Bloggfrslur mnaarins, oktber 2014

Geta umbrot Brabungu leitt til eldgoss Tungnafellsjkli?

Tungnafellsj

Margir fylgjast me skjlftavirkni landinu og hafa gert langan tma. Flestir vita a ekki eru skjlftar beintengdir vi eldsumbrot, fjarri v. eir eru oftar en ekki vegna hreyfingar jarskorpunnar. Stundum benda skjlftar til eldsumbrota og fyrst og fremst egar kvika brst upp og veldur vi a titringi sem jarfringar hafa n a tlka og skra.

etta er svo sem allt gott og blessa. Vi lifum essu landi og sttum okkur vi jarskjlfta og eldgos, fylgjumst me run mla af barnslegri forvitni og tkum eftir hverju ori sem fringarnir mila til okkar. Reyndar er a svo a tengslin milli jarfringa og almennings er svo skaplega stutt hr landi og skilningur flks verur v meiri og dpri en ella.

Lengi hef g veri afar hugsi yfir skjlftum Tungnafellsjkli enda hafa eir veri afar margir og strir upp skasti. Auvita flgrar a a leikmanninum a arna gti dregi til tinda vegna ess a hversu tengslin vi Brarbungu virast vera aus vegna nlgar.

ritger eftir rhildi Bjrnsdttur, jarelisfring, og Pl Einarsson, jarelisfring, Jkli nr. 63 2013, kemur eftirfarandi fram (feitletrun og greinaskil er mn):

Knnun jarskjlftaggnum og InSAR-myndum leiir ljs rjr skjlftahrinur ea atburi sem gtu tengst essum nlegu hreyfingum.

Fyrsti atbururinn var oktber 1996, mean Gjlpargosinu st, annar var gst 2008 og s riji nvember 2009. essir atburir koma fram aukinni jarskjlftavirkni svinu, bi ef liti er til fjlda skjlfta og skjlftavgis. Allir skjlftarnir eru litlir.

Samanlagt skjlftavgi allra skjlfta svinu samsvarar einum skjlfta af strinni 3,4. Vgi sprunguhreyfinganna sama tmabili samsvarar skjlfta af strinni 5,0. etta misrmi styur eindregi tlkun a sprungufrslurnar tengist kvikuhreyfingum en stafi ekki einvrungu af tektnskum hreyfingum.

141019 Skjlftar vik 42

Auvita heldur leikmaurinn rksemdafrslunni fram og freisast til a tengja essar niurstur astur vegna hreyfinga Brarbungu. annig getur vel hugsast a eldgos veri skju Tungnafellsjkuls haldi essir skjlftar fram. Mgulega getur veri a Brarbunga hafi aldrei gosi. Fargi ofan Brarbunguskjunni kann a vera svo miki a kvika leiti undan eldstinni og ar sem hn greiari lei upp yfirbor. Hn hefur ferast um fjrtu km lei fr Brarbungu og Holuhraun ar sem eldgos var. Lkur benda til ess a a hafi hn einnig gert lok 18. aldar er ar gaus sast. A minnsta kosti benda brotalnur sigdalsins, sem stundum hefur veri dreginn inn umruna, til ess a hr s um endurteki efni a ra. a vill segja a Barbunga skjti iulega kviku til norurs en gjsi ekki sjlf.

141019 landi skjlftar

Tungnafellsjkull er ekki ekkt eldst. Sagt er a ar hafi ekki ori eldgos sustu tu sund rin en a bendir ekki til ess hn s kulnu. vert mti benda or jarelisfringanna hr a ofan til a arna hafi eitthva gerst ur en Brur tk a bra sr.

Svo er a anna ml hversu kyrrt er landinu llu mean kyrr er Brarbungu, Holuhrauni og sku. Tindalaust er llum vgstum nema vi norvesturhorn Vatnajkuls eins og mefylgjandi skjlftakort fr Veurstofunni snir.

Efsta myndin er r ritger Pls og rhildar og me v er essi texti: Einfalda jarfrikort af svinu kringum Tungnafellsjkul byggt kortum fr Gumundi Kjartansyni (1965) og Hauki Jhannessyni og Gumundi mari Frileifssyni (2006a). Bakgrunnur fr Landmlingum slands.

Nsta kort er af skjlftum viku 42, a er sasta vika, fr 12. til 18. oktber 2014. Sasta korti er svo yfirlitskort dagsins fr Veurstofunni.


Rassbagan sem hvarf blmuna fr Holueldum

Alltaf skal maur taka ofan fyrir sjlfskipuu gfumnnunum og undrast hfileika og skra hugsun. Undraskjtt er stokki grunnhyggna skringu og henni teki sem heilgum sannleika og a jafnvel brotalamirnar su ltt huldar.

Seinnileikinn fr svo marga til a gleyma gagnrnni hugsun, notfra sr menntun og ekkingu sem tti alltaf a vera til taks. Svo afar margt er sennilegt og ar af leiandi of reytandi a leggja a sig a brjta heilann um eitthva sem gfumennirnir hafa teki upp sna arma sem sjlfsg sannindi.

Mr er oftast annt um mlfar mitt, bi mltu mli og rituu. Er sst af llu gur v. N man g a fyrir nokku lngu hversu eim var hlt sem httu a segja a eftirspurn vri mikil eftir ... blum, kexi ea hva a n var. ess sta var a ora annig a mikil spurn vri eftir hinu og essu. etta or brkuum vi sem ttumst vera gfumenni.

M vera a g hafi ekki teki ngu vel eftir slenskutmunum hj lafi Oddssyni MR fyrir margt lngu. Hann hefur byggilega nefnt a essi spurn vri blvu rassbaga, en ekki tk g eftir v.

Jja, a minnsta kosti les g daglega rdlkinn Morgunblainu sem nefnist Mli. Af honum hef g gagn og vonandi gaman af.

Mli dagsins segir eftirfarandi:

Stundum finnst flki tvtekning bor vi eftirspurn eftir e-u vera mlleysa og segir spurn eftir e-u. Meini er a spurn essari merkingu sr ekki sto mlinu. Lkt gildir um hugi e-u, agangur a e-u og tillit til e-s.

Er g las essar lnur rann upp fyrir mr nr dagur og rassbagan spurn eftir leysist upp blrri mu fr Holueldum og hvarf ravddir himingeimsins.

Ekki veit g hvort mikil eftirspurn er eftir svona dlkum eins og hafa mrg r birst Mogganum mnum. Hitt er vst a g myndi spyrja eftir honum htti hann a birtast enda lrir s er lifir.


Morgunblai gagnrnir sstrengsverkefni

kafi fyrirtkisins vi a vinna vi svokalla sstrengsverkefni er eiginlega enn skrtnari, tt ar fylgi hvorki hvaamengun n fugladrp. a ml er kynnt skiljanlegum sefjunarstl, sem er essu mikla fyrirtki ekki smandi.

Leiarahfundur Morgunblasins fer mikinn dag og leyfir sr a gagnrna Landsvirkjun. Ofangreind or eru r essum leiara og eru strmerkileg v lengi hefur fyrirtki fengi a valsa um og vinka sstrengnum framan landsmenn rtt eins og hann vri galdragulrt sem hgri menn hafa margir hverjir kokgleypt.

Vandinn er bara s a engin orka er fyrirsjanleg sstrenginn nema me trlegum breytingum landslagi og mefylgjandi nttruskaa.

Sefjunarstll m hiklaust kalla essa sstrengsplitk Landsvirkjunar. Vi skulum varast a leggja trna a sem etta fyrirtki segir um mli, miki vantar upp a ar su ll kurl komin til grafar.


Var flki myndinni strkostlegri httu?

TiskudrottningHn vakti vissulega athygli myndin sem birtist fjlmilum gr og dag af ungmennunum sem dnsuu af kti einhvers staar vi hraun sem rennur r gg Holuhrauni noran Vatnajkuls.

Sumir nu ekki upp nef sr fyrir vandltingu og eirra meal var formlandi almannavarna. Tr enginn fjrmenninganna hrauninu eins og msir blaa- ea frttamenn hafa gert.

Hgt er a ra hvar myndin var tekin. arna er mikill gufumkkur sem leggur upp af hraunjarinum. a bendir til a Jkuls renni arna vi jaarinn.

Hr er nnur mynd sem snir stu hraunsins ann 30. september 2014.

jarvsindastofnun

Samkvmt frtta myndum rennur Jkuls suur fyrir hrauni, kemst ekki norur fyrir a. g hef sett hvtan kross austan vi ann hluta hraunsins sem hefur a undanfrnu veri mestri hreyfingu. frttamyndum hefur mtt sj na renna rngri lnu vi hrauni og gufublstrar lagt upp fr v.

Myndin er byggilega tekin einhvers staar arna sem hvti krossinn er. hefur veri sunnan- ea suvestantt og mia vi efri myndina hefur hn veri talsvert strng, ef til vill 8 til 10 m sek.

arna hefur v ekki veri nokkur htta ferum vegna gasmengunar, hvorki fyrir yrluna n faregana.

Staurinn er rmlega tta klmetrum fr eldggunum og vindinn leggur ttina fr flkinu. Eldgosi gnai v essu flki ekki nokkurn htt.

Hamagangur almannavarna er v algjrlega tilgangslaus.

Vel m vera a yrlan hafi lent arna leyfi en engin htta virist hafa veri ferum fyrir flk, yrluflugmaurinn hefur ausjanlega veri afar agtinn.

Hins vegar halda yfirvld fram hrslurri snum og gera a v skna a allir svinu su strkostlegri httu. Ef eitthva er mlisvert er a rur yfirvalda.

g hef fylgst me gosfrttum og s tal myndir af gosstvunum. a hefur heyrt til undantekninga a vsindamenn og fjlmilaflk hafi veri me gasgrmur sr til varnar. Ekki nokkur maur og sst af llu fjlmilar, hafa gagnrnt gasgrmuskortinn ljsi rurs almannavarna og lgreglu.

A sjlfsgu geta astur stundum veri httulegar vi eldgosi. Hvernig geta r veri httulegar flki meira en tta klmetrum fr gosstvunum hvassri sunnan ea suaustantt?

Tek a fram til a fyrirbyggja misskilning a g ekki ekkert til yrlufyrirtkisins ea flugmannsins.


Landafrin vefst fyrir Veurstofunni

R141007 Veurstofan gosstaureglan er s a maur trir llu sem kemur fr stjrnvldum. Hins vegar gleymist a ar starfar flk sem er mistkt verkefnum snum rtt eins og starfsflk hj einkafyrirtkjum. Hin reglan er s a tra ekki llu sem birtist prenti og ekki heldur netmilum. etta datt mr hug egar g gndi mefylgjandi kort fr Veurstofu slands Facebook su hennar. Fannst a heldur lklegt.

Korti a sna hvert gasmengunin fr gosstvunum a leggja dag, mivikudag.

Einhver hefur kasta til hndunum hj Veurstofunni v gosstvarnar eru fjarri v a vera ar sem raui liturinn bendir til. r eru ar sem g hef sett lti X og a er um fjrtu klmetrum noraustar. Sast egar g athugai var ekki enn fari a gjsa vi Gsavtn.

Einhverjum kann a ykja etta smatrii sem engu skiptir. Setjum a bara samhengi vi anna. Fyrst stasetningin gosstvunum er rng er gti ekki fleira veri rangt, t.d. sjlf spin?

Svo er a etta me smatriin. Lklega er a bara smatrii launin hj lesandanum lkki um 1%. Enn kann a a vera smatrii stafsetningarvillur su texta. Jafnvel landakort getur veri rangt en a m vera smatrii. egar g geri villu Excel tflureikni f g ranga tkomu, jafnvel enga. a dugar sjaldnast.

Skipti smatriin litlu mli hva um stareyndir? Er ng a kvein stareynd s 99% rtt til a standa undir nafni. Hvar endar slkt egar slegi er af krfum um nkvmni blaamennsku ea upplsingagjf til jar, svo dmi s teki?

Hvaa mli skiptir eiginlega gosstvar su sagar vi Gsavtn en ekki flum Jkulsr Fjllum? Svari hver fyrir sig.


Fyrri sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband