Bloggfrslur mnaarins, febrar 2020

Hn lst sjlf, Keik jarsettur og brn send heim af skla

Orlof

Harri

Ori harri merkti a fornu: konungur, hfingi, herra, sbr. fornensku hearra, fornhsku herre. Einnig kemur a fyrir Laxdlu sem heiti uxa.

Mannsnafni Harri gti veri skylt norska nafnorinu harre (and), lsingarorinu harren (harur, stfur).

Einnig gti a veri stytting af Haraldur, sbr. danska nafni Harre fr v 14. ld sem tali er stytting af nfnum sem hefjast Har- (Nfn slendinga).

Mlfarsbankinn.

Athugasemdir vi mlfar fjlmilum

1.

„Titanic var 270 metra langt, fr gegnum 825 tonn af kolum dag og yfir tu sund ljsaperur voru um bor.“

Frtt visir.is.

Athugasemd: Frttin virist vera hugaver en straxkemur ljs a vivaningur hefur skrifa hana og okkabt veri a flta sr. Barn gti byggilega skrifa betur.

Hvernig getur skip fari „ gegnum 825 tonn af kolum“? Og hva er merkilegt vi tu sund ljsaperur? Voru r geymdar lagernum, voru r sambandi ea voru fleiri ea frri en algengt var skipum?

frttinni segir:

John Jacob Astor IV var um bor skipinu egar a skk en hann var rkasti maur heims. Astor frst slysinu en eiginkona hans lifi af.

Hefi ekki mtt ora etta svona:

Rkasti maur heims, John Jacob Astor IV, frst slysinu en eiginkona hans lifi af.

Einnig segir frttinni:

Hjkrunarfringurinn Violet Jessop var um bor Titanic egar skipi skk. Hn lifi aftur mti af. Jessop var aftur mti einnig um bor systurskipi Titanic, Britannic fjrum rum sar egar a skip skk. Hn lifi bi slysin af.

etta er vlk della a trlegt er a Vsir skuli bja lesendum snum upp frttir skrifa af algjrum vivaningi. Greinilegt er a tgfunni er sama um lesendur. Markmii virist ekki vera a segja frttir og upplsa.

a kostai meira a framleia kvikmyndina Titanic en skipi sjlft kostai. nviri kostai kvikmyndin 360 milljnir dollara og skipi sjlft kostai 190 milljnir dollara. Kvikmyndin malai aftur mti gull egar hn kom t.

Kostai, kostai, kostai, kostai. Orfin er takanleg og enn etta „aftur mti“.

Loks er a etta sem er aldeilis trleg samsetning:

Yngsti fareginn var aeins tveggja mnaa og lifu stlkan af. Eliza Gladys Dean lst sjlf ri 2009, 97 ra.

Er yngsti fareginn og stlkan sami maurinn? Hverjir „lifu“ af? ldru kona „lst sjlf“. etta er skelfilegt. Er hgt a afsaka svona bull?

frttinni er aftur og aftur sagt a einhver hafi „lifa af“, rtt eins og blaamaurinn ekki ekki ekki sgnina a bjargast.

Nei, etta er bolegt og blaamanninum og tgfunni til hborinnar skammar.

Tillaga:Engin tillaga.

2.

„g held a ef hefir spurt mig fyrir viku hefi g ekki s fyrir a etta yri niurstaan.“

Frtt dv.is.

Athugasemd: llum getur ori a a skrifa rangt. egar sama villan kemur tvisvar fyrir frttinni bendir a til fljtfrni ea jafnvel kunnttuleysis. Blaamaurinn stendur sig illa, er fljtfr.

Tillaga: Fyrir viku hefi g ekki tra a niurstaan yri essi.

3.

„Boltinn er svolti hj borginni.“

Fyrirsgn visir.is.

Athugasemd: Deilt er um kjaraml og vimlandi Vsis telur a Reykjavkurborg eigi nsta leik. talmli heyrist stundum svona oralaga a einhver eigi a gera eitthva „svolti“ … ea lka.

Hlutverkblaamanns er rum ri a lagfra oralag ess sem hann talar vi, komatalmli yfir ritml. Boltinn getur aldrei ori „svolti“ hj borginniv hefur myndlkingin misst marks.

handbolta, ftbolta ea krfubolta getur boltinn aldrei veri „svolti“ hj ru liinu. Anna hvort lii er me boltann, a llu leyti.

Eigi vimlandinn vi a bir ailar geti haft frumkvi arf bara a ora a annig.

Tillaga: Borgin frumkvi.

4.

„Vill jara orrminn um a Keik s ekki grafinn fjrunni Norurmri.“

Fyrirsgn visir.is.

Athugasemd: etta er frekar vivaningslegt. tlunin er a jara orrm me v a grafa upp. Vri ekki elilegra a ora a annig a me uppgreftrinum s tlunin a eya honum,afsanna hann?

Stlleysi er algjrt en vivaningar vita ekkert um stl.

frttinni segir:

Free Willy/Keiko- stofnunin st fyrir jarsetningunni.

Keik var ekki jarsettur, hri var grafi. Maurdeyr og lki er jarsett. Dr drepst og hri er grafi ea husla. Svo m eflaust segja a fallegi hundurinn hafi di og hann grafinn me vihfn.

Litlu brnunumer sagt a Snati hafi veri jaraur og au muna ori. Sar vera jafnvel ltil brn fullorin og sum leggja fyrir sig blaamennsku.

Tillaga: Vill sanna a Keik s grafinn fjru Mri Noregi.

5.

„urfa a senda tugi barna heim af hverjum skla.“

Fyrirsgn frettabladid.is.

Athugasemd: Furulegt oralag. Getur veri a brnin su uppi aki skla og n urfi a senda au „af sklanum“? Get ekki mynda mr gfulegri skringu oralaginu.

Mltilfinningin segir a brnin su send rskla, alls ekki af.

Tillaga: urfa a senda tugi barna heim r hverjum skla.


Langt fr landrisinu brestur jarskorpan

Aalatrii mlinu er etta landris. Skjlftarnir eru afleiing af v. Landrisi er stan fyrir v a hlutir eru vissustigi, ekki jarskjlftarnir. eir eru algengir essu svi.

200202 jarskjlftar, Grindavketta sagi Magns Tumi Gumundsson, jarelisfringur, fundi Grindavk, samkvmt frtt mbl.is. rfum orum felst mikill sannleikur. Landrisi teygir jarskorpunni og brestur einhvers staar, hn rifnar ea heldur fram a rifna, rtt eins og egar teygt er flk.

Afar fir jarskjlftar eruvi landrisi vestan vi orbjarnarfell. Vsindamenn hafa mlt ar fjgurra sentmetrahkkun landi tu dgum. Undir er kvika sem sktur sr inn milli berglaga, ekki annig a kvikuhlf s undir eins og va annars staar, til dmis Heklu ea skju.

Hva er kvikuhlf? a er staur jarskorpunni ar sem bergkvika safnast sama. Sfellt btist hlfi en mti rstir hn sr upp vi, inn sprungur, stundum langar leiir og stvast ar, storknar. Af og til kemst kvikan upp yfirbor og verur eldgos, hraun rennur. Vi eldgos rs tmist kvikuhlfi a llu leiti ea hluta.

Anna hvort leitar kvikan frekar fljtlega upp yfirbor og gs, oftast sem sprungugos af basalt kviku. Ea a kvikan trest inn milli jarlaga efri hluta skorpunnar og myndar innskot, n ess a gos veri, en myndar blu ea landris yfirbori.

etta segir Haraldur Sigursson, eldfjallafringur, vitali vi visir.is. Og a er einmitt a sem er a gerast noran vi Grindavk. Eiginlegt kvikuhlf er ekkert heldur treur kvikan sr upp vi. Vera m a etta hafi tal sinnum gerst Reykjanesi n ess a neinn hafi teki eftir v. Nna er tkjabnaur jarvsindamanna svo mikill og fullkominn a ftt fer framhj eim.

Vsindamenn hj SORhafa reikna t a kvikan vi orbjarnarfell s aeinsum0,001 rmklmetri, varla a a dugi almennilegt eldgos, ni a upp yfirbori. Hr er dltill samanburur:

  1. Gosi Holuhrauni var strt gos. tveimur fyrstu vikunum kom ar upp 0,5 rmklmetri af hrauni.
  2. Hrauni Heimaeyjargosinuvar 0,25 rmklmetrar.
  3. Margir hafa komi a Vikrahrauni skjuopi, s gganna og jafnvel gert sr grein fyrir str hraunsins sem arna rann oktber 1961. a er 0,1 rmklmetri.

Af essu m ra a ekki er mikil kvika jarskorpunni vi orbjarnarfell.

200202 Jarskjlftar runOkkur leikmnnum finnstskrti a jarskorpan lti undan einhvers staar fjarri landrisinu. egar liti er runina sustu mnui m sj a grarleg skjlftavirki hefur veri austan vi Fagradalsfjall. Hn hefur nokkrum mnuum frst til vestur og er n noran vi Grindavk.

Hr er kort sem fengi er fr Loftmyndum, rtt eins og hitt korti (gott er a smella kortin, stkka au).

v sst hvernig runin hefur veri sustu sex mnui ea svo. Fyrst var nokkur skjlftavirkni Kleifarvatni og ar vestan vi. San uru miklir skjlftar austan vi Fagradalsfjall sem frust smm saman austur fyrir fjalli. Loks verur mikil skjlftahrina noran vi Grindavk.

Hvort skjlftahrinurnar tengist eitthva veit g ekki. Ekki hefur ori landris fyrr en hrinan byrjai noran vi Grindavk. m spyrja hvort hafi komi fyrr, eggi ea hnan, jarskjlftarnir ea landrisi.

Eftir essar vangaveltur stendur s stareynd ein eftir a a sem virist vera „ltilshttar“ landris veldur grarlegum skjlftum.


Fyrri sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband