Flugeldum kastaš ķ ķžróttahśs, innbrot framiš og prófarkalesara vantar

Oršlof

Fréttastjóri meš kröfur

Žegar Emil Björnsson var fréttastjóri og dagskįrstjóri Frétta- og fręšsludeildar Sjónvarpsins hér um įriš gerši hann žį kröfu, aš engin mįlvilla heyršist ķ Sjónvarpinu.

Žetta kostaši žaš aš hann las sjįlfur yfir allt sem sagt var ķ fréttatķmanum, leišrétti og fęrši til betri vegar. Ef einhver Ķslendingur hefur veriš uppi meš óbrigšult mįlskyn, var žaš hann.

En hann gerši enn meiri kröfur. Hann krafšist žess aš allur texti vęri į lipru og aušskildu mįli.

Žegar ég var nżbyrjašur į fréttastofunni fékk ég žį bestu kennslu ķ žessum efnum sem ég hef fengiš.

Eftir aš handrit aš frétt hafši legiš inni hjį honum ķ meira en klukkustund, kallaši hann į mig inn til sķn.

Hann veifaši handritinu framan ķ mig og benti į žaš meš fingrinum um leiš og hann sagši meš bylmingshįrri röddu:

Ég er fréttastjóri hér og hef nóg annaš viš tķmann aš gera en žaš sem ég er bśinn aš vera aš strita viš ķ langan tķma, aš reyna aš koma žessu bulli žķnu į mannamįl! Žetta gengur ekki! 

Séršu, hver afraksturinn er: Krafs meš leišréttingum mķnum śt um allt blaš! Žetta er ónżtt! Ég hef unniš til einskis og geri žį kröfu aš ég žurfi ekki aš eyša dżrmętum tķma mķnum ķ svona vitleysu!

Hann hękkaši róminn enn frekar og sagši meš miklu žunga:

Žetta mį aldrei koma fyrir aftur! Faršu og skrifašu žetta allt saman aftur į mįli sem fólkiš skilur!

Ķslands žśsund įr, blogg Ómars Ragnarssonar frį 2014.

Athugasemdir viš mįlfar ķ fjölmišlum

1.

„Eldur kom upp ķ bķl eftir įrekstur tveggja žeirra į Korpślfsstašavegi į milli Baršastaša og Vesturlandsvegar um klukkan įtta ķ morgun.“

Frétt į visir.is.                   

Athugasemd: Eldur kvirknar ķ bķl eftir įrekstur tveggja žeirra. Žeirra hverja? Fréttin er višvaningslega skrifuš og blašamašurinn fljótfęr. 

Svo viršist sem blašamašurinn telji aš žaš sé frétt aš enginn hafi veriš fluttur į slysadeild. Žvķ hefši mįtt sleppa žvķ žaš hefši veriš frétt ef einhver hefši slasast.

Ķ fréttinni segir:

Veginum hefur veriš lokaš vegna slyssins į mešan višbragšsašilar vinna į vettvangi.

Hverjir eru „višbragšsašilar“. Žetta er eitthvaš orš sem hvergi er skilgreint og žar aš auki frekar illa samansett orš.

Į mįliš.is segir:

Athuga aš ofnota ekki oršiš ašili. …

Oft eru til góš og gegn orš ķ mįlinu sem fara mun betur en żmsar samsetningar meš oršinu ašili.

Ofangreind mįlsgrein hefši aš skašlausu mįtt vera svona:

Veginum hefur veriš lokaš mešan hreinsaš er til žar sem įreksturinn varš.

Ekkert slys varš ķ įrekstrinum eša vegna eldsins. Slys er atburšur sem veldur meišslum eša er žeim mun alvarlegri. Žar af leišir aš ófęrt er aš kalla žetta „slysstaš“.

Tillaga: Tveir bķlar lentu ķ įrekstri į Korpślfsstašavegi um klukkan įtta ķ morgun og kviknaši eldur ķ öšrum žeirra.

2.

„Įsgeir Jónsson, sešlabankastjóri, segir mest um skipulagsbreytingar ķ fyrsta kasti.“

Frétt į visir.is.                   

Athugasemd: Skilur einhver žessa setningu?

Tillaga: Engin tillaga.

3.

„Žeir ętlušu aš forša sér žegar žeir uršu varir viš lögreglu įn įrangurs.“

Frétt į visir.is.                   

Athugasemd: Setningin hér aš ofan er svo flöt og illa gerš aš furšu sętir. Merkingin er žessi:

Lögreglan nįši žeim.

Į undan segir:

Ķ Njaršvķk eru unglingar sagšir hafa veriš stašnir aš žvķ aš sprengja flugelda inni ķ nżbyggingu.

Merkingin er žessi:

Unglingar sprengdu flugelda inni ķ nżbyggingu og voru stašnir aš verki.

Og svo er žaš žetta:

Lögreglumenn ręddu viš žį um atvikiš og höfšu jafnframt tal af forrįšamönnum žeirra.

Merkingin er žessi:

Löggan gaf žeim tiltal og sögšu forrįšamönnum žeirra frį.

Tilhneigin er sś aš nota fleiri orš en žörf er į. Įstęšan er einfaldlega kunnįttuleysi blašamanna og žeirra sem skrifa fyrir lögguna.

Ķ fréttinni segir einnig:

Žį var lögreglu tilkynnt um pilta sem voru aš kasta flugeldum ķ ķžróttahśs.

Ekkert mį nś. Miklu alvarlegra er aš kasta grjóti ķ ķžróttahśs en flugeldum. Grjótiš skemmdir en pappķrshólkar sem nefnast flugeldar skemma ekkert sé žeim kastaš ķ hśs. Nema aušvitaš aš žeim sé kastaš logandi inn ķ hśs en um žaš segir ekkert ķ fréttinni. Til aš skilja žessa mįlsgrein žarf aš lesa fréttir ķ öšrum fjölmišlum. 

Tillaga: Žeim tókst ekki aš forša sér undan löggunni.

4.

„Eftir aš honum varš bjargaš var O“Conner fluttur į spķtala žar sem hann er nś ķ stöšugu į­standi og bķšur eftir fjöl­skyldu­meš­limum sķnum.“

Frétt į frettabladid.is.                    

Athugasemd: Žaš er svo sem ekkert aš žvķ aš tala um mešlimi ķ hinu og žessu. Sumir ętla sér aš vera svo flottir žeir gleyma aš fjölskylda er betra en fjölskyldumešlimir og įhöfn er miklu betra orš en įhafnarmešlimir og svo mį lengi upp telja.

Į vef CNN sem er heimildin fyrir fréttinni segir:

He is undergoing a medical evaluation and is in stable condition awaiting family members to join him …

Ķ ķslensku fréttinni gleymist aš geta um mešhöndlunina į spķtalanum. Į CNN kemur fram oršalagiš „family members“ og žaš žżšir blašmašurinn snarlega sem „fjölskyldumešlimur“ af žvķ aš hann er aš flżta sér og hann žekkir oršin. Hann hefši eftir smį umhugsun getaš sagt aš mašurinn vęri aš bķša eftir fjölskyldu sinni.

Ég hnżt um žetta „stöšugt įstand“ sem einatt er talaš um. Žaš getur eiginlega žżtt hvaš sem er, allt frį žvķ aš mašurinn sé mešvitundarlaus meš nęringu ķ ęš og tengdur viš alls kyns tęki og tól, og upp ķ žaš aš hann sitji ķ rśmmin, horfir į sjónvarpiš og bķši eftir aš vera sóttur.

TillagaEftir aš honum var bjargaš var O“Conner fluttur į spķtala. Hann bķšur eftir fjöl­skyldu­meš­limum sķnum.

5.

Innbrot var framiš ķ eina af höllum Margrétar Danadrottningar …“

Frétt į blašsķšu 10. ķ Fréttablašinu 4.1.2020.                    

Athugasemd: Allt bendir til aš brotist hafi veriš inn ķ höllu drottningar. Nafnoršavęšingin er slęm. Ķslenska sagnoršamįl en enskan heldur upp į nafnoršin. Žess vegna notum viš hér sögnina aš brjóta. 

Ég skrifaši viljandi „höllu drottningar“. Flestir beygja kvenkynsnafnoršiš höll svona:

Höll, um höll, frį höll, til hallar.

Žó žekkist žessi beyging mętavel:

Höll, um höllu, frį höllu, til hallar.

Hęgt er į leita į Google og velja til dęmis leitaroršin „höllu drotningar“ eša „höllu konungs“ og žį koma upp dęmi allt frį fornsögunum og fram į sķšustu įr um beygingu oršsins.

Merkilegt er žó aš höll meš įkvešnum greini beygist ašeins svona

Höllin, um höllina, frį höllinni, til hallarinnar.

Ekki er višurkennt aš ķ žolfalli og žįgufalli megi nota „hölluna“ og „höllunnar“.

Tillaga: Brotist var inn ķ eina af höllum Margrétar Danadrottningar …

6.

Prófarkalesarar óskast til starfa į Fréttablašinu.“

Auglżsing į blašsķšu 10 ķ atvinnuauglżsingum Fréttablašsins 4.4.2020.                    

Athugasemd: Žetta heyrir til tķšinda og ber aš fagna. Prófarkalesarar hafa ekki starfaš į Fréttablašinu eftir žvķ sem ég best veit. Dreg žį įlyktun mešal annars af óleišréttu mįlfari ķ fréttum blašsins.

Vonandi veršur vefurinn frettabladid.is einnig prófarkalesinn. Mikilvęgt er aš allar fréttir verši aš minnsta kosti lesnar yfir eftir į og lagfęršar, sé žörf į. Hvorugt er nśna gert.

Ķ auglżsingunni stendur:

Prófarkalesari žarf aš hafa góša tilfinningu fyrir ķslensku mįli og bśa yfir framśrskarandi stafsetningarkunnįttu.

Stafsetningakunnįttan žar ekki aš vera framśrskarandi žar sem tölvur eru bśnar leišréttingaforriti sem lagfęrir stafsetningarvillur. Tölvur kunna hins vegar ekki mįlfar og žvķ ęttu allir blašamenn aš hafa góša tilfinningu fyrir ķslensku mįli. 

Eitt er aš leišrétta villur ķ texta og annaš aš leišbeina blašamönnum. Prófarkalestur er naušsynlegur fyrir lesendur en hjįlpar blašamönnum lķtiš.

Žegar ritstjórar rįša ķ starf blašamanns ęttu žeir aš spyrja hvaša fornrit umsękjandanum žyki mest variš ķ og hvers vegna. Til višbótar męttu žeir spyrja hvort hann hafi til dęmis lesiš Fjallkirkjuna, Ķslandsklukkuna og Höll minninganna. 

Sį sem ekki hefur lesiš neitt ķ fornsögunum eša hefur ekki lesiš neitt eftir til dęmis Gunnar Gunnarsson, Halldór Laxnes eša Ólaf Jóhann Ólafsson er ekki vęnlegt efni ķ blašamann.

Hvers vegna?

Blašmennska veltur öšrum žręši į drjśgum oršaforša og kunna aš beita honum. Ašeins lestur bókmennta eykur oršaforša einstaklings. Sį sem ekki stundar lestur veršur aldrei skżr ķ skrifum.

Tillaga: Engin tillaga.

7.

„United įtti 15 skot aš marki Wolves en tókst ekki aš skjóta į markiš einu sinni.“

Frétt į dv.is.                    

Athugasemd: Fóboltališ įtti fimmtįn skot aš marki en samt tókst žvķ ekki aš skjóta į markiš. Skilur einhver žetta?

Žar fyrir utan kemur oršalagiš „einu sinni“ sķšast ķ mįlsgreininni. Ekki veit ég hvaš žaš į aš žżša. Er įtt viš aš aš ekki hafi tekist aš skjóta einu sinni į markiš? Sé svo hefši mįtt orša žetta svona:

… en tókst aldrei į skjóta į markiš.

Sķmskeytastķllinn ķ ķžróttafréttum į vef DV er svo sem įgętur en žvķ mišur er textinn oftar en ekki óskżr og jafnvel hrošvirknislega saminn. Hvort tveggja er slęmt. Enginn leišbeinir višvaningunum į DV.

Tillaga: Engin tillaga.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband