Landvernd og Feraflagi rast gegn flugustu landgrslujurtinni

heimrkEinu sinni var Landvernd fararbroddi eirra sem vildu gra upp landi. Flagi var strhuga, tvegai grasfr og bur og hvatt flk til a grpa poka bensnst lei sumarfri og vera annig a einhverju gagni.

essi tmi er lngu liinn. N hefur Landvernd fengi trlegasta bandamann sem hugsast getur svo skiljanlegt verkefni a engu tali tekur. Eftirfarandi auglsing birist feratlun Fundir fyrirsgninni „Lpnufer me Landvernd“:

Fararstjri: Gumundur Ingi Gubrandsson.

Feraflag slands og Landvernd hafa um rabil tt farslt samstarf um ferir vikvm svi sem rata hafa umruna. essari fer verur sjnum beint a lpnunni og eki inn hlendi, ar sem tttakendur frast um tbreislu plntunnar og taka hndum saman vi a eya henni.

Ver: 6.000/9.000. Innifali: Rta og fararstjrn.

Mr er eiginlega llum loki. arna sameinast tvekkt og virt flgkrafta sna a eya lpnu, afkastamestu landgrslujurt sem ekkist. Hvernig getur svona gerst? San hvenr uruLandvernd Feraflag slands grureyingaflg? Gumundur s sem nefndur er fararstjri starfar sem framkvmdastjri Landverndar.

Hvaleyrarvatn

Ttrar slands

Srfringar segja n a vi landnm slands hafi abkstaflega veri skgi vaxi rtt eins og haldi er fram Landnmu. Tali er a skgar hafi aki um 15-40% landsins sta um 1% n og raunar s a svo a grur hafi aki allt a remur fjrum hlutum landsins.

San hefur margt gerst. Til a jin hafi geta lifa af landinu urfti hn eldivi og ar a auki voru skgar landsins tpilega beittir. ekkingin var ekki meiri en s a gangur forfera okkar grurrki var slkura nr gjreyddist.

eir eru til sem dagdsama grurleysur slands rtt eins og a s hi eina og rtta stand landsins. eir eru einnig til sem hamast svo hatramlega gegn lpnunni a eir skipuleggja ferir til a slta hana upp. Landvernd og Feraflag slands tla n a btast hp hryjuverkamanna slenskri nttru. Eins og ekki hafi ng gerst undanfrnum ldum og dag s ekki vi ngu ramman reip a draga nttruverndarmlum etta komi n ekki lka til.

IMG_0183 Bjarstaarskgur, flk  gngu - Version 2

Lpnan grir landi hraar en annar grur

Hva er lpna og hvers vegna telst hn landgrslujurt. J, hn er eim kostum bin a hn framleiir kfnunarefni, nitur,r andrmsloftinu og btir annig jarveginn. Fyrir viki auveldar hn rum jurtum lfi, gerir eim kleift a vaxa eim stum sem enginn grur hefur vaxi hundru ra. frjir melar blmstra me lpnu og eftir kemur annar grur.

Taki til dmis eftir reyrum Morsrdal ar sem lpnan hefur auvelda birkiskginum a breiast t.

Sji Vatnshl vi Hvaleyrarvatn fyrir ofan Hafnarfjr sem fyrr rum hafi ori uppblstri a br. ar var lpnu s fyrir nokkrum ratugum og n er arna grskumikil og fallegur birkiskgur og margvslegur annar lggrur frjsmum moldarjarvegi sem a mestu er til kominn vegna hennar.

IMG_3341Taki eftir vintrinu Heimrk fyrir ofan Reykjavk. ar hefur veri snt fram a lpnan hafi stula a auknum vexti grurs og san hafi hn hrfa. etta m glggt sj egar bornar eru saman loftmyndir fr mismunandi tmum.

blmatma Landverndar tti a gra landi me grasi og tilbnum buri. etta var reynt me miklum tilkostnai og erfileikum. vegum Landgrslunnar var ratugi flogime grasfr og og jin fylgdist me stolt me. Sagt er a milljrum hafi veri vari landgrslu en rangurinn var allof ltill mia vi allt erfii. Um a veit jin eflaust lti.

Lpnan breytirtil hins betra

Lpnan vex hratt, dreifir sr va, haar en allar arar jurtir og a leggja margir henni til lasts en arir lofa. gst H. Bjarnason segir afar frlegri vefsu sinni, „Frleikur um flru og grur“(feitletrun er mn):

Mrgum er np vi lpnu. msar stur valda v. Sumum finnst hn ljt, en vi v er ekkert a gera. Arir vilja halda „snortna“ mela og telja hfupri landsins. Slk afstaa lsir trlegu skilningsleysi mikilvgi grurs yfir hfu og er erfitt vi slku a gera. Og svo eru eir, sem vilja, a melarnir fi a vera frii og gra upp „af sjlfsdum“.

Mergurinn mlsins er s, a sumt flk ttast, a lpnan trmi rum tegundum. a er nttrlega fjarsta, en hitt er snnu nr, a hn breyti einu grurflagi anna. Me t og tma gisna lpnu-breiurnar og arar tegundir skja sig veri. etta er breytilegt eftir landshlutum, en Suvesturlandi og Suurlandi eru dmi um, a hrtaberjaklungur og blgresi hafi lagt undir sig uppgrddar lpnubreiur. Meira a segja hefur sjaldgf, frilst plntutegund, ferlaufungur (krosslaufi), hasla sr vll innan um lpnu einum sta.

Margir eirra sem leggjast gegn lpnu halda v fram a grurfar veri einsleitt fi hn a vaxa reitt. etta er auvita rangt vegna ess a lpnan auvelda rum tegundum jurta a n ftfesti. gst H. Bjarnason segir um etta vefsu sinni:

Vissulega m taka undir a a nokkru leyti, a lpna er egar orin all berandi grurrki landsins. Meginorskina m rekja til ess, hve landi er illa fari, grur og jarvegur va horfinn t hafsauga. a eru slk svi, sem lpnan leggur undir sig, og getum vi v fum um kennt nema okkur sjlfum.

Skynsamlegast er a hefja n egar fluga skgrkt llum lglendismelum og lpnukrum og planta hverjum sta eim tegundum, sem reynslan hefur kennt mnnum a rfast ar bezt.

20-40 rum munum vi endurheimta frjsamt land, ar sem n rkir aunin ein, og lpnan mun hrfa skugga trjnna. egar melarnir hafa klzt trjgrri, er unnt a breyta kvenum hlutum eirra akurlendi ea nta sem beitiland fyrir bsmala. etta ferli me hjlp lpnu tekur ekki nema hlfa mannsvi.

Rktun me lpnu er tfrum lkust

Strmerkilegargreinar og hugleiingar um kosti lpnu sem landgrslujurtar er a finna skrifum Gunnars Einarssonar, saufjrbnda a Daasstum, sem eru skammt sunnan vi Kpasker. Hann hefur vattumiklu landi snu unni a uppgrslu og notar lpnuna spart me strkostlegum rangri. essar greinar m finna Facebook undir hpnum sem kallar sig „Vinir Lpnunnar“.

Gunnar segir meal annars grein landbnaur.is:

Mr leist strax mjg vel lpnu sem landbtajurt, egar g kynntist henni sem unglingur fyrir ofan Hafnafjr. ur en g var bndi fkk g fjlskylduna me mr til a tna lpnufr, sem g svo si me gum rangi. g s lka, a eftir a vi fluttum hinga norur, a lpnan gti gert okkur mgulegt a rkta melana margfalt hraar upp.

rtt fyrir gan setning frum vi ekki a nota lpnu til rktunar fyrr en vi gtum fengi fr fr landgrslunni. Rktunin me lpnunni hefur veri tfrum lkust. a er geysilega gaman a sj lpnuna breyta llu essu landi, sem ur voru frjsamir melar, gott beitiland.

Fr barnsku hef g fylgst me sigri hrsandi landgrslumnnum me grasfr og bur sem telja okkur tr um velgengni uppgrslu lands - og hrifist me. vissulega hafi tekist a gra upp kvenum stum, oft me rinni fyrirhfn og kostnai, hefur a ekki fari framhj eim sem ferast um landi a ttrarnir hafa lti breyst. Hugsanlega hefur hlnandi veur sustu tveimur ratugum hjlpa til a styrkja og auka grur. Dmi um slkt sr maur glggt samanbur myndum. A ru leyti hefur ekki miki gerst.

sustu rum hefur ori gjrbreyting grurframvindu hr landi og srstaklega me tilkomu lpnunnar. Va um land sr maur breytingar, kominn er grur ar sem ur voru gruleysur. Jafnvel htt fjallahlur sr maur blmstrandi lpnu.

Svo gerist a a Facebokk sjst myndir af sigri hrsandi hryjuverkamnnum me lpnu hndunum sem eir hafa rifi upp r grurlausum melum. ennan litla hp viristLandvernd og Feraflagi tla a skipa sr .

Er nema von a maur rvnti um framt jar grurlausu landi. a er huggun harmi gegn a lpnan er orin svo tbreidd hr landi a tiloka er a hafa hemil henni. Verkefni Landverndar og Feraflagsins eru v fyrirfram gjrtpu - og a er vel.

Hitt er verra a flgin tv skuli leggja essa vegfer sta ess a efna til kynningar og verkefna uppgrslu eim stum sem lpnan hefur n ftfestu, nefna m skgrkt. Um slka krafta myndi miklu muna.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Halldr Egill Gunason

Ekki hissa a ig undri essi framkoma. A tv af best ekktu tivistar og landverndarsamtkum landsins tli a blsa til trmingarherferar hendur lpnunni, inn til fjalla og dala er svo frnlegt a tekur varla tali. Vill flk frekar arka um moldarflg og sandflka, me ll vit og augu full af sandi og mold? Ef undirritaur vri staddur landinu gripi hann tafarlaust til varna. Lpnan er himnasending og ekkert anna. Hn sr meira a segja um a dreifa sr sjlf. Eftir a starfi hennar er loki og hn hefur grtt ur handntt ea illa fari svi, ltur hn sig hverfa. etta tekur allt sinn tma, en ntmaflki virist eitthva lti vera thluta af honum og vill sj allt vaxa ofurhraa, ea drepast ella. Asparvibjurinn um allar koppagrundir, bji og borg vri nrtkari herslupunktur essara samtaka um a takmarka, ea jafnvel trma sumstaar. yrfti heldur ekki a fara r bnum. S dskotans vra byrgir ori alla sn strum hluta borgarinnar og bja um allt land. egar hn losar san frjin skefur skafla af essum verra og sumstaar svo grimmt a erfitt er um ndun. Heyri einu sinni sgu af manni sem lenti gurlegum skafli af svona frjum. Svo hart var hann leikinn eftir etta a vinur hans sagi mr a hann hefi sntt trtppum heila viku eftir, en g sel a ekki drara en g keypti.

Gar stundir, me kveju a sunnan.

Halldr Egill Gunason, 8.1.2016 kl. 20:38

2 Smmynd: Emil Hannes Valgeirsson

Svo virist sema mrgum slendingum finnist landi okkar ekkert srlega fallegt. Jafnvel a landi s svo ljtt a rttkra ltaagera s rf hi snarasta. Ltaagerin felst v a dreifa lpnu um alla sanda hla og hir og jafnvel yfir hraunin og fjllin. annig gtu heilu blmabein aki sveitirnar og landi fengi sig blan blmaljma. Ea a rkta skga a strum stl a helst ekki sjist til fjalla.

g hef ekkert t notagildi Lpnnnar a setja, ekki a alveg. a er hinsvegar etta vihorf a landi veri endilega fallegra tt blmabreiur dreifi r sr um landi. Lpnan er falleg planta sem slk og smir sr vel grum og smum stl innan um annan grskumikinn grur. En landi okkar eins og a er, finnst mr vera fallegt me snum fnlega grriogeyisndum semhafa sna eigin fegur rtt eins og hraunin og jklarnir. etta er vissulega anna vihorf en bndur hfu hr ur fyrr sem sgu a land vri ekki fallegt nema a s ntilegt. Listmlarinn Kjarval var reyndar einn s fyrsti sem s fegurina auninni og hrauninu. Aunin og hi opna landslag er eitt af srkennum slenskrar nttru og annig er hn seld feramnnum sem koma hinga til a njta hennar og gera a.

Marga dreymir auvita um a landi endurheimti au landgi sem voru hr ur en bseta hfst landnmsld egar landi var vaxi birki milli fjalls og fjru. Ef au landgi eiga a endurheimtast verur bara a sna olimi og nota arar aferir annig a landi gri upp rlegheitum eigin forsendum me nttrulegum grri landsins en ekki endilega me inngripi mannsins me v a dreifa um landi essari flugu jurt sem komin er r allt ru og grskumeira vistkerfi.En umfram allt, lrum a meta fegur aunarinnar, hins opna landslags og hins fngera fjallagrurs. sland er ekki ljtt eins og a er.

Emil Hannes Valgeirsson, 9.1.2016 kl. 15:11

3 Smmynd: S i g u r  u r   S i g u r  a r s o n

Vi urfum ekkert a hafa hyggjur af v, Emil, a landi gri snarlega upp eim tma sem vi eigum eftir hr jr, lpnan vai yfir fjll og firnindi og skgar skyggi fjallasn. Grureyingin tk langan tma og uppgrslan byggilega lka langan.

g geri minnst r meintri fegur lpnunnar v smekkur manna er mismunandi. Sumir vilja hinn grna lit sem er randi grurfari, arir sj ekkert fegurra en svartar grurleysur.

g vitnai essi or gstar H. Bjarnasonar pistlinum hr fyrir ofan:

Mrgum er np vi lpnu. msar stur valda v. Sumum finnst hn ljt, en vi v er ekkert a gera. Arir vilja halda „snortna“ mela og telja hfupri landsins. Slk afstaa lsir trlegu skilningsleysi mikilvgi grurs yfir hfu og er erfitt vi slku a gera. Og svo eru eir, sem vilja, a melarnir fi a vera frii og gra upp „af sjlfsdum“.

Mikilvgi grurs fyrir landi og raunar jrina alla er umdeilt, hvernig sem smekkur manna er fyrir einstkum jurtum ea uppgrslu yfirleitt. g tek undir me mnnum eins og gsti og mrgum fleirum sem lta gagnsemi lpnunnar fyrir annan grur. Stareyndin er nefnilega s a lti mia uppgrslu landsins og a neita a nota essa mgnuu jurt heldur ba eftir a „nttrulegur“ grur taki vi sr er ekki g rksemd. Srkenni slensks grurfars er ekki slenskt. Ef tlunin er a vera svo valvnd urfum vi a skilgreina hva eigi a halda og hverju eigi a upprta og henda.

tgangspunkturinn er ekki a grurleysi s ljtt heldur a plnetan jr arf grri a halda til a mannkyni og flestar allar lifandi verur ni a rfast til framtar.

Og fyrst a nefnir a held g a sland veri ekki ljtttt grur landsins straukist.

S i g u r u r S i g u r a r s o n, 9.1.2016 kl. 16:21

4 Smmynd: Emil Hannes Valgeirsson

tgangspunkturinn hj mr er hinsvegar s a vi urfum ekki a panikera tt landi s ekki nema a hluta huli grurhulu. Vi urfum engar "magnaar" jurtir a utan til a hyljayfirbor landsins og fela eitthva myndavandaml. Gangi a hgt fyrir nttrulegan grur a taka vi sr er a bara svoleiis. Allavega s g enga landvernd v a breyta landinu eftir okkar hfi og eftirsmekk sumra. Hin raunverulega grureying sem sr sta jrinni og er vissulega vandaml sr ekki sta hr norurslum.a vandaml er mun nr hitabeltinu.

Emil Hannes Valgeirsson, 9.1.2016 kl. 17:22

5 Smmynd: Helgi Jhann Hauksson

Mikil er ffri n Emil um grur okkar og jarveg - eins og reyndar alltof margra slendinga.

Framlag slands til bi eyingar grurs og svo mguleikar til endurheimtrar grurekju er grlega miki — og bara a a leyfa lpnu a endurheimta fyrir okkur grurmold og nringarkan jarveg eim rlitlu skmmtum sem vi n gerum skipta mli heimsmlikvara.

Lpnan er alvru kraftaverk fyrir jarvegslausa og grurlausa eyimrk slands sem vel a merkja er mannger — vi skpuum eyinmrkina sland — hn er ekki snortin og nttrleg heldur skpu a lang mestu leyti af mnnum — .e. okkur.

Hr var a.m.k. 40% landsins gri skgi me trjm hrri en 3ja metra hum egar landnm hfst en dag, eftir 100 ra tak landgrslu og skgrkt, er enn ekki nema 0,4% landsins me skgi yfir 3ja metra hum og svo nnur 0,7% me kjarri.

Vi ollum essu me beit bfjr og sem verra var losnai um jarveginn og nr ll grurmold nema blautsutu mrar fauk undan grrinum sem eftir var.

Vel a merkja er enginn „slenskur“ grur til eirri merkingu a hafnn hafi ekki nlega borist til landsins, v teljandi saladarskei sem hvert um sig st um 100 sund r hafa treka urrkja t af landinu allt slenskt lf og „slenskar“ tegundir.

„slenskt“ er v allt a sem getur og vill vaxa hr egar a hefur anna bor borist hinga.

Lpnan barst fyrst hinga svo vita s fyrir meira en 100 rum en hn fugt vi flestar arar plntur hefur me sr sna egin lifandi kfnunarefnis-burarverksmiju sem safnar fyrir hana nitri r andrmsloftinu og bindur jarveginn.

a nitur og a lfrna efni sem lpnan byggir upp jarveginum ntist san rum plnntum og gerir a a verkum a hn getur vaxi nringalausum sandi, gmlum jkulmelum og grs.

egar lpnan hefur lagt jharveg fyrir arar tegundir hefur hn ekki lengur forskot og yfirburi og vkur fyrir rum tegundum sem nringarkur jarvegvegur hentar betur.

etta er einfalt nttrulgml jafn klrt og yngdarlgmli. Lpnan safnar nitri og nringu og leggur annig jarveg sem okkur svo srlega skortir fyrir allt sem vi myndum vilaj rkta ea ks sjlft a setjast a lpnujarveginum — a lokum hverfur lpnan af svinu sem hn hefur sjlf rkta upp.

etta skiptir grlega miklu mli heimsvsu.

ofanlag tkum vi sustu ld a eya eim jarvegi sem eftir var blautustu mrunum og urrka mrarnar upp me framrsluskurum. N losnar r mrum okkar jafn miki kolefni og r llum skum urrkuum mrum. a snir best a okkar framlag til endurheimtu jarvegs og grurs er grlega mikilvgt og fullkomlega eigingjart af okkru a hafna okkar byrg og tttku okkar.

Ekkert getur gert a gagn og endurheimt jarveg og grur sem slenska lpnan gerir.

Helgi Jhann Hauksson, 9.1.2016 kl. 18:58

6 Smmynd: Emil Hannes Valgeirsson

Tek fram a 99 prsent ess sem Helgi talar um er eitthva sem g vissi fyrir. etta er spurning um vihorf en ekki ekkingu eaekkingarleysi.

Emil Hannes Valgeirsson, 9.1.2016 kl. 21:44

7 Smmynd: S i g u r  u r   S i g u r  a r s o n

Helgi, mr finnst ekki rtt a saka Emil Hannes Valgeirsson um ekkingarleysi, a er tm vitleysa. g ekki hann ekki persnulega, en vi erum nokkurs konar pennavinir, lesum hvors annars pistla. g hef lrt miki af pistlum hans og tel hann sur en svoverri hanns ekki sammla mr umlpnuna. g fjlda vina sem deila vi mig um hana en g reyni a standa mig mlefnalegum rkrum vi .

A ru leyti er g a mestu sammla v sem skrifar.

S i g u r u r S i g u r a r s o n, 10.1.2016 kl. 00:10

8 Smmynd: Sindri Karl Sigursson

g held a a su allir sammla um a a sumum stum alls ekki a s lpnu. a a lta ma og berjalnd frii og eina leiin til a auka grsku ar er a hefta beit.

Aftur mti rur vitleysan aldrei einteyming hjlparlaust. a a gefa sig t fyrir a vera grurverndarflag og skipuleggja fer til a rfa hann upp, snir kvei dmgreindarleysi. raun er a umhugsunarefni af hverju a var ekki fari gruursetningarfer, land sem arfnast ess.

a m vel vera a essi fer hafi veri farin til a hefta innrs lpnunar svi sem hn ekki heima , g veit lti um a. En ef flk tlar a fara hlfa ld sama sta og slta upp lpnu sem var sjlfs hlfri ld fyrr... Tja .. Donk Kti hva?

Sindri Karl Sigursson, 10.1.2016 kl. 00:24

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband