hefur skila jinni miklum vermtum og lfsgum. au skyldi aldrei vanmeta og eim m aldrei glutra niur.

Hva aldrei a vanmeta og hverjum ekki glutra niur? hfundurinn vi virkjanir, vermti, lfsgiea eitthva anna?

hefur jin veri farsl egar kemur a undirstuatvinnuvegunum, sjvartvegi og landbnai.

„“ hva ...? Kemur a hverju ...? etta er ljta samsetningin. Hn bendirtil ess a hfundurinn s ekki vanur skrifum og s ungur a rum. Er annars ferajnusta ekki orin a undirstuatvinnuvegi?

au vermti sem stt hafa veri sjinn lveldistmanum hafa tryggt jinni nausynlegan gjaldeyri og a var mikil gfa a forystumenn jarinnar skyldu hafa kjark til a vkka t landhelgina, sem ekki var sjlfsagt og tk mjg .

Hva var stt sjinn? Var a kannski reki?

Hall! Var landhelgin „vkku t“? Skrti oralag. Eldri og reyndari blaamenn, raunar allflestir landsmenn hefu sagt a landhelgin hafi veri stkku. Oralagi bendir eindregitil ess a hfundurinn s tlendingur og leiarinn hafi veri skrifaur framandi tungu eningin fengin r Google Translate?

Var stkkun landhelginnar ekki sjlfsg? Fjldi flks telur svo hafa veri.

Tk tfrslan ? Nei, ll skiptin var hn verkefni sem unni var a af mikilli ekkingu, skipulagi og dugnai.

Niurlag leiarans er svona:

sland hefur 75 ra afmli lveldisins traustan grunn a byggja . Ef byggt er ofan ennan grunn og gtt a v hvvetna a grafa ekki undan honum geta ungir slendingar dagsins dag horft til baka a 75 rum linum og s ar ara vintralega fer vaxandi velsldar.

Hverjir grafa undan grunni? Lkingaml er gagnslaust nema a hfundurinn kunni a halda v fram ea skilja hvenr a htta lkingunni. Yfir arfann er strika.

heildina er leiarinn frmunalega illa skrifaur. Reynt hefur veri a fra rk fyrir v hr a ofan. Stllinn er slmur og innihaldi rrt.

Heyrst hefur af tlvuforritum sem geta rita sennilegar frsagnir og jafnvel sgur og lj enska tungu. egar nnar er a g vantar tlvuna ekki fn or, huggulega frasa ea ga rttritun, heldur hugsun. Hn er svo skaplega mikilvg, srstaklega egar hana vantar.

g vona bara a Dav Oddsson s vi ga heilsu og eftir a essalngu helgihaldihann fram skrifa leiara.


Halldr Blndal talar niur til Davs Oddssonar

egar Dav Oddsson tjir sig missa andstingar hans oft alla sjlfstillingu. etta gerist egar sasta Reykjavkurbrf sunnudagsblas Morgunblasinskom t. eir sem lesabrfi titra og bullartt og eir semaldrei lesa a enbulla hinumtil samltis.

eir sem telja sig eiga einhverra harma a hefna a vitna oftast til ora Davs beinni ru, geta eir tlka or hans a vild, venjulega vert a sem maurinn sagi.

Alltaf, hreint alltaf, skrifar Dav Oddsson yfirvega og mlefnalega en oftar en ekkifelst broddur orum hans og hrna eir sem fyrir vera en vi hinir hfum ngju af gum skrifum, kristaltrriplitkinni, kaldhninni ogskopinu.

Svo bera til tinda aHalldr Blndal, fyrrum alingismaur og ingmaur Sjlfstisflokksins, reyndir blaagrein a setja niur vi Dav.Hann segir:

Og auvita hefnir a sn, ef illa liggur manni, - miklar maur hlutina fyrir sr og freistast til a fara ekki rtt me.

Eitthva er a Halldrisem talarniur tilDavs, reynir a brkafurlegan umvndunartn. Segir fyrsta lagi a hann hafi skrifa ar sasta Reykjavkurbrf slmu skapi og ru lagi a hafi ekki farirtt me. ettaer allt svo skrti og furulegtog auvita sprek fyrir vinafagna enda logai vel hj andstingum Sjlfstisflokksins sem ra sr ekki fyrir kti og tala um klofning.

Mesta furu vekur , a maur sem mestalla sna upphef stjrnmlum Dav Oddssyni a akka, skuli telja sig ess umkominn a tala niur til hans. hlakka hafi vinum Sjlfstisflokksins og hlbtum Davs eftir essi or endurgalt Dav ekki sendinguna sama veg. Hann kann sig betur. ͠umfjllun sinni fkk Halldr samt dgan skammt af skopi og kaldhni, en meiandi var umfjllunin um hann ekki.

stjrnmlum skiptir miklu a vera vel ttaur, hafa skra stefnu. Halldr tekur meira mark ttarvitanum, sem Dav nefnir svo, en sjlfstri skoanamyndun. Og Dav segir:

N sna kannanir a allur orri flokksmanna er mti orkupakkaruglinu. Enginn hefur fengi a vita af hverju forystan fr gegn flokknum Icesave. Og n fr enginn a vita „af hverju skpunum“, svo notu su or formannsins sjlfs, laskaur flokkurinn a taka sig enn meiri hgg. Halldr Blndal ttar sig ekki essu fremur en Icesave, sem hann hafi barist gegn ar til ttarvitinn tk ll vld. essi sami ttarviti sem nna er a rast segulstormunum.

a vantai ekki neitt upp a a hann sendi gmlum vinum snum kvejurnar eftir krkaleium vegna ess a eir mkkuu ekki me. eirra svik voru a fara ekki kollhns egar kalli barst fr Steingrmi og krfuhfum.

Enginn kali virist vera orum Dav gagnvart Halldri v hann segir:

N hefur brfritari ekki heyrt Halldri lengi. En hann hringir til manna allt kringum ann me sama htti og sast og eir segja a a liggi etta lka skaplega illa honum nna. a hltur a gera a, v a Halldr er innst inni drengur gur.

Vi sem heima sitjum og stundum ekki plitk nema bloggum og af og til heita pottinum erum doldi hissa v a gamall samherji hafi ekki einfaldlega hringt Dav og spurt hvers vegna hann s mti rija orkupakkanum sem svo er kallaur. M vera a viringin fyrir fyrrverandi formanni Sjlfstisflokksins s svo mikill, og blndu tta, a betra s a kalla til hans r fjarlg og hlaup san brott og fela sig eins og gtustrka er siur.

Ea heldur Halldr Blndal a enn liggi illa ritstjranumog Dav flu s verri viureignaren Dav gu skapi. Hvor sem staan er Dav er ekki vsta Halldr bjargi sr hlaupum. Reykjavkurbrfi hefur byggilega hitt hann vel. M vera a hann standi upp aftur. vri r a hann hringi Dav, ekki skrifa brf, nema kannski vsnabrf.

Halldr veit ekkia opinbert brf fjlmili er yfirlsing, ekki vingjarnleg bending.

Eitt verur Halldr Blndal a vita a Dav Oddsson miki fylgi innan Sjlfstisflokksins. ar erum vi fjlmrg semmisvirum a s Dav snd kurteisi.a er einmitt stan fyrir essum skrifum.


Fimm mestu jarskjlftavi landsins

Helstu jarskjlftasvi landsins virast vera fimm.

  1. Noraustanvi Grindavk
  2. Noran Laufafells Fjallabaki
  3. Brarbunga
  4. Herubrei
  5. Austan Grmseyjar

etta ir ekki a von s eldgosi essum svum, og .Margar stur eru fyrir jarskjlftum, meal annarskvika sem er a brjta sr lei upp yfirbor.

GrindavkAustan vi Grindavk, a er noran Hraunsvkur og sunnan Fagradalsfjalls. arnahafa veri miklar jarhrringar undanfari r. Flestir skjlftarnir eru frekar litlir, strir. Raunar hefur veri mikil hreyfing Reykjanesskaga og mest arna og einnig suvestan vi Kleifarvatn, Sveifluhlsi og Mhlsadal. Raunar er a annig a strir skjlftar eru mjg sjaldgfir Reykjanesi enda er a svokalla frreksbelti.

Undanfarin misseri hafaskjlftar noran vi Laufafell og austan vi Rauufossafjllvaki athygli leikmanna. arna er tiltlulega stutt Heklu en kringum hana hafa ori fjlmrg eldgos.Svo virist sem a skjlftarnir teygi sig til austurs ttina aTorfajkli. g hef hitt tvo mta menn sem trav a arna muni innan skammshefjast eldgos. Annar essara er draumspakur maur sem aldrei hefur haft rtt fyrir sr, hinn er hugasamur landvrur sem vit snu viti.Brur

Brarbungu ekkja allir og ar er skelfilegt um a litast. ar er gat ofan tvsund metra han jkulinn og niur hyldpi ar sem brsluvatni sur og bullar og bur ess sem vera vil.

Eldgosi Holuhrauni var egar kvika braut sr lei til austur, snarsnri svo til norurs undan hallanum og kom san upp yfirbori gamalkunnugum slum ar sem gosi hafi fyrir tvhundru rum.

N velta menn v fyrir sr hvortBri vaxi smeginog taki a dlakviku af enn meiri rstingi en sustu misserin. Verur aftur gos Holuhrauni ea nr kvikan a brjtasttil austurs ttina til Kverkfjalla ea Grmsvatna? Hva gerist ?

Herubrei kringum Herubrei hefur veri mikil skjlftavirkni undanfarin r, srstaklega suvestan vi fjalli. Sumir telja a arna undir s kvika a brjta sr lei upp yfirbori.Ftt anna getur skrt svona vivarandi stabundna skjlfta.

Austan Grmseyjar hafa veri miklir skjlftar undanfrnum rum. Ftt er hins vegar vita um a, til ess vantar jarskjlftamla sjvarbotni.

Athugi a kortin sem hr birtast er fr Loftmyndum, loftmyndir.is. au sna jarskjlfta fr sasta slarhring til sustu sex mnaa.


Stoltenberg, vihljandi ea vinur?

Jens Stoltenberg var forstisrherra Noregs egar fjrmlakreppan rei yfir heiminn og hr slandi klluum vi hana hruni, sem errttnefni. Lti gagn hafi jin af „frndum“ okkar Norurlndum, nema auvita Freyingum.

Hannes Hlmsteinn Gissurarson segir um Stoltenberg Frleiksmolum snum Morgunblai dagsins:

Hvernig sndi hann a, egar hann var forstisrherra Noregs rin 2008-2009? lkt Freyingum og Plverjum, sem veittu okkur bankahruninu asto n skilyra, neituu Normenn llum okkar skum um asto. Stoltenberg, sem er jafnaarmaur, lagi flokksbrrum snum Bretlandi, Alistair Darling og Gordon Brown, li aljavettvangi og beitti sr gegn v, a Aljagjaldeyrissjurinn hlypi undir bagga, fyrr en vi hefum gengi a freklegum krfum Darlings og Browns, sem egar hfu sett okkur hryjuverkalg. (Hryjuverkalg! anna aildarrki Atlantshafsbandalagsins!)

Norsk stjrnvld astouu san norska fjraflamenn vi a slsa undir sig vnar eignir Glitnis smnarveri, eins og g lsi nkvmlega skrslu minni fyrir fjrmlaruneyti, sem agengileg er Netinu.

Minni okkar er hverfult og vi gleymum v sem hendir. Segja m a ntmamaurinn hafi ekkert anna en skammtmaminni. Sem betur fer getum vi leita heimilda va, til dmis netinu. Svo eru til menn eins og Hannes sem eru einfaldlega minnugir og rifja hva gerist essum rlagarku rum egar allt hrundi.

Stoltenberg er nna framkvmdastjri Nat. Hann jist greinilega af skammtmaminni egar hann kom opinbera heimskn til landsins fyrir rfum dgum. Hann sagist veravinur slendinga en um a m deila. Hver er gur og traustur vinur? Varla s semgrefur undan vini snumme illu umtali. farnast manni best vinalausum.

Ea eins og oft er sagt: Me slkum vini fjlgar beinlnis vinaflokknum. Og ekki eru allir vihljendur vinir.


Ragna og Kbu-Gylfi til stu metora

Vinstri gleymir ekki veittum stuningi snum verstu rum. Rkisstjrn Steingrms nverandi forseta Alingis, og Jhnnu Sigurardttur, nverandi eldri borgara, hafi stust vi Gylfa Magnsson, hagfriprfessor, og Rgnu rnadttur, nverandi astoarforstjra Landsvirkjunar. eim verurn veglega launu liveislan.

Fyrstvoru ger a rherrum. Tilgangurinn var s a gefa rkistjrninni olanlegra yfirbrag en Vinstri grnir og Samfylkingarmenn gtu. M vera a a hafi tekist. Hins vegar var Gylfi Magnsson sr til minnkunar harsvruumrri snum fyrir v a rkissjur slands greiddi skuldir einkafyrirtkis, a er Landsbankans gamla. tti flestum a ekkiskynsamleg rstfun almannaf enda var essi alrmda rkisstjrn ger afturreka me lgin me synjun forseta slands eim og tvr jaratkvagreislur ar sem ll jin reyndist mti v a skattf vri nota til a greia skuldir reiumanna.

Gylfi htai v a sland yri „Kba norursins“ samykktu landsmenn ekki a rkissjur byrgist Icesave skuldirnar. San hefur hann haft viurnefni Kbu-Gylfi. loksins a jin losnai vi vinstri stjrnina hefur efnahagur landsins blmstra og hefur aldrei veri betri en n. Kba er enn snum sta og betra vri a Gylfi vri fram snum, en svo verur v miur ekki. Enn er samt hlegi a orum Gylfa, n gltlega.

Miklar viringar hvla eim sem stu rkisstjrn Vinstri grnna og Samfylkingarinnar, eirri sem ttistvera skjaldborg heimilanna landinu en reyndistbarajn og byri fyrir au og atvinnulfi.

N hefur Ragna rnadttir veri ger a sta yfirmannilggjafaringsins, a er fyrir utan forseta ess. ingi sat hn aldrei me fullum rttindum en var me meirihlutanum v a reyna a lta rkissj greia skuldir Landsbankans.

Hn og Gylfi vorulka fylgjandi v a landsdmsml var hfa gegn plitskum andstingi rkisstjrnarinnar. etta og fleira til er eim bumtil varandi skammar.

Gylfi Magnsson verur innan skamms rinn selabankastjri og m segja a allt s fullkomna. Vinstri menn sji um sna. akklti Steingrms, Jhnnu, Katrnar og annarra vinstri manna fst hr greitt r rkissji formi bitlinga.


mbl.is Ragna nr skrifstofustjri Alingis
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Akkrat nna og lekkerir tnar

Orlof og anna

Betri slenska

eim sem spyrja hvernig eigi a tala betri slensku er venjulega bent a lesa sem mest, og lestur er mikilvgur margan htt.

Af lestri lrir flk n or og orasambnd og hvernig eigi a nota au, ttar sig msum merkingarblbrigum ora og orasambanda sem a ekkir fyrir, og fr tilfinningu fyrir mlsnii – hva saman, hva tilheyrir hverri stltegund, hva vi tilteknum astum.

Kristinn Schram, Vsindavefurinn.

Athugasemdir vi mlfar fjlmilum

1.

„Rssneska ofurfyrirstan Irina Shayak er stdd slandi akkrat nna.

Frtt mbl.is.

Athugasemd: g er viss um a sami blaamaurinn og skrifai ofangreinda setningu er s sami og skrifai „akkrat nna“ frtt Morgunblainu 10. jn 2019, sj hr (athugasemd nmer 6). henni segir:

Akkrat nna hfum vi fundi 95 breytta borgara ltna …“

Um svona vill skrifari segja etta:

  1. Eitt er a bulla me slettu, anna er a gera a oft (athugi g nota ekki tskuori „treka).
  2. Vont er egar s sem etta gerir er blaamaur.
  3. Enn verra er a vera samstarfsmaur blaamannsins og hafa ekki sagt honum til.
  4. Verst af llu er a vera ritstjri ea ritstjrnarfulltri fjlmilum og hafa ekki komi auga bulli og veitt blaamanninum vinsamlegt tiltal.

J, a er vandrata henni verld. En hver essi fyrirsta er veit g ekkin heldur hva ofurfyrirsta er. Hins vegar veit g hva hetja er og ofurhetja en s vitneskja er r „spermanbmyndum“.

Tillaga:Rssneska ofurfyrirstan Irina Shayak er nna stdd slandi.

2.

17 frumvrp hafa veri afgreidd Alingi dag …

Frtt mbl.is.

Athugasemd: Af hverju getur blaamaurinn ekki skrifa tluna sautjn me bkstfum?

Morgunblainu 13. jn 2109 segir blasu 34, undir millifyrirsgn:

14 rum sar, egar Anna Mara var orin ekkt leik- og sngkona …

Af hverju ekki fjrtnrum sar ea um 14 rum sar, rmlega ea tplega? Lklega eru sumarstarfmennirnir teknir til spilltra mlanna Mogganum. Leibeinir enginn byrjendum?

Hvergi tkast a byrja setningu tlustfum, flestum tungumlum er vara vi v. Af hverju: Vegna ess a eir eru allt annars elis en bkstafir og oftast til annarra hluta nytsamlegri. eftir punkti kemur str upphafsstafur, etta er reglan flestum tungumlum. Tlustafir eru alltaf eins, eru eins og askotahlutir, gefa ekki a samatil kynna og bkstafir.

g hef haft a fyrir reglu a skrifa lgartlur bkstfum, a er arar en dagsetningar. Margir mia vi lgri tlur en eitt hundra en arar me tlustfum. etta veltur smekk.

Tillaga: Sautjn frumvrp hafa veri afgreidd Alingi dag, ll me miklum meirihluta atkva.

3.

„urrkur skapar vanda vegum Suurlandi og ryki er eins og jreykur krekamynd.

Frtt blasu 2 Morgunblainu 12. jn 2019.

Athugasemd: Margir gir blaamenn starfa Morgunblainu meal eirra er s sem ekkir ori jreykur. Hann veit a jr er gamalt heiti og merkir hestur. egar einn ea fleiri hestar hlaupa urru landi yrlastupp ryk. Forum og jafnvel enn er a nefnt jreykur, a vsu ryk, ekki reykur.

Alltaf ngjulegt a lesa gan texta.

Tillaga: Engin tillaga

4.

„Ljsir og lekkerir tnar eru berandi binni …

Frtt mbl.is.

Athugasemd: Hr er ekki veri a tala um tnleika b, hugsanlega liti veggjum og jafnvel hsggnum. v miur er engin skring „tnunum“. Svona er n srfritali ori srfrilegt a einfaldur lesandi ttar sig ekki „frttinni“.

Hr ur fyrr var allt „lekkert“, jafnvel „gasalega lekkert“. Srstaklega ft og hrgreisla kvenna, hsggn og anna mikilvgt. San fr vegur essarar slettu hnignandi sem og mrg nnur sjunda, ttunda og nunda ratug sustu aldar. Enginn amast vi v.

egar einhver segir eitthva vera „lekkert“ ykir a trlega gamaldags („retr“) og bendir aallega til ess a s sem notar ori s nokku vi aldur.

Ori hefur byggilega borist hinga r dnsku. Wiktionary segir um ttfri orsins:

From Middle Dutch lecker, derived from the verb lekken (“lick”) (Dutch likken). Cognate to German lecker, Afrikaans lekker, Middle Low German lecker, Norwegian lekker, Swedish lcker and Danish lkker.

Lklega lifir etta or gtu lfi essum tungumlum r rtti ess dragi hr.

Tillaga: Ljsir og snotrir tnar eru berandi binni …


lfar, dropasteinar, dropsteinar og str

820804-40 grein Morgunblainu er eim hta kynferislegri ran sem skemma og brjta slenskum hraunhellum. Greinarhfundur hefur etta a eigin sgn fr remur forvitrum lfkonum sem vita ekki muninn dropsteinum og dropasteinum.

Hfundurinn hefur etta eftir lfunum:

Brjti karl dropastein missir hann egar reisn. Brjti kona dropastein missir elskhugi hennar getuna til samris.

enn styttra mli, konan sem brtur steininn fr enga refsingu en lfarnir hefna sn elskhuga hennar. Ekki ykir etta n mikil speki r lfheimum. ess ber a gta a hefndarorsti lfa er mikill eins og glgglega kemur fram jsgum. Einnig eru mrg dmi um gjafmildi eirra og gsku.

etta er ekki aalmli heldur a umgengni hraunhellum er vandaml, og hefur veri a lengi. Vi v arf a bregast og a verur aeins gert me v a loka hellum, selja agang a eim ogra gsluflk til starfa. Greinin er skrifu til a vekja athygli vtku vandamli, m deila um framsetninguna.

Svo er a hitt. Sko ... dropsteinar og dropasteinar er sitthva.

820804-5Dropasteinar ekkjast ekki hr landi en va annars staar. ar falla kalksteinsrkir dropar ofan r lofti hella og glf eirra og ar vera til lngum tma drangar, drli ea kerti r kalki, oft litfgur. Sama er me lofti, ar teygja sig niur mj kalksteinskerti og rennur vatn niur me eim og svo fellur dropinn niur. etta eru dropasteinar, me a.

Dropsteinar eru hins vegar allt anna myndunin s ekki lk. eir fyrirfinnast hraunhellum. og myndast aeins egar hraun httir a renna. ermikill hiti hellinum, hann brir r aki hellisinsog falla hraundropar. eir renna hgt niur r loftinu, mynda ar kerti og falla svo glfi og ar vera til dropsteinar sem geta ori ansi hir.

Fyrir rjtu og sj rum var mr bent svona hraunhelli og sagt fr dropsteinunum sem ar er a finna. eir vru afar fallegir en mtti alls ekki snerta enda afar vikvmir og ekki fara me t. g og kunningi minn leituum lengi a hellinum og fundum hann loks. Opi var lti og erfitt a komast inn hann v niri urfti a skra nokkra metra eftir rmjum gngumar til komi var strri hvelfingu. etta var strkostleg upplifun en nokku skelfileg egar maur skrei eftir rngum gngum og finnaa ekki var miki plss til a fylla lungun af lofti. egar maur andai a sr fannst hvernig glf og ak gangnanna rsti mti, gaf ekkert eftir.

820804-29 stru hvelfingunni var fjldi undurfagurra dropsteina og raunar dropstra, rmjrra hraunstra,sem glmpuu birtunni af vasaljsunum. etta var mikill fjrsjur, silfur klatali. ar sem hellirinnvar hstur er hannmeira en mannharhr.

Einhverjir hfu veri arna undan okkur. Nokkrir dropsteinar voru fallnir, anna hvort hfu forverar okkar rekist ea eir hruni jarskjlftum. Minnugir varnaaroranna gttum vi vel a hreyfingum okkar, vildum ekki skemma neitt. Svo hgmlegur sem g er gat g ekki stillt mig um anna en a stinga inn mig litlum dropsteini til minningar umferina.

Svo frum vi t og ar dr g upp fjrsjinn en lgin hfu brosti. g hlt arna bara grum steini sem var um flest lkur ru hraungrjti. Engin aufi, ekkert silfur. Og arna skildi g stareyndir lfsins, njta ber nttrunnar me augunum, ekki skemma ea reyna a flytja hana til. Hn ntur sn best vi uppruna sinn.

Tvennu er vi etta a bta. Hellirinn hefur veri tryggilega lokaur. Sem betur fer.

Svo er a hitt. Lg lfkvennanna hfu lklega ekki teki gildi egar g fr hellinn.Mr hafi lklega veri refsilausta fjarlgja broti kerti r hellinum. A minnsta kosti hefur engin kona kvarta (svo g viti).

Myndir:

Efsta myndin er af ttum „skgi“ dropsteina. arna kemst enginn nema skemma .

Mimyndin er gngunum a hellinum. ar var skelfilega rngt og alls ekki fyrir sem jst af innilokunarkennd.

Nesta myndin er af dropsteinum og strum. Taki eftir hversu mjir dropsteinarnir eru og miri mynd tengist dropsteinn vi hellislofti me rmju hraunstri. Strkostlegt fyrirbrigi.


Stingandi stafur, ryggistkk og akkrat nna

Orlof og anna

Hundrakall

formlegu tali um peninga er oft notaur sari liurinn -kall, fimmkall, tkall, fimmtukall, hundrakall og svo framvegis, -kall er framburarmynd af karl.

essi notkun ekkist mlinu a minnsta kosti fr v um aldamtin 1900. Hn er lklegast komin r dnsku ar sem orin femkarl og tikarl voru notu ur um fimm- og tukrnu peninga.

Vsindavefurinn.

Athugasemdir vi mlfar fjlmilum

1.

„„a er ekki stingandi stafur fyrir v sem hann skrifar um mig …““

Frtt dv.is.

Athugasemd: Hr er furulega teki til ora. M vera a etta s samslttur oratiltkja. Flestir hafa heyrt um a einhverjum stum s ekki a finna „stingandi str“, en „stingandi stafur“. Hva er tt vi?

bkinni Mergur mlsins eftir Jn G. Frijnsson segir aalatrium:

ll str stanga/stinga, allt er e-m andsni, allt snst gegn e-m. […] Oratiltki er kunnugt fr sari hluta 17. aldar: ll str stinga mig og a sr fyrirmynd forni mli.

Orin „stingandi stafur“ eru hf eftir vimlanda blasins en g dreg strlega efa a svona s almennt teki til ora. Miklu lklegra er a hann hafi tla a segja sem svo a enginn stafur s fyrir skrifunum. M vera a hann hafi blanda oratiltkjunum ekki nokkur stafur og stingandi str. Sem kemur vart, rtt eins og „ruma r heiskrum lk“ svo nota s oralag kunningja mns. Ein af skyldum blaamanns er a lagfra oralag vimlandans, ekki dreifa villum.

Tillaga: „a er enginn sannleikur v sem hann skrifar um mig …

2.

„Sterkra vinda von Bla lns keppni.

Frtt dv.is.

Athugasemd: Vel getur veri a eitt keppnislii hjlreiakeppninni sem kennd er vi Bla lni kallist„Sterkir vindar“. Hitt veit ga sterkir vindar kallast slensku hvassviri ea jafnvel stormur.

Af hverju arf a nota barnarml, tala um mikinn ea ltinn vind? Af hverju m ekki nota gmulog gor sem tkna vind? v miur ekkja frri essu gmlu veuroreru til anna hundra slensk or um vindstyrk, sj hr.

Tillaga: Bist vi hvassvirri Bla lns keppni.

3.

„Tyrknesku leikmennirnir munu hafa veri afar hressir me miklar tafir Leifsst en ar urftu eir a fara gegnum srstakt ryggistkk

Frtt mbl.is.

Athugasemd: etta er ekki bolegt. Hva er „ryggistkk“? Lklega ryggisskoun, leit sem allir flugfaregar ganga gegnum vi brottfr og komu.

„Tkk“ er sletta, er ekkert anna en frambururinn ensku sgninni ea nafnorinu „check“. enskri orabk segir um „security check“:

a search of an area or of a person and their baggage for concealed weapons or bombs.

„ryggistkk“ er sletta sem afar fir nota enda flestum tamara a segja ryggisskoun. savia nefnir vefsu sinni ryggisskoun og ryggisleitsem er hrein og klr slenska.

Fyrir kemur a talmli s tala um a „tkka“ einhverju, flugmenn og fleiri tala um „tkklista“, jafnvel „tkka“ sumir orabkinni egar eir vita ekki hvernig eigi a stafsetja or ea hva a ir. Ori er samt vi a a hverfa sem er gtt.

Hver skyldi n vera munurinn ryggisskoun og „srstakri ryggisskoun“? Enginn, myndi g halda, nema v aeins a s srstaka vri tskr nnar.

Tillaga: Tyrknesku leikmennirnir munu hafa veri afar hressir me miklar tafir Leifsst en ar urftu eir a fara gegnum ryggisskoun …

4.

„Ltust vettvangi slyssins.

Fyrirsgn mbl.is.

Athugasemd: Me sorg huga verur skrifari a gera athugasemdir vi frtt vefrits Moggans um banaslys flugvelli Fljtshl. a er einfaldlega ekki hgt birta svona fyrirsgn.

frttinni segir ar a auki:

Allir rr sem ltust flugslysinu Mlakoti gr ltust vettvangi.

„Vettvangur“ er ofnotatskuor sem vntanlega a gefa frtt virulegra yfirbrag. Hinga til hefur veri lti ngja a segja a flk hafi ltist slysi. Af frsgninni leiirhvar a gerist. Anna ml er ef flk deyr sar vegna afleiinga slyss.

Fleiri athugasemdir m gera vi frttina en r eru aukaatrii v efni frttarinnar er afar sorgleg. er mikilvgt er a fjlmilar vandi oralag frttaflutningi.

Tillaga: Ltust flugslysi

5.

38% hjkrunarfrinema tldu sig vera a miklu ea mjg miklu leyti tbrunnin vegna nmsins …

Frtt blasu 10 Morgunblainu 11. jn 2019.

Athugasemd: Ekki byrja setningu tlustfum. etta er regla sem hf er heiri um allan heim og hefur oft veri nefnd hr. stan er einfaldlega s a tlustafir eru annars elis en bkstafir.

vefnum Grammar Monster segir:

It is considered untidy to start sentences with figures. You should either reword your sentence or write the number in full.

Mjg auvelt er a hafa hr annan htt en a byrja tlustfum, sj tillguna.

Tillaga: Um 38% hjkrunarfrinema tldu sig vera a miklu ea mjg miklu leyti tbrunnin vegna nmsins …

6.

„„Akkrat nna hfum vi fundi 95 breytta borgara ltna …““

Frtt blasu 13 Morgunblainu 11. jn 2019.

Athugasemd: Srkennilegt a sj svona fornaslettu frtt. Yfirleitt er ori aeins nota talmli. ritmli dugar atviksori nnasem er miklu betra og elilegra. arna m sleppa„akkrat“n ess a merking setningarinnar breytist.

Frttin er illskiljanleg. henni segir:

Lkin eru brennd, vi hldum fram a leita a fleirum …

Ekki er ljst hvort a eir sem fundu lkin hafi brennt au ea au hafi fundist brennd. Heimildin virist vera vefsan TRTWorld. henni segir:

"Right now we have 95 dead civilians. The bodies are burned. We are continuing to look for others,"

Ensku orin „right now“ eru hr dd sem „akkrat nna“. etta ber ekki gott vitni um mlkennd blaamannsins. frttinni kemur fram a flk hafi veri brennt lifandi. Ekkert er um a frtt Moggans, reyndar er hn frekar ltil og takmrku en umfjllunarefni er strra en lesendur f a vita.

Tillaga:Nna hfum vi fundi 95 breytta borgara ltna …“


Atvinnuvital vegna embttis Selabankastjra

Gylfi atvinnuvital- Gan dag.

- Gan daginn.

- Fu r sti vi bori.

- Vi hliina ykkur?

- Nei, gi. mti okkur. ert umskjandi um stuna, vi eigum a meta ig.

- J, g skil.

- Og heitir ...?

- Ha? i viti a g er a skja um djobbi, hafi boa mig vitalen vi ekki hva g heiti.

- Tja ... etta er n bara formsins vegna.

- Allt l ... g heiti Gylfi Magnsson.

- kk fyrir. J, hr er umsknin, nest bunkanum. ert prfessor Hskla slands me reynslu sem rherra ...

- Fr mnu sjnarhorni s er etta ekki neinn bunki, bara rj umsknir og g s han hva hinir heita jafnvel allt s hvolfi.

- Vi hrna Selabankanum erum n ekkert a fela hlutina, viljum helst starfa fyrir opnum tjldum..

- Getur a veri? Enginn veit hvers vegna Mr Gumundsson rst Samherja, enginn veit hvers vegna vaxtastiginu hefur veri haldi hrra en ngrannalndunum, enginn veit hvers vegna ekki er ketfi mtuneytinu, enginn veit hvers vegna gmmbtur er blageymslunni og enginn veit hvers vegna stelpan mttkunni er me hrri laun en aalhagfringurinn.

- Sko, veri er a gera skrslu um hvert og eitt af essu sem nefnir og eru lkur til a r klrist nstunni en r vera ekki birtar opinberlega, eru aeins til innanhsneyslu. Enerindi vi iger ekki a tala um rs Ms Samherja, vaxtastigi, ketfi, gmmbtinn, hlaunuu stelpuna mttkunni og fleira dularfullt og yfirnttrulegt Selabankanum heldur kanna hvort srt fr um a vera Selabankastjri.

- g er a.

- segir a. Okkar er a kvea a.

- segir a ...

- Hva ttu vi?

- Sosum ekkert anna en a g hef tala vi Ktu.

- Vi hfum lka tala vi hana. Oft. Oftar en , skal g segja r.

- skiluru stuna, eaki?

- Vkjum n a ru. Segu okkur hrna nefndinnihverjir eru styrkleikar nir?

- v er ausvara. g var rherra rkisstjrn Jhnnu og Steingrms og ar var Kata lka.

- J, a er rtt, sast vinstri stjrninni?

- Nei, g sat rkisstjrn hinna vinnandi sttta sem sl skjaldborg um heimilin landinu, bjargai eim fr hruninusem Dav Oddsson, Hannes Hlmsteinn, Bjrn Bjarnason og fleiri skthlar r Sjlfstisflokkum ollu me v a einkavinava bankanna og stelaSmapeningunum.

- veist a Inaarbankinn var ekki einkavddur?

- Vst var hann einkavddur.

- veist a Verslunarbankinn og sparisjirnir voru ekki einkavddir?

- Auvita voru eir einvinavddir annars vribyrg Davs og hirsveina hans ekki svo kja mikil.

- Ltum etta gott heita enda erSelabankinn ekki stjrnmlum. En hverjir eru veikleikar nir?

- g hef fa veikleika, kaupi af gmennsku minni einni saman happdrttismia fjlmargra flagasamtaka, hef samt aldrei fengi vinning. Skrti. Stundum brosi g til ftkra, svona til a sna eim hluttekningu. Auvita maur ekki a gera svoleiis, a gti misskilist vegna ess a g brosi ekki oft. En hva g a gera, g er svo gur maur. Versla oft Bnus og tala vi krakkana kssunum, jafnvel tlensku. Hell, h mutsj is is skrm ...

- Hvernig stjrnandi ertu, Gylfi?

- g er elskaur og dur af flestum sem ekki ekkja mig. Hef aldrei veri krur fyrir einelti ea aan af verra. Er almennt gur vi brn og mlleysingja. Ekkert upp mig a klaga.

- segir flestum. Eru einhverjir sem ekki kunna a meta ig?

- eir eru afar fir. Bara helv... hann Dav Oddsson, Hannes Hlmsteinn, Bjrn Bjarnason og nokkrir arir sem bera byrg hruninu sem var 2008.

- veist a kreppan ri 2008 var lka Evrpu, Bandarkjunum og var. a var ekki bara hr sem bankar fllu.

- Nei, etta eru bara sgusagnir. Engar beinharar sannanir fyrir v, bara tvr rjr bmyndir. Hrunivar haldinu a kenna. Punktur.

- Af hverju langar ig til a vera Selabankastjri?

- Kata stakk upp essu. Hlt fyrst a hn vri a djka, en g er svona eins og ginn sem fkk laun fyrir a vera borgarstjri, miki gefinn fyrir vel launuu en lttinndjobb.

- Fengir starf selabankastjra, hva myndir gera fyrsta daginn?

- v er ausvara. g mti snemma vinnu, svona um klukkan tu. Fri beint kaffi. Segi svo upp ritara Selabankastjra enda mun hann leka llufr mr til Ms og Davs. San myndi g taka niur mlverki af Dav og setja a niur peningabrennsluna. er komi hdegi og tmi fyrir ket fi. Eftir hdegi myndi g beintengja krnuna vi Evru og svo myndi g breyta um nafn vstlum. Neysluvsitala myndi til dmis framvegis heita neyslureynslunotkunarviminunarnordiskstatistisktlur. Um a gera a feta sig ekki fortinni, vera djarfur og rttkur breytingum.

- komum vi a mlinu sem fstir geta rtt um. Hverjar eru launakrfur nar?

- Sko, ekki minna en Mr hefur dag. Annars geturu bara gleymt mr. g vri nokku sttur me 6.000.000.000 krnur mnui. Og auvita held g fram a styrkja bgstadda me v a lta Selabankann kaupa happdrttismia.

- J, etta er n ori gott. Held a vi hfum fengi nokkra skra mynd af v hver ert, hvernig hugsar og hva tlar a gera.

- ir etta a g fi djobbi sem hn Kata lofai mr.

- Um a vil g n ekkert segja essari stundu. Vi eigum eftir a taka tvo ara vital en a er n bara formsins vegna. Vi munum auvita mla me rningu inni eins og Kata krafist a vi gerum. Hn tekur svo kvrun um rninguna.

- Gott v g sagi upp hj Hsklanum fyrir remur mnuum. Bmmer ef g fengi ekki etta djobb.


Stjrnarandstaa bur eftir seppuku rkisstjrnarinnar

Svo virist sem furuleg pattstaa s komin upp Alingi. Hn er stuttu mli essi: Miflokkurinn vill ra orkupakka rj og helst rkra vi stjrnarlia um hann en enginn nennir v lengur.

Samfylkingin, Vireisn og Pratar eru fylgjandi pakkanum skjast ekkert eftir v a hann veri samykkur. eir ba bara eftir str mlinu,a rkisstjrnarflokkarnir klippi mlf Miflokksins. myndi gefastprilegt tkifri til a gagnrna rkisstjrnina fyrir a leyfa ekki lrislegar umrur.

Rkisstjrnarflokkarnir vilja samykkja orkupakkann en eir geta ekki klippt mlfi vegna ess a eir vilja ekkigefa stjrnarandstunni tkifri til a kalla lrislega og anna aan af verra.

Hvernig a taka mlinu?

a er ekki hgt. etta er eins og taflbori egar allir leikir eru slmir, hafa fr me sr tap. mean lur tminn.

Eini ingmaur stjrnarandstunnarsem hefur gagnrnt mlf Miflokkinn er Inga Sland r Flokki flksins, og a geri hn me hvaa og ltum, en er eins og eir Miflokksmenn mti pakkanum. Ingakom reynslulaus inn stjrnmlin en hefur teki trlegum framfrum sem hafa kostamiki, svita og tr en varla bl.

Um daginn sendi stjrnarandstaa skilabo til hennar og ba hana um a vera ekki a tj sig um mlfi v bei vri eftir „seppuku“ rkisstjrnarinnar, a er a hn neyti meirihluta sns og stvi mlfi. etta skilurInga og veur n ekki upp dekk nema til a gagnrna hstvirtan forseta Alingis um allt anna.

Smm saman missir almenningur huga orkupakkanum. Slin skn heii og allt er gott. Heyskapur er a hafinnog sauf og trhestar arka fjall.

Eftir sitja ingmenn Miflokksins og endurtaka rur snar og enginn nennir a rkra vi . etta er svona eins og a tla sr a fara kvennafar tmu ldurhsi.

Wikipediu segir:

Seppuku ea harakiri er viruleg sjlfsmorsafer sem samrjar notuu vi viss skilyri, henni mtti lkja vi helgisi. Hn felst v a kvirista sjlfan sig fyrir framan vitni, jafnvel er annar samrji honum til astoar sem afhfar hann rskotsstundu eftir a hann hefur kvirist sig. Japan er siur fyrir v a menn skrifi rstutt lj (haiku) fyrir dauan, margir samrjar skrifuu slkt ur en eir tku lf sitt.


Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband