Moka upp afla, ósnortu vķšernin og Sślur Vertical

Oršlof

Aš og af

„She is just being impatient“ į ekki aš verša: „Hśn er bara aš vera óžolinmóš“ heldur: „Hśn er bara óžolinmóš

Og „Ég er ekki aš nį žessu“, um skilningsleysi, leišir hugann aš „ ĢIm not getting this“ – sem ętti aš žżša „Ég nę žessu ekki.“

Mįlin falla ekki hvort aš öšru eins og flķs viš rass.

Mįliš, blašsķšu 21 ķ Morgunblašinu 22. jślķ 2019.

Athugasemdir viš mįlfar ķ fjölmišlum

1.

„Ef svo fęri myndi Sįnchez fį tvo mįnuši ķ višbót til aš semja viš ašra flokka įšur en Filippus sjötti, konungur Spįnar leysir upp žingiš og kallar til nżrra kosninga.“

Frétt į visi.is.     

Athugasemd: Allt er nś „kallaš“. Ólķklegt er aš kóngur Spįnar „kalli“ til nżrra kosninga. Miklu heldur er aš hann boši til kosninga. 

Blašamenn sem eru betri ķ ensku en ķslensku žżša oft beint. „To call for something“ žżša žeir aš „kallaš“ sé eftir einhverju. Sérstakan vara ber aš hafa į sér meš „einföld“ orš eša oršalag į ensku. Freistingin er svo rosaleg aš žżša „to call for“ sem svo „aš kalla eftir“. Stašreyndin er hins vegar sś aš žetta getur žżtt svo margt, til dęmis óska eftir, krefjast, heimta og įlķka.

Žegar bošaš er til kosninga eru žęr ókomnar, eru hvorki „nżjar“ né „gamlar“. Žannig er ekki tekiš til orša į ķslensku og enginn ruglast į kosningunum sem voru og žeim sem eru ķ vęndum.

Ķ lok fréttarinnar segir:

Ķ kjölfariš kallaši hann til kosninga.

Ekki er žetta gott. 

Ķ fréttinni segir:

Stór vika er framundan fyrir Pedro Sįnchez, starfandi forsętisrįšherra Spįnar og leištoga Sósķalistaflokksins, sem mun į nęstu dögum leitast eftir stušningi žingsins fyrir myndun rķkisstjórnar.

Žetta er rangt. Hann mun leita eftir stušning žingsins viš nżja rķkisstjórn.

Sįnchez fęr tvö tękifęri ķ vikunni til žess aš tryggja sér meirihlutann ķ nešri deild spęnska žingsins, en hefur enn sem komiš er enga tryggingu fyrir žvķ aš umbošiš fįist.

Nįstašan er meinleg. Žar aš auki ętlar Sįnches aš tryggja sér meirihluta ķ žinginu. Ekki meirihlutann. Į žessu tvennu er talsveršur munur.

Sósķalistaflokkur hans vann flest žingsęti ķ kosningum sem fram fóru fyrir žremur mįnušum en nįši ekki meirihluta į žinginu. Forsętisrįšherrann žarf aš tryggja stušning 176 žingsęta af alls 350, en flokkur hans er meš 123 sęti į žinginu.

Aftur nįstaša. Blašamašurinn hnošast meš oršalagiš „į žinginu“. Les hann ekki fréttina yfir eftir aš hafa skrifaš hana?

Žetta er skemmd frétt. Gera mętti athugasemdir viš margt fleira og žó sérstaklega aš śtgįfan leyfir nżlišum aš birta fréttir įn žess aš lesa žęr yfir og ķ žokkabót fį žeir engar leišbeiningar.

Slęmt er aš fį žaš į tilfinninguna aš sį sem skrifaši viti lķtiš um efni mįlsins. Žį veršur til vantraust og neytendur og draga śr eša hętt lestri fjölmišilsins. Žį er stutt ķ endalokin.

Tillaga: Ef svo fęri myndi Sįnchez fį tvo mįnuši til aš semja viš ašra flokka ella mun Filippus sjötti, konungur Spįnar leysa upp žingiš og boša til kosninga.

2.

„Lokušu kerskįlanum ķ heild sinni.“

Fréttir ķ Rķkissjónvarpinu kl. 19, 22.7.2019.     

Athugasemd: Hver er munurinn į aš loka skįlanum eša loka honum ķ heild sinni? Lķklega er enginn munur į žessu oršalagi. Lokašur skįli er einfaldlega lokašur hvaš svo sem um heildina mį segja.

Fréttamanninum varš žetta aš orši žrisvar eša fjórum sinnum ķ fréttinni. Lķklega hafa hlustenduš įttaš sig į žvķ aš skįlanum hafi veriš lokaš eftir aš žetta var sagt ķ annaš sinn.

Svona mį kalla nįstöšu ķ talmįli.

Tillaga: Lokušu kerskįlanum.

3.

„Žaš er lķka nóg af makrķl viš höfnina og fólk mokaši upp afla

Frétt į visir.is.      

Athugasemd: Samkvęmt oršabókinni er afli fiskur hefur veriš veiddur, kominn upp ķ bįt, skip eša į land. Aflinn getur veriš einn fiskur eša milljónir. 

Žar af leišandi er varla hęgt aš nota oršalagiš „moka upp afla“. Margir mokveiša. Lķkingin er fólgin ķ žvķ aš fiskurinn er svo mikill aš sé hęgt aš moka honum meš skóflu.

Margar villur eru ķ fréttinni, hśn var ekki lesin yfir. Žetta er haft eftir višmęlanda:

Undanfarin įr höfum viš ekki veriš byrjašir įžessum tķma og žegar viš höfum veriš byrjašir įžessum tķma, ķ samanburši viš magniš sem er aš veišast nśna er žetta mjög gott,“ 

Žetta er illskiljanlegt. Nįstašan drepur frįsögnina. Blašamašurinn mokar oršum višmęlandans ķ fréttina en gerir enga tilraun til aš lagfęra oršalagiš, eins og honum ber žó skylda til. Ekkert bendir til žess aš blašamašurinn hafi lesiš fréttina yfir aš skrifunum loknum. Eru žó tveir blašamenn skrįšir fyrir henni.

Žetta er skemmd frétt.

Tillaga: Nóg er af makrķl viš höfnina og žar er honum mokaš upp.

3.

„Hann spilar ekki ķ deildinni į nęsta tķmabili eša žaš sem eftir lifir ęfi sķnar

Frétt į visir.is.      

Athugasemd: Žessi tilvitnun er skrżtin enda śr stórskemmdri frétt. Fótboltamašur missti vinstri hönd ķ umferšarslysi. Blašamašurinn hnošar saman nokkrum oršum sem eru tóm endaleysa. Einhentur mašur mun ekki leika amerķskan fótbolta, hvorki į nęsta tķmabili eša öšrum. Žarna hefši atviksoršiš aldrei komiš ķ góšar žarfi ķ staš hnošsins.

Mį vera aš blašamašurinn hafi óvart misritaš sķšasta oršiš, afturbeygša fornafniš sem žarna ķ kvenkyni fleirtölu. Stafsetningavillur eiga ekki aš sjįst ķ fjölmišlum. Nota į villuleitarforritiš.

Svo segir:

Hann gaf sitt fyrsta vištal eftir slysiš …

Hann „gaf“ ekkert vištal. Žetta er enskt oršalag. Į ķslensku veita menn vištal.

Norton gerir sér fulla grein fyrir žvķ aš draumurinn um aš spila sem atvinnumašur er dįinn. 

Blašamašurinn žżšir beint śr ensku og fyrir vikiš er frįsögnin undarleg, svo ekki sé meira sagt. Hann gat ekki sagt aš ferlinum vęri lokiš.

Hann missti vinstri höndina ķ slysinu en ętlar sér aš nį sem mestu śt śr sķnu lķfi …

Lķfiš er ekki eins og tannkremstśpa sem er nęstum tóm en hęgt er aš kreista afganginum śt śr henni. Fróšlegt er aš bera saman frétt Vķsis og heimildina, hér. Blašamašurinn hefši getaš vanda sig og til dęmis lesiš yfir fréttina fyrir birtingu.

Žetta er skemmd frétt, illa samin, full af villum. Svona frétt hlżtur flesta frįhuga fjölmišlinum.

Tillaga: Hann leikur aldrei aftur körfubolta.

4.

„Ķ Stranda­sżslu er aš finna stęrstu ósnortu vķšern­in į land­inu.“

Myndatexti į į mbl.is.      

Athugasemd: Fallbeygin lżsingaroršsins ósnortinn kann aš viršast dįlķtiš snśin. Sé skrifari ekki fullkomlega klįr į henni er aušvelt aš kalla fram oršiš į malid.is og velja žar beygingarlżsinguna.

Stęrstu ósnortin vķšernin beygjast svona ķ veikri beygingu, kvenkyni fleirtölu:

Hér eru stęrstu ósnortnu vķšernin
Um stęrstu ósnortnu vķšernin
Frį stęrstu ósnortnu vķšernunum
Til stęrstu ósnortnu vķšernanna

Eins ķ öllum föllum fleirtölu, og öllum kynjum. 

Fallbeygingin er önnur ef viš tölum um stór ósnortin vķšerni, žį er oršiš ķ sterkri beygingu, fleirtölu, hvorugkyni:

Stór ósnortin vķšerni
Um stór ósnortin vķšerni
Frį stórum ósnortnum vķšernum
Til stórra ósnortinna vķšerna

Snortinn er lķka lżsingarorš. Ķ oršabókinni segir:

Snortinn: sem hefur oršiš fyrir tilfinningalegum įhrifum, gagntekinn. Vera djśpt snortinn <af ręšu prestsins>

Snortinn tengist sögninni aš snerta sem merkir aš koma viš, žreifa į, strjśkast viš, varša …

Tillaga: Ķ Stranda­sżslu er aš finna stęrstu ósnortnu vķšern­in į land­inu.

5.

„Meš annan fótinn styttri og varš tveggja barna fašir sextįn įra en er nś oršinn sį dżrasti

Fyrirsögn į visir.is.      

Athugasemd: Fyrirsagnir į Vķsi slaga stundum hįtt upp ķ lengd fréttatextans. Aš minnsta kosti segir žessi fyrirsögn eiginlega allt sem segja žarf, lķtil įstęša til aš lesa fréttina.

Ekkert samhengi er ķ fyrirsögninni. Nokkur list er aš semja fyrirsagnir og alls ekki į allra fęri.

Ķ fréttinni segir:

Wesley Moraes, sem heitir fullu nafni Wesley Moraes Ferreira da Silva, er Brasilķumašur en hefur spilaš …

Ekki er öllum gefinn hęfileikinn aš segja skipulega frį. Žarna er fullt nafn fótboltamanns og svo kemur „en …“, eins og skrattinn śr saušaleggnum, hefur žarna engan tilgang. Nęr hefši veriš aš hafa punkt enda er nęst fariš śt ķ allt annaš sem kemur nafninu ekkert viš.

Svo kemur žetta sem seint veršur tališ til gullkorna ķ ķslenskri blašamennsku:

Žegar menn fóru aš skoša leiš Wesley Moraes upp ķ ensku śrvalsdeildina žį komust menn aš žvķ aš hann hefur ekki įtt aušvelt lķf sķšan aš hann fęddist įriš 1996 ķ litlum bę 200 kķlómetrum frį Rķó.

Hvaša menn er blašamašurinn aš tala um? Svo er sagt aš fótboltamašurinn hafi ekki „įtt aušvelt lķf sķšan hann fęddist …“. Svona tekur enginn til orša. Skįrra hefši veriš aš sleppa „sķšan hann fęddist“. Til lķtils er aš lagfęra hnoš, betra aš endurskrifa alla fréttina.

Svo kemur žessi furša:

Fašir Moraes fékk heilaęxli og dó žegar hann var ašeins nķu įra gamall. 

Faširinn hlżtur aš hafa veriš meš yngstu fešrum sem um getur.

Žessi frétt er hręšileg endaleysa og hnoš. 

Tillaga: Engin tillaga.

 

Smęlki:

Nafnoršavęšing: „Menn slógust hér įšur fyrr viš og hnżttu ķ menn śr nįgrannasveitarfélögum – hötušust og stundušu sķgildan hrepparķg.“

Grein ķ Morgunblašinu 24.7.2019. Skrżtiš oršalag aš stunda hrepparķg. Varla segist nokkur mašur stunda ķžróttaęfingar, stunda fyrirlestrahald, stunda umtalsillsku … Betra aš umorša.

Hnoš: „… žar sem rauš spjöld fóru į loft og grķpa žurfti til vķta­spyrnukeppni til žess aš fį fram sig­ur­veg­ara.“

Klśšurslegt oršalag. Er ekki žetta einfaldara: Sjö leikmenn fengu rautt spjald og śrslitin réšust ķ vķtaspyrnukeppni.

Enskuįrįttan: „Sślur Vertical“ er opinbert heiti į hlaupi į Akureyri. Forrįšamenn žess halda aš svona heiti sé ķ lagi. Stašreyndin er hins vegar sś aš endalok ķslenskunnar sem lifandi tungumįls felst ķ örsmįum skrefum žar sem mįlinu er mešal annars blandaš saman viš ensku. Žegar yfir lżkur er hefur alheimsmįliš tekiš yfir og öllum žykir žaš sjįlfsagt. 

Er enginn metnašur til ķ žeim sem reka fyrirtęki? 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband