Vatn sem klára ţig, verkjastilltur og estimeita

Orđlof

Stórra högga á milli

Hjón eignuđust börn ţétt. Einhver sagđi ţar vera skammt stórra högga á milli en annar taldi orđtakiđ rangnotađ. 

Víst er ţađ úr fornu vígamáli - en fyrir löngu orđiđ nothćft um ţađ ađ „ráđast í mörg stórrćđi međ stuttu millibili; mikilvćgir atburđir eiga sér stađ međ skömmu millibili“ (Mergur málsins).

Máliđ á blađsíđu 55 í Morgunblađinu 1.8.2019.

Athugasemdir viđ málfar í fjölmiđlum

1.

„Vatn sem klár­ar ţig á fimm mín­út­um.“

Fyrirsögn á mbl.is.     

Athugasemd: Lake that finish you in five minutes.“ Ţannig taka enskumćlandi til orđa. 

Íslenskan er oft gjörólík enskunni. Ţegar svo illa vill til ađ mađur falli í ískalt stöđuvatn er hćtta á ferđum. Hann kólnar hratt og innan nokkurra mínútna getur hann varla neina björg sér veitt. Til ađ lýsa ţessu er sagt ađ vatniđ geti gert út af viđ hvern mann á nokkrum mínútum.

Persónufornafniđ ţú er „you“ á ensku. Ţađ getur hins vegar haft víđtćkari merkingu en sá sem er ávarpađur, ţú enda segir í Málfarsbankanum:

Ekki er taliđ vandađ málfar ađ nota orđiđ ţú sem svokallađ óákveđiđ fornafn ţegar átt er viđ fólk almennt en ekki er veriđ ađ ávarpa einn tiltekinn viđmćlanda. 

Ţađ er t.a.m. ekki taliđ gott mál ađ segja: „ţegar ţú kaupir í matinn áttu margra kosta völ“.

Af ţessum fáu orđum um má draga ţá ályktun ađ fyrirsögnin er ekki góđ. Á íslensku notum viđ ţú ţegar viđ rćđum viđ ákveđinn einstakling. Eins og fram kemur í Málfarsbankanum getur „ţú“ ekki komiđ í stađinn fyrir óákveđin fornöfn, til dćmis einhver, allir, hver, nokkur.

Ţetta eiga blađamenn ađ vita og lagfćra orđ viđmćlenda sinna svo ţau falli ađ réttum máli. Verkefni blađamanna er ekki ađ dreifa villum og ambögum jafnvel ţó sá sem viđ er rćtt sé hafi hafi ekki getu til ađ tjá sig eđlilega. Svo má bćta ţví viđ ađ talmál er dálítiđ öđru vísi en ritmál. Ţađ sem viđ segjum virđist oft ankannalegt á blađi og ţví ćttum viđ ađ umorđa frásögnina. 

Tillaga: Ískalt vatniđ gerir út af viđ hvern sem er á fimm mínútum.

2.

„Hún var mikiđ verkjuđ en ţegar lćknir kom á stađinn var hćgt ađ verkjastilla hana og …“

Frétt á dv.is.     

Athugasemd: Í fréttinni kennir kona til, hún er sögđ mikiđ „verkjuđ“. Hún fćr lyf og er sögđ „verkjastillt“. Manni verđur nú bara illt viđ svona lestur og fátt linar.

„Verkjađur“ er skrýtiđ orđ og sá sem er međ verkjum er talinn „verkjađur“ og ekki er ţađ skárra. Til eru betri orđ sem lýsa ástandinu. Hann getur til dćmis veriđ ţjáđur, međ ţrautum, veriđ illt, kennt til, sárkennt til …

Óţarfi er ađ búa til sögnina ađ „verkjastilla“ ţegar til eru góđ íslensk orđ eins og ađ lina, sem merkir ađ draga úr og á hér vel viđ. Bókastaflega merkir sögnin ađ linagera lint. Blađamađurinn ţarf ađ „endurstilla“ sig ef svo má segja.

Tillaga: Hún var sárţjáđ en lćknir gat međ lyfjum linađ ţjáningar hennar …

3.

„Drengurinn hlaut líkamstjón …“

Frétt á Bylgjunni 7.8.2019 kl. 12.     

Athugasemd: Ţetta er nú meiri vitleysan. Hvers vegna er ţađ ekki orđađ ţannig ađ drengurinn hafi meiđst, slasast eđa jafnvel sćrst. Nei, hann „hlaut „líkamstjón“. Svona orđalag skorar hátt á vitleysiskvarđanum.

Enska nafnorđaáráttan hefur greinilega gert út af viđ íslenskuţekkingu fréttamannsins. 

Tillaga: Drengurinn slasađist …

4.

„… tónleikarnir nýtt level fyrir Ísland.“

Frétt í Ríkisútvarpinu-Sjónvarpi, 7.8.2019, kl. 19.      

Athugasemd: Ekki er viđ fréttamanninn ađ sakast ţegar viđmćlandi slettir enskunni líkt og hann vilji koma ţví fram ađ hann sé heimsmađur, geti talađ útlensku. Sé útsendingin ekki bein má benda viđmćlandanum á yfirsjónina og byrja aftur. Slíkt vćri vinalega gert og enn betra fyrir ţá sem á horfa.

Víst er ađ fjöldi fólks veit ekkert hvađ mađurinn á viđ og ţar á međal sá sem ţetta skrifar.

Tillaga: Engin tillaga.

5.

„Guđlaug­ur Ţór Ţórđar­son utanríkisráđherra seg­ir viđrćđur viđ Breta um samn­ing á milli ríkj­anna í kjöl­far Brex­it hafa varađ í nokk­urn tíma.“

Frétt á mbl.is.       

Athugasemd: Ţetta er klaufalegt orđalag, gjörsamlega stíllaust og afar auđvelt ađ gera skár.

Tillaga: Guđlaug­ur Ţór Ţórđar­son utanríkisráđherra seg­ir ađ Íslendingar og Bretar hafi í nokkurn tíma unniđ ađ samn­ingi á milli ríkj­anna í kjöl­far Brex­it.

6.

„… ţar sem tveir tónleikar verđa haldnir.“

Fréttir í Ríkisútvarpinu-Sjónvarpi, 7.8.2019, kl. 19.      

Athugasemd: Tónleikar er fleirtöluorđ, ekki til í eintölu. Einir tónleikar, tvennir tónleikar, ţrennir tónleikar, fernir tónleikar. Getur veriđ ađ til sé blađamađur eđa fréttamađur sem viti ekki hvađ eru eintöluorđ og hvađ fleirtöluorđ?

Rétt: … ţar sem tvennir tónleikar verđa haldnir.

7.

„Ég ţarf ađ estimeita hvađ ég ţarf ađ skjóta langt.

Sumariđ Ríkisútvarpinu-Sjónvarp 7.8.2019, kl. 19.35.      

Athugasemd: Ţetta segir viđmćlandi í ţćtti sem ekki er í beinni útsendingu. Metnađurinn er enginn, hvorki hjá ţeim sem ţetta sagđi eđa Sjónvarpinu.

Alltaf birtist einn og einn sem ţarf ađ auglýsa ţekkingu sína í ensku. Um leiđ er gert lítiđ úr íslensku máli. Flestir ćttu ađ ţekkja sagnirnar ađ áćtla og meta. Samt er svo svakalega flott ađ segja „estimeita“, ţađ er eitthvađ svo útlenskt og „intellektúal“.

Rétt: Ég ţarf ađ áćtla hvađ ég ţarf ađ skjóta langt.


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Athugasemdir

1 Smámynd: Ómar Ragnarsson

Nýjasta snilldin sem sást um daginn ađ mađur nokkur vćri tjónađur á handlegg eftir slysiđ. 

Ómar Ragnarsson, 8.8.2019 kl. 00:20

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband