Bloggfęrslur mįnašarins, jślķ 2014

Gagnrżnislaus skżrsla um sešlabankastjórann

Eftir aš Morgunblašiš hafši birt fréttir sķnar og bankarįš bankans hafši sannreynt aš žęr voru réttar óskaši žaš eftir įliti Rķkisendurskošunar į mįlinu. Endurskošun tók sér langan tķma til vinnslu žess įlits og žvķ vakti žaš mikla undrun hversu veikt og vandręšalegt žaš var, er žaš loks barst. Skżrslan viršist leggja framburš fyrrverandi formanns bankarįšsins til grundvallar gagnrżnislķtiš og įn frambęrilegrar skošunar og žar er dregin upp sś mynd aš bankastjórinn
sjįlfur hafi ekki haft neitt meš žessar greišslur til sjįlfs sķn aš gera og varla haft vitneskju um žęr! Žessir örlętisgerningar hafi allir veriš geršir aš frumkvęši og į įbyrgš formanns bankarįšsins og hann hafi ekki rętt žęr viš nokkurn mann. Sešlabankastjórinn vissi og veit fullvel aš bankarįšsformašur hefur ekkert stöšulegt umboš til slķkra verka frekar en einstaklingur śti ķ bę. Hafi žessar miklu summur borist óvęnt inn į bankareikninga hans, eins og Ķslenskar getraunir hefšu sent žęr, hlaut hann aš rannsaka mįliš.

Žannig segir nśna ķ Reykjavķkurbréfi sunnudagsblašs Morgunblašsins um mįl Sešlabankastjóra og varpar įn efa óžęgilegu ljósti į mįlarekstur sem veriš hefur til mikilla vandręša ķ stjórnsżslu og stjórnmįlum undanfarin misseri.
 
Mįr Gušmundsson er įn efa góšur hagfręšingur og hefur eflaust stašiš sig nokkuš vel sem sešlabankastjóri. Launadeila hans viš bankans og raunar fyrrverandi rķkisstjórn skyggir žó dįlķtiš į. Ljóst er aš fyrrverandi forsętisrįšherra lofaši Mį miklu hęrri launum en hann fékk, launum sem vęntanlega eru viš hęfi hjį stóržjóšum en ekki hér į landi. Sķšan gerist žaš aš rķkisstjórn Samfylkingar og Vinstri gręnna setur reglur um aš laun į vegum hins opinbera megi ekki vera hęrri en nemur launum forsętisrįšherra. Mį žótti žetta ekki gott og heimtaši aš fį umsamin laun og ręddi lengi viš fyrrum forsętisrįšherra en gekk žar bónleišur til bśšar. Žegar launin lękkušu svo meš reglugerš varš Mįr verulega ósįttur og fór ķ mįl viš launagreišanda sinn, Sešlabankann sem hann veitir forstöšu. Hann tapaši mįlinu. Žį gerast žau ósköp aš Sešlabankinn greišir mįlskostnaš Mįs, og aš sjįlfsögšu sinn eigin. Bankinn greišir žvķ allan kostnaš vegna mįlareksturs Sešlabankastjóra viš Sešlabankann.
 
Allt žetta er hiš furšulegasta dęmi. Vķst mį vera aš stjórn einkafyrirtękis myndi aldrei sętta sig viš aš framkvęmdastjórinn fęri fram meš žessum hętti. Hann yrši rekinn, bótalaust.
 
Mogginn fletti ofan af mįlinu og ķ kjölfariš var embętti rķkisendurskošanda lįtiš rannsaka mįliš. Śt kom skżrsla sem viršist hvorki fugl né fiskur. Rannsóknin er einungis til mįlamynda og gerš til aš koma žeirri hugmynd inn aš fyrrum formašur bankarįšsins hafi upp į sitt eindęmi lįtiš bankann borga mįlskostnašinn og žaš įn vitundar bankastjórans. Um žetta segir ķ Reykjavķkurbréfinu:
 
Ef um löglega greišslu til bankastjórans er aš ręša hafa žeir sem sjį um greišslur fyrir bankann fulla heimild til aš afgreiša žęr og/eša gera athugasemdir og óska eftir skżringum. Annars vęri ekki hęgt aš greiša bankastjóranum laun eša ašrar greišslur um hver mįnašamót. Embęttismennirnir hafa bęši rétt og skyldu til aš kanna, žegar mįl er óvenjulegt, hvort formskilyrši, eins og samžykkt bankarįšsins, liggi fyrir. Fletta hefši mįtt stašfestum fundargeršum bankarįšsins, sem allmargir embęttismenn bankans hafa ašgang aš. Eins hefši mįtt spyrja annan hvorn, bankastjórann eša ašstošarbankastjórann, hvort greišslan vęri lögmęt.
 
Aušvitaš er žetta rétt hjį höfundi Reykjavķkurbréfsins enda benda lķkur til aš hann žekki eitthvaš til innanstokks ķ Sešlabankanum og viti žar af leišandi fullvel hvaš hann er aš tala um. En svo bęti hann um betur og segir žetta:
 
Žaš er ekki annaš aš sjį en aš žau pólitķsku skošanasystkin Mįr Gušmundsson og Lįra Jślķusdóttir hafi veriš mįnušum saman aš bralla meš žessar greišslur til Mįs og fariš vitandi vits framhjį bankarįšinu, eina ašilanum sem hugsanlega hefši mįtt taka slķka įkvöršun. Margir fundir eru haldnir ķ bankarįšinu, žar sem žau sitja bęši, og hvorugt žeirra upplżsir um mįliš. Bęši hafa žó augljósa upplżsingaskyldu. Brotaviljinn er žvķ einaršur. Įn Morgunblašsins vęri mįliš enn ķ žagnargildi. Ępandi žögn.
 
Ekki nóg meš aš höfundurinn dragi žessa įlyktun sem hlżtur aš rökrétt, hann bendir til višbótar, mjög kurteislega į eftirfarandi stašreyndir (greinaskil eru mķn):
 
Žaš sem vekur mesta athygli, en er ekki minnst į ķ skżrslu Rķkisendurskošunar, er žaš aš innri endurskošandi bankans kemur aldrei auga į hin augljósu misferli, žótt žau standi yfir svona lengi.
 
Ekki veršur séš aš bankastjórinn, ašstošarbankastjórinn, formašur bankarįšsins eša rekstrarstjórinn, sem innir greišslurnar af hendi įn žess aš samžykkja žęr, hafi nokkru sinni leitaš til innri endurskošandans um įlit į mįlinu. Vafalķtiš hlżtur aš vera aš innri endurskošandi hefši tekiš ķ taumana hefši hann vitaš hvaš var um aš vera, og vęntanlega kallaš til lögreglu.
 
Ekki veršur séš af skżrslu Rķkisendurskošunar aš viš yfirferš mįlsins hafi nokkru sinni veriš rętt viš innri endurskošandann um žaš hvernig žetta mįl mętti hafa fariš framhjį žvķ embętti. Nś hefši žaš įtt aš vera hęgšarleikur, žar sem innri endurskošandi bankans, sį ašili sem hefši įtt aš setja puttann į žį brotastarfsemi sem žarna įtti sér staš, er systir rķkisendurskošanda.
 
Er žaš meš miklum ólķkindum aš rķkisendurskošun, sem tślkar vanhęfisreglur um starfsmenn Sešlabankans svo vķtt, eins og gert er ķ įlitinu, skuli ekki hafa séš aš Rķkisendurskošandi var vita vanhęfur til aš fara meš mįl af žessu tagi og raunar ašallögfręšingur og stašgengill hans einnig, žegar af žeirri įstęšu og vegna annarra tengsla sem eru žżšingarmikil ķ mįlinu.
 
Enginn innan Sešlabankans sagši eitt aukatekiš orš um greišslur į mįlskostnašnum, įttu žó fjölmargir hlut aš mįli, samkvęmt Reykjavķkurbréfinu. Geršu embęttismenn ašeins žaš sem fyrir žį var lagt og hver stżrši žar mįlum, formašur bankarįšsins sem ekkert bošvald hefur, eša var žaš sešlabankastjóri sjįlfur?
 
Ljóst mį vera aš sumir eru į žeirri skošun aš Mįr Gušmundsson sé góšur kostur sem Sešlabankastjóri. Hins vegar hefur hann gert alvarleg stjórnunarleg mistök sem benda til žess aš hugsanlega žurfi aš lķta til annarra umsękjenda.
 
Ķ upphafi var afar undarlega stašiš aš rįšningu Mįs og bendir flest til žess aš enn sé talsvert ósagt um žau efni. Blandast žar óhjįkvęmilega inn ķ mįliš fyrrum forsętisrįšherra og formašur Samfylkingarinnar og fyrrum allsherjarmįlarįšherra og formašur Vinstri gręnna.
 
Getur til dęmis veriš aš žau Jóhanna og Steingrķmur hafi lofa Mį Gušmundssyni hęrri launum og hlunnindum sem ekki var unnt aš standa viš vegna pólitķsks vandręšagangs ķ stjórnsżslu sķšustu rķkisstjórnar?
 
Ķ žaš minnsta er žarf aš rannsaka mįliš mun ķtarlegar og betur en embętti Rķkisendurskošanda gerši. Hins vegar veršur aš segjast eins og er aš Rķkisendurskošandi ollu verulegum vonbrigšum meš skżrslu sinni.

Arfur frį blżsetningu texta og ritvélum

Enn skal brżnt fyrir žeim sem hlut eiga aš mįli aš mįliš er samskiptatęki. Misskilningur er nógur žótt menn finni ekki upp skammstafanir sér til hęgšarauka en öšrum til bölvunar. „Sökina eiga fjölmišlar e.ö.h. Netiš“: ž.e. „eša öllu heldur“.

Žetta er einn stysti dįlkur sem ég žekki ķ prentušum fjölmišlum en hann nefnist Mįliš og birtist daglega ķ Morgunblašinu. Ķ einfaldleika sķnum er Mįliš er góšur stušningur žeirra sem vilja framar öllu tala og rita rétt mįl. Žaš er žó ekki öllum gefiš og žvķ betra aš fylgjast meš, lęra.

Ég er sammįla höfundi ofangreindrar tilvitnunar. Skammstafanir held ég aš eigi rót sķna aš rekja til blżsetningar ķ prentišnaši. Mešan hśn tķškašist voru žęr til aš spara plįss. Į tölvuöld er nóg af plįssi og žvķ eru skammstafanir gjörsamlega óžarfar og eiginlega hundleišinlegar svo ekki sé talaš um hversu óskiljanlegar žęr geta veriš. Žęr viršast žó vera aš ryšja sér til rśms aftur ķ smįskilabošum ķ handsķmum. Margir nenna ekki aš tifa um smįgerš lyklaborš žeirra og nišurstašan veršur runa af skammstöfunum.

Arfur blżsetningar og ritvéla er mikill. Ofnotkun į hįstöfum og undirstrikunum er eitt af žvķ hvimleišasta sem um getur. Mešan ritvélar voru notašar var erfitt aš leggja įherslu į orš eša setningar. Žį var gripiš til žess rįšs aš nota HĮSTAFI eša undirstrika orš, jafnvel hvort TVEGGJA ķ einu. Žį var vissara aš taka vel eftir. Žetta žarf ekki lengur aš gera. Um marga og betri kosti er aš velja, til dęmis feitletrun, skįletrun og jafnvel lit

Dęmi er um aš žessu sé öllu blandaš saman, texti allur feitletrašur ķ hįstöfum og fjölmörgum litum eytt śt um allt skjal og ķ žokkabót fjölmargar leturtegundir notašar. Lesendur hafa įbyggilega séš slķkt. 

Hóf er žó best į öllu, einfaldleikinn farsęlastur. 


Er eitthvaš rotiš hjį sérstökum saksóknara og FME?

Žįverandi forstjóri FME taldi žaš meginmarkmiš sitt aš kęra sem flest mįl įn tillits til gęša rannsóknar. Žessi einstaklingur var einnig tilbśinn aš brjóta lög til žess aš koma höggi į žingmann sem honum var ķ nöp viš. Afleišingin er sś aš hįtt ķ 400 manns hafa fengiš réttarstöšu grunašs manns. Aš minnsta kosti helmingur mįla sem FME hefur kęrt til sérstaks saksóknara er tilefnislaus. Fyrir liggur dómur um aš FME svipti saklausan mann starfi sķnu og veittist aš ęru hans į heimasķšu sinni. Umbošsmašur Alžingis og dómstólar hafa gert athugasemdir viš fjölda mįla hjį FME, s.s. nafnalista yfir óęskilegt fólk, ólögmęta gjaldtöku og ólögmętar sektir.
 
Žannig ritar Helgi Siguršsson, hęstaréttarlögmašur, ķ grein ķ Morgunblaši dagsins. Hśn er mjög beinskeytt gagnrżni į störf embęttis sérstaks saksóknara og Fjįrmįlaeftirlitsins og Helgi er ekki sį eini sem hefur įhyggjur af žróun mįla. Ašrir lögmenn og einnig leikmenn hafa gagnrżnt framgöngu žessara embętta og sérstaklega fjölda mįla sem reynst hafa tilefnislaus og litlu skipt ķ uppgjöri hrunsins.
 
Aš sjįlfsögšu žurfa stjórnvöld aš ganga hęgt en yfirvegaš fram. Įkęra er ķ sjįlfu sér mikiš įfall fyrir žann sem fyrir veršur og ekki sķst ef hśn hefur ekki neina stoš ķ raunveruleikanum. Greinarhöfundur rekur mįl gegn skjólstęšingi sķnum. Til skżringar segir hann:
 
Žetta er sambęrilegt viš aš lķta svo į aš einstaklingur sem framlengir eins milljón króna yfirdrįtt mįnašarlega hafi į einu įri fengiš 12 milljóna króna lįn. Žessi einfalda skekkja fór framhjį Fjįrmįlaeftirlitinu, sem er sérhęft stjórnvald į žessu sviši, sérstökum saksóknara, sem į aš hafa sérstaka žekkingu į efnahagsbrotum, og dómara viš Hérašsdóm Reykjavķkur. Afleišingarnar uršu umfangsmiklar lögregluašgeršir į hendur fjölda manns og atvinnumissir auk żmissa annarra skeršinga į grundvallarmannréttindum. 
 
Mann rekur hreinlega ķ rogastans viš lesturinn og veltir fyrir sér hvernig svona mistök geti įtt sér staš ķ žeim stofnunum žjóšarinnar sem hvaš mikilvęgastar eru.
 
Hitt er svo annaš aš embętti sérstaks saksóknara og Fjįrmįlaeftirlitiš eiga įn efa eftir aš gera athugasemdir viš grein Helga Siguršssonar. Žaš er hins vegar góš regla fyrir žį sem fylgjast meš ķ stjórnmįlum og atvinnulķfi landsmanna aš hlusta į sjónarmiš sem fram eru lögš, sérstaklega žegar žau eru rökstudd jafn vel og Helgi gerir. Žetta žarf embętti sérstaks saksóknara og Fjįrmįlaeftirlitiš lķka aš gera žvķ žaš vęri ótękt ef žessar stofnanir vķsa allri gagnrżni į bug eša lįta sem ekkert sé og halda įfram fyrri išju.
 
Viš, almenningur, ętlumst til aš réttlęti sé framfylgt en ekki sé gengiš fram til aš efna til ofsókna gegn hundrušum eša žśsundum ķ žeirri von aš einn og einn žręlsekur hljóti aš vera ķ hópnum og fįi žannig sķna refsingu.
 

Danskur prófessor skilur ekki Jón og Gunnu

„Dönsku hśsnęšislįnafélögin hafa aldrei ķ 200 įra sögu kerfisins fariš ķ gjaldžrot. Hér į Ķslandi lękkušu stjórnvöld nżveriš skuldir heimila. Žiš veršiš aš sannfęra fjįrfesta um aš žaš muni aldrei gerast aftur,“ sagši Rangvid į morgunveršarfundi Dansk-ķslenska višskiptarįšsins į Grand Hótel ķ gęr.

Žetta er śr frétt ķ Morgunblaši dagsins af fundi, sem ég hélt fyrirfram aš yrši afar merkilegur, en mišaš viš žessi orš prófessors Jesper Rangvid, veit hann ekkert hvaš geršist hér į landi ķ kjölfar hrunsins. Hann lętur sem aš lękkun į skuldum heimilanna hafi veriš einhver léttśšugur leikur stjórnvalda. Žaš var nś langt ķ frį žannig.

Vandinn viš marga af innfluttum og jafnvel innlendum spekimönnum sem höndlaš hafa veraldarviskuna er sį aš žeir vita ekki um daglegt lķf almennings, ašeins sżndarheim tilbśinna markaša og fį laun sķn ómęlt śr žeirri hķt. Skiljanlega vita žeir lķtiš um annaš.

Įriš 2008 varš mikiš efnahagskreppa ķ heiminum meš alvarlegum afleišingum. Hér į landi varš bankahrun og viš lį žjóšargjaldžroti. Meš réttu hefši prófessorinn į aš segja aš hiš sķšarnefnda mętti aldrei gerast aftur og sannfęra žyrfti fjįrfesta um žaš.

Flestum er ... tja, andskotans sama, ... ef ég mį gerast svo djarfur aš orša žaš žannig, um markaši, fjįrfestingu og annaš įlķka žegar skuldir žeirra rjśka upp en eignir falla ķ verši. Žetta skildi ekki rķkisstjórn Jóhönnu og Steingrķms en sögšust žó ętla aš slį skjaldborg um almenning en studdu hins vegar bankanna meš rįšum og dįš. Nśverandi rķkisstjórn stóš hins vegar ķ lappirnar og gerši žaš sem įtti aš gerast ķ upphafi stjórnartķmabils įšurnefndra skötuhjśa.

Vandinn er hins vegar sį aš fjįrmagniš ķ stórum kippum er mun įhugaveršara og skemmtilegra višfangsefni en hin žunna budda Jón og Gunnu. Sem betur fer hafa žau kosningarétt sem gerir vęgi žeirra meira.

Vörum okkur hins vegar į rįšgjöfum sem bera ekki skynbragš į efnahagslegar žarfir Jóns og Gunnu. 


Fjölmišlar magna upp vešurhręšslu

Rétt fyrir klukkan įtta lagši ég af staš ķ vinnuna, - į hjólinu eins og venjulega. Viš morgunveršarboršiš hlustaši ég į tušiš barna sem stjórna morgunśtvarpi Rķkisśtvarpsins og voru žau į einu mįlum aš aš vešriš vęri alveg hręšilegt og spįin enn verri. Į fréttavefsķšunum var ašalfréttin ekki um gróandann ķ gśrkuręktun heldur vešriš.

Manni bregšur óneitanlega viš žegar fjölmišlar landsins sameinast um aš vara mann viš žessum ósköpum aš fara śt undir bert loft. Vešurhręšsla viršist vera aš magnast hér į landi og viršist landinn vera oršinn žannig aš ekki megi hvessa ašeins og rigna örlķtiš žį verši fjölmišlar landsins sem stjórnlaust rekald ķ tölvuheimi. Eitt įgętt dęmi er svokallaš „gluggavešur“ sem einhver gįfumašurinn fann upp sem hvatningu til aš halda sig innandyra og horfa žašan ķ „öryggi“ į „vont vešur“.

Jęja, ég įkvaš aš lįta ekki ašra en mig stjórna gjöršum mķnum og hjólaši mķna leiš eins og ég geri į hverjum morgni. Skemmst er frį žvķ aš segja aš ég komst klakklaust į leišarenda og var bara frekar žurr, žó ég hafi svitnaš meir en endranęr vegna žess aš ég var ķ regnheldum fötum. Rigningin varš mér ekki nein fyrirstaša og ekki žessi gjóla. Mér sżndist lķka aš žeir sem ég mętti vęru svona frekar ķ góšu standi mišaš viš vešurspįr.

Aušvitaš var blautt į og pollar vķša. Žaš minnir mann nś bara į manninn sem sagši eftir vatnssopann: Alltaf er blessaš vatniš gott žó žaš hafi nś oršiš mörgum aš fjörtjóni.

Ekki veit ég hvernig vešriš veršur aš loknum vinnudegi, žaš kemur bara ķ ljós. Mikiš mį žó ganga į įšur en ég fer į annan hįtt heim heldur en į hjólinu. Svona kokhreysti minnir aušvitaš į hinn manninn sem sagšist mundi koma um kvöldiš til aš hita elskuna sķna, jafnvel žó heimsendir stęši yfir, en bętti svo viš eftir andartaks umhugsun: „En ef rignir kem ég bara į morgun.“

Hér er ekki veriš aš gera lķtiš śr réttmętum višvörunum vešurfręšinga. Stašreyndin er žó sś aš fjölmišlar gelta oftar en ekki um ślfinn og afleišingin er einfaldlega sś aš žegar hann loksins lętur sjį sig eru žeir fjölmargir sem ekki tóku mark į višvörunum. 

 


Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband