Jóhannes Nordal, glćsilegasti fulltrúi veraldar sem var

Ekki fór framhjá áskrifendum og öđrum lesendum Morgunblađsins ađ útför Jóhannes Nordal fyrrum seđlabankastjóra er í dag.

Gaman hefđi veriđ ađ ţekkja Jóhannes Nordal, ţađ gerđi ég ţó ekki en hitti hann nokkrum sinnum á fundum. Samt fannst mér ég hafa ţekkt manninn eins og títt er um ţá sem oft eru í fjölmiđlum. Kallast ţađ ef til vill einhliđa kunningsskapur.

Nćr öll uppvaxtarár mín var nafn hans nefnt í fréttatímum útvarps. Heima var ţađ svo ađ ţögn átti ađ ríkja međan fréttir voru sagđar í útvarpinu og ţví lćrđi ungur drengur óhjákvćmilega ađ fylgjast međ međ ţví sem sagt var. Eftir ađ hafa lćrt ađ lesa tók var Morgunblađinu flett og smám saman óx skilningur og fyrr en varđi var blađiđ daglega upplesiđ og einnig Tíminn en hann fékk afi sendan heim.

Minnisstćtt er ţegar gengi íslensku krónunnar var margsinnis fellt á sjöunda áratugnum og einnig ţeim áttunda. Á eftir fylgdi í fjölmiđlum viđtal viđ seđlabankastjóra sem sagđi frá myrkum en nauđsynlegu tímamótum.

Á ćskuheimili mínu var mikiđ rćtt og spjallađ viđ matarborđiđ, ekki síst um stjórnmál. Ţannig var víđa og ekki síđur á heimili Jóhannesar. 

Tímas Már Sigurđsson tengdasonur hans segir í minningargrein sinni um samkomurnar viđ borđstofuborđiđ:

Tekist var á um nćstum öll mál undir sólinni. Aldrei skorti skođanir. Og ţá var eins gott ađ hafa sig ekki í frammi nema mađur hefđi kynnt sér málin og safnađ góđum rökum.

Ásgeir Jónsson seđlabankastjóri segir:

„Lifađ međ öldinni“ sem góđu heilli kom út fyrir síđustu jól. Áhrif hans stöfuđu ţó ekki nema ađ hluta frá stöđu hans sem seđlabankastjóri heldur mun frekar frá persónu hans og mikilli ţekkingu á efnahags- og ţjóđmálum.

„Vitsmunir“, „hófsemi“ og „góđvild“ eru orđ sem samferđarmenn hans hafa valiđ til ađ lýsa honum í mín eyru. „Lagni“, „lipurđ“ og „traust“ eru einnig orđ sem ég hef heyrt. Ţessir góđu eiginleikar gerđu Jóhannes ađ helsta ráđgjafa allra ríkisstjórna í vel á fjórđa áratug – sama hvađa flokkar voru viđ völd.

Hann var ávallt rödd skynseminnar – sem ţví miđur var ekki alltaf hlustađ á.

Ingimundur Friđriksson sem var einn af seđlabankastjórunum í hruninu segir:

Einlćg vinátta Jóhannesar var mér einnig mikils virđi. Vinahót sem hann sýndi mér og okkur hjónum eftir ađ ég lét af störfum í bankanum 2009 ţótti okkur sérstaklega vćnt um.

Tvennt má lesa út orđum Ingimundar sem alrćmd ríkisstjórn Jóhönnu og Steingríms hrakti úr embćtti. Hiđ fyrra er ađ ekki bryddar á biturleika né óvild ţrátt fyrir ruddalega međferđ og segir ţetta ţekkilega sögu um hjartalag hans. Hiđ síđara er ađ Jóhannes Nordal kom honum til ađstođar og hjálpađi honum á erfiđri stundu og er ţađ til marks um hlýju mannsins.

Davíđ Oddsson, fyrrum forsćtisráđherra segir:

Ţekkingu hans, lagni og lipurđ var viđbrugđiđ og naut hann óskorađs traust, jafnt hinna íslensku yfirvalda sem viđsemjendanna.

Afköst hans ţóttu međ nokkrum ólíkindum, en ţó gaf allt hans fas og framganga til kynna ađ ekkert lćgi á og hann hefđi endalausan tíma til ađ rćđa mál í ţaula viđ alla ţá sem eftir ţví óskuđu. Og ţađ gerđu margir, ţví Jóhannesi var einkar lagiđ ađ setja flókin mál fram međ skýrum og skiljanlegum hćtti.

Hann ţurfti ekki, eins og verr gefnum mönnum hćttir til, ađ fela sig á bak viđ stagl eđa frođusnakk frćđisetninga.

Geir H. Haarde fyrrum forsćtisráđherra segir:

Eftir ađ ég hćtti í bankanum 1983 og fór inn á vettvang stjórnmála var gott ađ geta stöku sinnum leitađ ráđa hjá Jóhannesi um ýmis mál.

Síđast áttum viđ mikilvćgt samtal í október 2008 ţegar forystumenn ţjóđarinnar börđust fyrir efnahagslegu lífi hennar og sjálfstćđi. Ţá drukkum viđ saman te á Laugarásveginum eitt sunnudagssíđdegi fyrir milligöngu Ólafar dóttur hans. Gekk ég brattari af ţeim fundi en til hans.

Hrundiđ var án vafa mikiđ áfall fyrir Geir en Jóhannes var honum betri en enginn á erfiđum tímum og ekki síđur Ólöf Nordal sem síđar varđ varaformađur Sjálfstćđisflokksins og ráđherra.

Björn Bjarnason, fyrrum ráđherra segir:

Viđ ritun bókar sinnar hlýtur Jóhannes oft ađ hafa glađst yfir árangrinum af sannfćringu hans um gildi ţess ađ opna íslenska ţjóđarbúiđ fyrir erlendri samkeppni. Ţá varđi hann kröftum sínum ekki síđur til ađ styrkja menningarlega innviđi samfélagsins. Opiđ samfélag krefst sterkra menningarstođa.

Jón Sigurđsson fyrrum ráđherra:

Jóhannes var slyngur samningamađur. Hann var ţćgilegur í viđmóti, mađur kurteis, umtalsfrómur, fróđur og viđrćđugóđur. Lagni hans, lipurđ og ţekkingu á samningsefni hverju sinni var viđ brugđiđ.

Hann ávann sér ávallt fyllsta traust bćđi umbjóđenda sinna og viđsemjenda. Jóhannesi var einkar lagiđ ađ setja jafnvel hin flóknustu mál fram á einfaldan og skiljanlegan hátt ţví ađ hann var mađur orđvís. Hann var mikilvirkur án ţess ađ fara sér óđslega.

Ritsmíđar hans – oftast unnar viđ hliđ mikilla embćttisanna – eru miklar bćđi ađ vöxtum og gćđum.

Hann var mađur sem gott var ađ eiga ađ ţegar ađ kreppti, ţví hann hafđi rósemi hugans ţegar úr vöndu var ađ ráđa.

Hannes H. Gissurarson prófessor segir:

Var Jóhannes ţó mildastur í dómum. Ţegar háskólamađur einn, sem einnig hafđi haft nokkur afskipti af stjórnmálum, barst í tal, sagđi hann ađeins: „Já, hann hefur aldrei skrifađ djúpan texta.“

Jóhannes talađi aldrei illa um ađra, ţađ kemur greinilega fram í minningagreinunum. Eitthvađ verđur ţó ađ segja ţegar vatniđ er grunnt.

Pétur Hrafn Árnason sagnfrćđingur segir:

Fyrir rúmum áratug leitađi Salvör Nordal til mín um hvort ég vćri til í ađ liđsinna föđur sínum viđ ađ rita endurminningar. Hvort ég var! Fyrir frćđimann í íslenskri samtímasögu mćtti líkja ţví viđ ađ ţeim sem vćri ađ rannsaka Sturlungaöld byđist samstarf međ Snorra Sturlusyni.

Pétur ritađi endurminningarbók Jóhannesar Lifađ međ öldinni.

Hjörleifur Guttormsson fyrrum ráđherra segir:

Í samstarfi okkar Jóhannesar fólst m.a. ađ skođa landiđ og ađstćđur á framkvćmdaslóđum Landsvirkjunar syđra og síđar á Austurlandi. Í slíkum ferđum var hann hrókur alls fagnađar, hlýddi á ólík viđhorf og setti sig sem best inn í ađstćđur. Friđun Ţjórsárvera 1981, svo langt sem hún náđi, sýndi hann skilning og setti sig inn í flókinn undirbúning Blönduvirkjunar og sjónarmiđ náttúruverndarráđs og heimamanna.

Jafnvel vinstri menn eins og Hjörleifur mćra Jóhannes.

Ţorvarđur Elíasson fyrrum skólastjóri Verslunarskólans segir frá vandrćđum viđ ađ fjármagna nýbyggingu skólans og hann leitađi til Jóhannesar. Ţorvarđur segir:

Nordal tók á móti mér međ ţeim orđum ađ eiginlega mćtti hann ekki tala viđ mig en gerđi ţađ fyrst Ágústa hefđi bókađ mig. Seđlabankinn lánađi ekki fé eins og ég ćtti ađ vita. Ágústa hafđi gert grein fyrir erindinu svo ég spurđi beint hvernig hann gćti ađstođađ.

Ţá segir Nordal: Ţú ákvađst ađ fara í skólamálin. Ţau eru líka mikilvćg. Komdu á morgun og ţá fćrđu ađ vita, ekki hvađ, heldur hvort eitthvađ verđi fyrir ţig gert.

Daginn eftir kom niđurstađan: Ég á ekki og má ekki gera neitt fyrir ţig. Farđu á almenna markađinn.

Ţetta er eftirminnilegasta afgreiđsla sem ég hef fengiđ og Jóhannesi lík. Skýrt talađ og ein ráđlegging.

Skólinn gaf út skuldabréf og setti á markađ. Ég vissi ađ skólinn átti marga fjársterka velvildarmenn en kom ţó á óvart ađ einn ađili keypti öll bréfin og ađ ég komst upp međ ađ prútta vaxtamun niđur í nćstum ekki neitt. Ekki veit ég enn hver kaupandinn var.

Ţetta er skemmtilega skrifađ. Hver skyldi kaupandi skuldabréfsins hafa veriđ. Böndin berast ađ ákveđinni stofnun. 

Ólafur Ísleifsson fyrrum starfsmađur Seđlabankans og síđar ţingmađur segir:

Međal fyrstu verkefna á ţessu sviđi var samningur um bankalán. Jóhannes fylgdist vel međ samningaviđrćđum viđ hinn erlenda banka og lagđi línur.

Ţegar viđsemjendur reyndust á einu stigi erfiđir sagđi Jóhannes: „Nú vćri kannski rétt ađ taka kúnstpásu.“

Ţegar heppilegum samningi hafđi veriđ landađ eftir ađ kúnstpásan skilađi sínu ţótti mér sem ég hefđi lokiđ sveinsprófi í frćđunum undir handleiđslu Jóhannesar eftir undirbúning af hálfu Sigurgeirs [Jónssonar ađstođarbankastjóra]. 

Já, kúnstpása getur gert sitt gagn, ţađ ţekkja margir.

Hér hafa veriđ rakin eftirminnileg ummćli ţekktra manna úr ţjóđlífinu um Jóhannes Nordal.

Líklega fer vel á ţví ađ ljúka umfjölluninni međ orđum Björns Bjarnasonar sem sagđi í minningargrein sinni:

Jóhannes er í mínum huga einn glćsilegasti fulltrúi veraldar sem var.

 

 

 


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband