Geldknappur texti til uppeldis

Sá vandi sem steđjar ađ íslensku máli er ekki erlend tungumál heldur fólk sem kann hvorki skil á móđurmáli sínu né öđrum málum, er svona slarkfćrt í hvort tveggja. Ţetta ástand stýrir aungri lukku og međ nokkrum rökum má halda ţví fram ađ framtíđin sé ekki björt.

Í Morgunblađiđ dagsins er vel skrifađ viđtal viđ Ólaf Hauk Símonarson, leikskáld og rithöfund sem rćđir um tungumál okkar af skynsemi. Flestir munu ábyggilega geta tekiđ undir ţessi orđ hans:

Breytingar í tungumálinu blasa viđ hvert sem litiđ er. Jafnt í sjónvarpi, útvarpi og prentmiđlum er skrifađ og talađ mál sem hefđi, ađ mati Ólafs, ekki ţolast fyrir aldarfjórđungi. Unga fólkiđ virđist eiga fullt í fangi međ ađ tjá sig á móđurmálinu, og raunar líka á öđrum tungumálum.

„Ţađ virđist ekki lengur vera ámćlisvert ađ tala rangt mál í útvarpi og jafnvel fastráđiđ starfsfólk notar kolvitlaust mál fyrir framan alla ţjóđina. Fyrir nokkrum áratugum hefđi ţessu sama fólki veriđ sagt upp störfum á stundinni, en núna virđist ađalatriđiđ ađ tala hratt og vera ofurhress.“

Í lok viđtalsins brýnir Ólafur ţjóđina:

Tungumáliđ og bókmenntir okkar er líklega ţađ eina sem er á heimsmćlikvarđa, ef svo má segja. Ef viđ glötuđum tungunni og ţar međ ađgangi ađ fortíđ okkar í bókmenntum og sögu yrđum viđ mikiđ fátćkari,“ segir hann.

„Hugsun manna er bundin tungumálinu – ţjóđ sem lendir á milli tungumála á erfiđara međ ađ hugsa. Ef viđ ćtlum ekki ađ nota íslensku til frambúđar ţá ţurfum viđ ađ velja okkur annađ tungumál, og ţađ strax. Viđ verđum ađ gera ţetta upp viđ okkur – ćtlum viđ ađ tala og skrifa íslensku í framtíđinni? Ţá ţarf ađ setja allt á fullt, taka íslenskuna af alefli inn í stafrćna geirann, tölvurnar, símana, leikina, frćđslu- og kennsluefni og stórefla ţýđingar á grundvallarritum í öllum frćđigreinum. Ef ţađ er ekki gert er leikurinn tapađur.“

Ef ţađ er ekki gert er leikurinn tapađur.“

Margt bendir til ţess ađ leikurinn sé tapađur. Svo virđist sem ađ viđ höfum ekki aliđ nýjar kynslóđir nógu vel upp. Alltof margt ungt fólk er blint á lestur fjölmiđla, hefur ekki ţolinmćđi til ađ lesa bćkur vegna ţess ađ ţađ ólst upp viđ ađ lesa geldknappan texta á sjónvarpsskjám. Eina vonin er sú ađ ţessar nýju kynslóđir geri sér grein fyrir vandanum og ali sín börn betur upp en viđ gerđum. 

Hér hefur ekki veriđ fjallađ um ţátt menntakerfisins í hingnum íslenskunnar. Hvernig gerist ţađ ađ heilu kynslóđirnar geti fariđ í gegnum öll skólastig án ţess ađ öđlast brennandi áhuga á ađ lesa bćkur? Í ţeim er sá orđaforđi bundinn sem öllum er nauđsynlegur til ađ geta tjáđ sig skilmerkilega.

Hafiđ ţér megingjarđir hér? spurđi gamli mađurinn í fataverslun, ábyggilega sposkur á svip.

Ahhh, ehhh stundi afgreiđslustúlkan/drengurinn, rođnar og og muldrar eitthvađ í barm sér og stikar í burtu. Kemur skömmu síđar međ verlsunarstjórann.

Can I help you, sir, spyr hann kurteislega.

Tja ..., sagđi sá gamli. Ég ćtlađi nú bara ađ kaupa belti.

 

 

 

 


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband