Ljóđbákur um gćsaveiđi - dýrt er ort ...

Í huga mér eru ljóđ nćr yfirnáttúruleg og ljóđskáld eru nćr himnaríki en allir ađrir dauđlegir menn. Nćst koma ţeir sem eru hagmćltir og svo ađrir velskrifandi og mjúklega mćlt fólk. Fyrir öllum ţessum tek ég ofan og dáist ađ í fjarlćgđ blámans.

Svo ég haldi nú áfram niđur ţrepin frá himnaríki ţá koma nćstir í röđinni ţeir sem ljóđskáld og hagmćltir hafa ort um. Ţvílíkur heiđur er ţađ er skáld yrkir til vegsemdar einhverjum, út af ást, dauđa eđa lífi. Útilokađ er ađ jafna ţessu viđ eitthvađ annađ nema hugsanlega ađ vera tekinn í dýrlingatölu eđa blessađur á ţann forna hátt sem sagt er veita ţá mestu hamingju sem um getur ađ jafnvel ţeir sem snerta slíkt fólk eđa eignast klćđisbút frá ţví fá yfirfćrđan hluta af hamingjunni.

Hér er ég svo upphafinn í lýsingunni ađ ég verđ fyrir tilviljun einni saman ađ geta um ljóđabók sem nýlega er komin út. Hún nefnist Rökkur eftir ţann hagmćlta mann Skarphéđinn Ásbjörnsson, Skagfirđingi, sem varđ svo frćgur ađ vera  nágranni minn er ég bjó í nokkur ár á Blönduósi (eđa öllu heldur, ég var svo frćgur ađ vera nágranni hans).

Međan grannskapnum stóđ uppgötvađi ég mér til mikillar undrunar ađ Skarpi var ágćtlega hagmćltur. Ţá uppgötvun keypti ég dýrum dómum. Í fljótfćrni hafđi ég sent honum nokkrar vísur sem ég hnođađ saman en voru raunar fátt annađ en afbragđs vel saminn leirburđur. Á móti fékk ég vísur frá Skarpa sem voru fjarri ţví ađ vera leir og nćst ţví ađ vera ljóđ. Ţađ var sem högg í andlitiđ og hef ég fátt ort síđan.

Í áđurnefndri ljóđabók, Rökkri, er bálkur sem viđ mig er kenndur og nefnist Veiđiferđin. Í bókinni segir höfundur í óbundnu máli:

Sigurđur Sigurđarson nágranni minn á Blönduósi fékk vini sína úr Reykjavík til sín í gćsaveiđi og réđi mig sem leiđsögumann.

P0005517Og Skarphéđinn orti sumsé um gćsaveiđiferđ okkar. Hér gríp ég á nokkrum stöđum niđur í tuttugu og fjögurra erinda bálkinn:

Félagarnir frjálslega,
fjall'um heima og geyma.
Nú skal alveg óđslega,
andablóđiđ streyma.

Á söguslóđum Sigurđur,
situr ţeirra og bíđur.
Mjúkur hann og málreifur,
mundar hólkinn fríđur.

Verđur mér nú viđ eins og Noregskonungum forđum daga ađ kátlega urđu ţeir viđ yrkingum og vildu gefa skáldalaun (eftir miklar vangaveltur og innri baráttu féll ég ţó frá ţví ađ gera slíkt hiđ sama).

Víkur nú sögunni ađ leiđsögumanninum og skáldinu:

Sóttur var hinn sjálfglađi,
sagđi frćgđarorđin.
Blés í flautur, blístrađi,
bjó ţá undir morđin.

Sko, skáldiđ á viđ ađ hann notađi gćsaflautur og brakađi eins og steggur í andahóp.

Segir nú fátt af veiđum okkar félaganna og kemur ć berlegar í ljós ađ leiđsögumađurinn var ekki allur sem hann sagđist vera ... og hafđi ţó margt sagt.

Morgunn blíđur, birtan vex
bíđur skytta svćsin.
Komiđ er ađ klukkan sex.
Kemur engin gćsin

Beitir öllum brögđunum,
bani margra fugla.
Rekst međ flautu-tilraunum,
tilverun'ađ rugla.

En ekkert gengur, engin gćs er skotin úr skurđum Torfalćkjartúns. Líklegast hefur Jóhannes vinur minn Torfason, hlegiđ sig máttlausan hefđi hann vaknađ árla og litiđ út um gluggann og séđ ađförina ađ gćsunum ... eđa afararleysiđ. Leiđsögumađurinn vill nú flytja sig og hét ţví ađ viđ gćtum myrt gćsir í kvöldfluginu. Til ţess var fariđ niđur ađ Vatnsdalsá, en ţar, skammt frá Húnaósi, er eyja nokkur, fín fyrirsátt fyrir grandalausar gćsir, sagđi leiđsögumađurinn. Hann yrkir:

P0005523Vandast máliđ varla meir,
Ţví vađa ţarf á skeriđ.
Blotna fćtur, busla ţeir,
brattir samt í veriđ

Kvöldiđ líđur, kólnar fljótt,
kulda gćtir nánar.
Áđur en varir orđin nótt,
engar gćsir dánar.

Ekkert stóđst hjá leiđsögumanninum, allt innantóm loforđ. Ţegar liđiđ var langt fram ađ miđnćtti er ákveđiđ ađ vađa aftur til meginlandsins, en nú gćtir ađfalls og vatniđ er dýpra. Skáldiđ yrkir:

Vaskir elginn vađa ţeir,
vökna tćr og síđa.
Dámar ei ţá dýpkar meir,
dugar ei ađ bíđa.

Vaskir ösla vötnin ţung,
vatns er erfiđ röstin.
Blautir eru um böll og pung,
byrja eftirköstin.

Ţetta var meiriháttar vađstand á okkur skyttunum og ekki var ástandiđ skárra hjá skáldinu, en ţađ átti eftir ađ lagast hjá honum.

Búkur loppinn, brókin rök,
bleik er snoppa í framan.
Lama kroppinn lagartök,
limur skroppin saman.

P0005534Ekki hampar happiđ ţeim,
háđs nú glampa varir.
Álpast, slampast, aulast heim,
eftir krampa-farir

Gćdinum ei reynist rótt
reisnar mun ei njóta.
Inn í hýđi skríđur skjótt,
međ skottiđ milli fóta.

Heima í rúmi fann sitt fljóđ, 
frúin reddar sinni.
Bjargar lund hans blíđ og góđ 
međ blástursađferđinni.

Hvorki eru allar ferđir til fjár ... né gćsa. Svona fór nú um ţessa veiđiferđ og verđur ábyggilega grínađ međ hana svo lengi sem land er byggt og ljóđabćkur lesnar. Ţökk sé helv... honum Skarpa.

Myndir

1. Vađiđ yfir Vatnsdalsá.

2. Skotmađur á leiđ út í eyju, hvattur til dáđa af gervigćs.

3. Leiđsögumađurinn og skáldiđ. Sá fyrrnefndi er vinstra megin og ţar er líka skáldiđ. Snati hefur líklega fundiđ gćsina sem faldi sig fyrir leiđsögumanninum. 


Pólitíska ađförin fyrir landsdómi og hálfsannleikurinn

Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurđardóttur og Steingríms J. Sigfússonar misnotađi landsdóm til ađ koma höggi á pólitíska andstćđinga. Ţađ mistókst algjörlega og hafđi ţćr afleiđingar ađ Samfylkingin og Vinstri grćnir fengu herfilega ráđningu í ţingkosningunum 2013. Samfylkingin hefur ekki boriđ sitt barr síđan og mun eflaust leggjast af. Vinstri grćn eru markađslega sinnađur flokkur og skipti um formann. Steingrímur ţótti ekki kosningavćnn en ţađ er núverandi formađur sem ţó hafđi engan fyrirvara á pólitískri misnotkun á landsdómi.

Forvitnilegt er ađ skođa fréttaflutning af málarekstrinum fyrir landsdómi. Ţar var Steingrímur J. Sigfússon kallađur til vitnis. Fáir hafa lent í öđru eins hrakviđri eins og hann varđ fyrir  í vitnaleiđslum fyrir dóminum.

Hér er hluti af pistli sem ég skrifađi um máliđ 14. mars 2012:

Sjaldnast hefur einn mađur runni jafn illilega á rassinn í vitnaleiđslum og ţessi Steingrímur J. Sigfússon, ráđherra ótal ráđuneyta. Vitnisburđur hans fyrir Landsdómi í gćr var pólitískur og var ćtlađ ađ koma höggi fá Geir en honum mistókst ţađ gjörsamlega. Í Mogganum í morgun [14. mars 2012] er frétt um framgöngu hans. Hún er grátbrosleg eins og alltaf ţegar pólitísk atlaga snýst í höndum gerandans og hann stórskađar sjálfan sig. Í fréttinni er eftirfarandi:

Og ţađ var skrautlegt er Andri Árnason, verjandi Geirs, spurđi út í orđ Steingríms um „samning“ sem gerđur hefđi veriđ samhliđa gjaldmiđlaskiptasamningnum og „stungiđ ofan í skúffu“, eins og Steingrímur lýsti ţví. Ţegar Andri spurđi Steingrím hvar orđiđ samningur hefđi komiđ fyrir á skjalinu svarađi Steingrímur: „Formiđ á ţessu er samningur ... samkomulag ... yfirlýsing.“ 

Ráđherrann er gerđur afturreka međ orđ sín, kemst ađ ţví ađ ekki er gleypt viđ öllu sem hann segir. Ţess er krafist ađ hann sé nákvćmur í máli sínu, nokkuđ sem hann hefur hins vegar aldrei vaniđ sig á. Og áfram var mađurinn krafinn sagna:

Samtaliđ hélt áfram og Andri spurđi hvar Steingrímur hefđi heyrt ađ yfirlýsingunni hefđi veriđ „stungiđ ofan í skúffu“. [...] „Ţađ eru mín orđ,“ svarađi Steingrímur. „Ţađ endurspeglar ţá tilfinningu sem ég fékk. Líklega á fundi mínum međ Stefan Ingves [sćnska seđlabankastjóranum].“ 

Sem sagt engu var stungiđ ofan í skúffu, allra síst samningi, og ţví ekkert ađ marka ţessi orđ Steingríms. Svona pólitískt orđahnođ og skrök verđur ekki Geir til sakfellingar.

Andri spurđi ţá hvort ítarleg svör Seđlabanka Íslands 8. júlí og 16. september áriđ 2008 hefđu ekki ţótt fullnćgjandi.

„Annađhvort ţađ eđa ţeir voru ósáttir viđ ađ ekki vćru meiri efndir,“ svarađi Steingrímur.

Var talađ um efndir?“ spurđi Andri og lét fćra Steingrími yfirlýsingu stjórnvalda og spurđi hvađ af atriđunum hefđi ekki veriđ efnt. Steingrímur las stuttlega og svarađi:

„Eins og ég segi, ţađ var ekki fariđ út í ţetta ţannig. Ekki fariđ út í svör. Ţetta bar almennt á góma og ţađ var lýst óánćgju.“

Bara svona, ekki svör, bar bara almennt á góma, líklega í samrćđum viđ leigubílstjórann á leiđinni til baka á hóteliđ.

Ţvílíkt bull ... Aftur skrökvar Steingrímur og svo reynir hann ađ kjafta sig út úr horninu sem hann hafđi málađ sig út í. Ekki verđur ţetta til sakfellingar Geirs. En ţetta var ekki nóg ţví hinn skilmerki blađamađur sem skrifar fréttina, Pétur Blöndal, lćtur eftirfarandi fylgja međ ofangreindum orđum ráđherrans:

Skömmu áđur hafđi Árni Mathiesen sagt fyrir Landsdómi ađ eitt atriđi yfirlýsingarinnar hefđi snúiđ ađ starfsemi Íbúđalánasjóđs og ţess vegna heyrt undir Jóhönnu Sigurđardóttur sem ţá var félagsmálaráđherra. „Ţađ var kannski ţađ atriđi af ţeim sem ţarna voru sem ekki gekk eftir,“ sagđi Árni.

Steingrímur lét vera ađ minnast á ţađ.

Auđvitađ er ţađ ţannig međ Steingrím, ţann vana stjórnmálamann, ađ hann reynir ađ komast hjá ţví ađ skrökva. Hálfsannleikurinn nćgir honum til ađ koma bođskap sínum á framfćri.

Međ hálfsannleikann ađ vopni var stokkiđ til og efnt til pólitískra réttarhalda yfir Geir H. Haarde.

Nú hefur hins vegar komiđ í ljós ađ ađalhvatamađurinn ađ ţessum málaferlum hefur ekkert markvert ađ segja, getur ekki veitt neinar upplýsingar sem geta sakfellt Geir af ţeirri ástćđu einni ađ sökin er ekki fyrir hendi. Fengi hann hins vegar sama „málfrelsi“ og á ţingi yrđu honum ekki skotaskuld úr ţví ađ bera vitni um ađ Jón Bjarnason bćri ábyrgđ á hruninu.

Ţetta breytir ţó ţví ekki ađ Steingrímur heldur ţví statt og stöđugt fram ađ hann hafi varađ viđ hruninu. Hvađ hann á viđ veit enginn. Ađ minnsta kosti mćtti hann ekki á fund hjá ríkisstjórninni og „fór hamförum“ eins sagt er um Davíđ Oddsson.

Ekki heldur stóđ hann upp á Alţingi og messađi yfir ţingheimi. Í hvert skipti hefđi hann ţó átt ađ brjóta rćđupúltiđ. Ţađ hefđi veriđ hiđ eina rétta miđađ viđ bođskap um fyrirsjáanlegt efnahagshrun haustiđ 2008. En nei, nei. Steingrímur bjó ekkert yfir neinni spádómsgáfu, hann var jafngrandalaus eins og viđ hin ... og ţagđi um ţessi mál.


mbl.is Vill leggja landsdóm af
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Bloggfćrslur 6. mars 2017

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband