Skemmdir framdar, atvik, atvik, atvik og aukning ķ mętingu

Oršlof og annaš

Norsk örnefni į Ķslandi

Heršubreiš į Mżvatnsöręfum er tališ eitt fegursta fjall į Ķslandi og var fjalliš kjöriš žjóšarfjall Ķslendinga įriš 2002, į alžjóšlegu įri fjallsins. Heršubreišar eru raunar tvęr į Ķslandi, fjalladrottningin į Mżvatnsöręfum 1682 m į hęš, og Heršubreiš viš Eldgjį, 812 m, sunnan Skuggafjallakvķslar og Ófęrufoss ķ Skuggafjallagjį. 

Fjalliš Herdabreida er einnig aš finna viš noršanveršan Haršangursfjörš į Höršalandi, žašan sem einna flestir landnįmsmenn viršast hafa komiš, og eru nokkur lķkindi meš fjöllunum žótt fjalladrottningin sé mun tignarlegri.

Norsk örnefni į Ķslandi og torręš örnefni ķ Eyjafirši.

Athugasemdir viš mįlfar ķ fjölmišlum

1.

„Hann segir žó aš sem betur fer hafi grafan ķ gęr ekki framiš neinar skemmdir į landsvęšinu heldur ašeins lagaš hluta vegarins.

Frétt į frettabladid.is.      

Athugasemd: Hér er skrżtilega frį sagt. Til aš lesendur įtti sig į žessu er tilvališ aš setja skófla ķ staš gröfu. Žį yrši mįlsgreinin svona:

Hann segir žó aš sem betur fer hafi skóflan ķ gęr ekki framiš neinar skemmdir į landsvęšinu heldur ašeins lagaš hluta vegarins.

Grafa skemmir ekkert frekar en skófla, hrķfa, hamar eša önnur verkfęri. Veldur hver į heldur, segir mįlshįtturinn. Fólk stjórnar verkfęrum og getur byggt upp eša valdiš skemmdum.

Svo er žaš hitt, aš „fremja skemmdir“. Sagnir eru į stöšugu undanhaldi ķ fréttum og flóttann rekur nefnifallsdraugurinn. Af hverju mį ekki segja aš stjórnandi gröfunnar hafi ekkert skemmt? Er žaš ekki einfaldara, skiljanlegra og rökréttara?

Tillaga: Hann segir žó aš sem betur fer hafi stjórnandi gröfunnar ekki skemmt neitt ķ gęr heldur lagaš hluta vegarins.

2.

„Kallaš var į björg­un­ar­sveit­ir og sjśkra­flutn­inga­menn um hįlf­sjöleytiš ķ kvöld vegna slasašs ein­stak­lings ķ Finnafirši.

Frétt į mbl.is.       

Athugasemd: Einstaklingurinn sem slasašist er įn efa mašur. Karlar og konur eru menn. Ķ fréttinni kemur fram aš sį slasaši er feršamašur. Lķklega kynlaus …

Ķ fréttinni segir lķka:

Aš sögn Davķšs Mįs Bjarna­son­ar hjį Slysa­varn­ar­fé­lag­inu Lands­björg eru višbragšsašilar nż­komn­ir į vett­vang en bera žurfti hinn slasaša ein­hverja vega­lengd aš sjśkra­bķl.

Enginn veit hvaš višbragšsašili er. Samkvęmt fréttinni eru žaš ekki björgunarsveitarmenn. Hugsanlega slökkvilišiš, fólk af nęstu bęjum, vegfarendur. Af hverju eru blašamenn ekki nįkvęmari en žetta ķ skrifum sķnum?

Žessi frammistaša blašamannsins er eins og aš kalla seljendur fķkniefna söluašila, sem er įn efa réttnefni. Eša innflytjendur umbošsašila. Eša akandi, gangandi, hjólandi, hlaupandi skokkandi fólk umferšarašila. Žį getur frétt veriš svona:

Söluašilar umbošsašila falbušu vöru sķna mešal umferšarašila.

Žetta heitir aš vera nįkvęmur fréttaašili fjölmišlaašilarekstri. Eša hitt žó heldur.

Loks veršur aš nefna aš sį slasaši var borinn „einhverja“ vegalengd. Mį vera aš žaš sé ekki rangt en skżrara hefši veriš aš segja aš bera hafi žurft manninn nokkra vegalengd.

Tillaga: Kallaš var į björg­un­ar­sveit­ir og sjśkra­flutn­inga­menn um hįlf­sjöleytiš ķ kvöld vegna slasašs manns ķ Finnafirši.

3.

„Skrįšum atvikum į Landspķtala hefur fjölgaš um 7,6% į milli įra į sama tķma og alvarlegum atvikum hefur fękkaš śr sjö atvikum ķ žrjś.

Frétt blašsķšu 28 ķ Morgunblašinu 27.6.2019.       

Athugasemd: Hér er allt ķ atvikum, žrjś slķk ķ einni mįlsgrein sem er tveimur of mikiš. Žetta kallast tugga, tuš, jórtur eša nįstaša og er óžęgilega algeng hjį blašamönnum sem og öšru textageršarfólki. 

Nįstaša er ljót, eyšileggur stķl og skemmir fyrir lesendum. Vandinn er sį aš margir skrifarar gera sér ekki grein fyrir nįstöšu en žeir sem žaš gera foršast hana eins og heitan eldinn. Lausnin er aš skrifa sig framhjį henni og žaš er holl ašferš og bętir skrifin margfalt.

Svo er žaš hitt. Atvik er nafnorš ķ hvorugkyni og merkir atburšur, eitthvaš sem gerist. Ķ ofangreindri tilvitnun er atvik notaš sem neikvęšur atburšur sem er rangt: „Skrįšum atvikum …“ Merkingin er mistök, óhöpp eša annaš sem veldur skaša og kemur oršalagiš frį Landspķtalanum.

Žetta er svona įlķka eins og aš kalla umferšarslys atvik. Tilbśiš dęmi:

Umferšaratvik varš į Selfossi žegar ekiš var į gangandi mann og hann slasašist.

Feršaatvik varš ķ Esju er mašur snéri sig į fęti.

Žetta gengur ekki. Viš getum ekki leyft okkur aš breyta tungumįlinu einhliša. Ķ svona umręšu veršur aš gera greinarmun į slęmum eša neikvęšum atvikum frį öllum öšrum atvikum sem vissulega geta veriš bęši hlutlaus og jafnvel įnęgjuleg.

Į malid.is segir:

atvik nafnorš hvorugkyn, eitthvaš sem gerist, atburšur

atvikiš įtti sér staš um mišja nótt

žau rifjušu upp mörg spaugileg atvik śr feršalaginu

<sjśklingnum lķšur> eftir atvikum

honum lķšur vel mišaš ešli veikindanna

Atvik er gott og gilt orš en eins og fram kemur hér fyrir ofan žarf aš skżra atvikiš į einhvern hįtt. Žaš mį ekki merkja eitthvaš slęmt eins og spķtalinn gefur sér.

Tillaga: Neikvęšum atvikum skrįšum į Landspķtala hefur fjölgaš um 7,6% į milli įra. Um leiš hefur žeim alvarlegu fękkaš śr sjö ķ žrjś.

3.

„Žaš var įkvešiš aš loka vega­slóšanum aš Saušleysu­vatni ķ frišland­inu aš Fjalla­baki.

Frétt į mbl.is.     

Athugasemd: Slóši er nafnorš ķ karlkyni og vegaslóši einnig og er hvort tveggja haft um lélega vegi eša vegatrošninga. Oršinu mį ekki rugla saman viš kvenkynsnafnoršiš slóš og merkir spor eša för.

Ég hefši hins vegar oršaš žetta dįlķtiš į annan veg, sjį tillöguna hér fyrir nešan.

Tillaga: Įkvešiš hefur veriš aš loka vega­slóšanum aš Saušleysu­vatni ķ frišlandinu aš Fjalla­baki.

4.

„… aukning er ķ mętingu į völlinn.

Frétt į mbl.is.     

Athugasemd: Sagt er aš įhorfendum hafi fjölgaš į fótboltaleikjum og er žaš vel enda er ķžróttin heillandi. Hins vegar er žaš tóm della aš segja aš „aukning hafi oršiš ķ mętingu į völlinn“. 

Hér hefur nafnoršasżkin heltekiš blašamanninn sem kann ekki aš koma oršum aš svo sjįlfsagšri stašreynd aš įhorfendur hafi fjölgaš. Hvernig skyldi hann hafa oršaš žaš ef įhorfendum hafi fękkaš? … minnkun er ķ mętingu į völlinn“?

Margt fleira er gagnrżnisvert viš fréttina. Ķ henni er meiri įhersla į orš en efni. Svona byrjar fréttin:

Pepsi Max-deild karla er aš nį fyrri styrk, eftir mögur įr ķ efstu deild karla, er varšar gęši innan vallar og mętingu, er deildin aftur ķ sókn. 

Ķ tilvitnuninni er fullyrt aš Pepsi Max-deild karla sé ķ efstu deild karla sem er bull žvķ efsta deild hefur fyrrnefnda nafniš. Og svo žetta: „… er varšar gęši innan vallar og mętingu“. Žetta er bara oršahnoš, leirburšur.

Stundum er žaš ekki gott fyrir félögin og leikmenn sem hefur veriš fariš silkihönskum ķ mörg įr …

Hvaš er žaš „sem hefur veriš fariš silkihönskum“ ķ mörg įr. Žetta er ófullgerš mįlsgrein, gjörsamlega óskiljanleg žvķ blašamašurinn kastar til höndunum og enginn les yfir.

Žaš er aš hjįlpa Pepsi Max-deild karla mikiš hversu stór nöfn spila nś ķ deildinni …

Sem kunnugt er leikur fólk fótbolta, ekki nöfn. Žetta er afar kjįnalegt oršalag en įtt er viš aš žekktir landslišsmenn séu komnir frį śtlöndum og leiki nś meš ķslenskum lišum. Af hverju segir blašamašurinn: „Žaš er aš hjįlpa ...“ en ekki žaš hjįlpar.

… óvęnt śrslit śti um allt. 

Blašamašurinn er ekki barn aš segja frį fótboltaleikjum heldur fulloršinn mašur. Žį kröfu veršur aš gera til blašamanna aš žeir kunni aš orša hugsun sķna. Hann gęti sagt aš oft hafi śtslit leikja veriš óvęnt.

Ótrślegar endurkomur hafa sést og žegar fólk mętir į völlinn er erfitt aš lesa ķ śrslitin įšur en flautaš er til leiks.

Hvaš eru endurkomur? Hvaš eru endurkomur sem sjįst? Eru til endurkomur sem ekki sjįst? Hafa śrslit leikja nokkurn tķmann veriš fyrirsjįanleg? 

Svona skrif eru tóm endaleysa og žeim fylgir aš ķslenskt mįl, stķll og framsetning skipti ekki mįli. Stašreyndin er samt sś aš skemmdar fréttir hafa įhrif į lesendur, sérstaklega žį yngri žvķ bošskapurinn er sį aš allt sé leyfilegt. 

Hvernig vęri nś fótboltinn ef ekki vęru reglur sem fara žarf eftir?

Tillaga: … įhorfendum į fótboltaleikjum fjölgar.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband