Stjórnarandstašan stundar tilraunir ķ markašsmįlum

Alžingismenn stunda margir hverjir merkilegar tilraunir ķ markašsmįlum, jį žeir eru flestir markašslega sinnašir. Skiptir engu ķ hvaša flokkum žeir eru. Dęmi um slķkt eru ótal fyrirspurnir til rįšherra um hitt og žetta sem raunar skiptir engu mįli, hvorki fyrir žjóš eša žing.

Hiš eina sem eftir stendur er aš žingmašurinn sem spyr kemst örstutta stund ķ kastljós fjölmišla og žaš er honum nóg. Honum er nįkvęmlega sama žótt margir opinberir starfsmenn eyši tķma sķnum ķ aš afla žeirra upplżsinga sem um er bešiš, stundum ķ marga daga, og ekki heldur hvaš svariš kostar ķ raun og veru.

Sķst af öllu leišir žingmašurinn hugann aš žvķ aš žeir starfsmenn sem eru uppteknir viš aš svara tilgangslausum spurningum gętu veriš aš gera eitthvaš allt annaš og gagnlegra.

Vantrauststillaga minnihluta er įlķka heimskulegt athęfi žvķ vitaš er aš meirihlutinn mun ekki samžykkja hana. Žarna er veriš aš stunda ómerkilega markašsstarfsemi, bśa til įviršingar į dómsmįlarįšherrann, ata hann auri vitandi žaš sem getur veriš aš žvķ meir sem tönglast er į lyginni žvķ meiri lķkur eru į žvķ aš ķstöšulaust fólk trśi henni. Nóg viršist vera aš „virkir ķ athugasemdum“ séu virkjašir ķ skķtkastiš.

Ekki er furša žó įlit fólks į Alžingi fari stöšugt minnkandi žegar svona vinnubrögš eru stunduš.


mbl.is Ręša van­traust­s­til­lögu į dómsmįlarįšherra
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nįungi sem spilar handbolta ķ fyrirsögnum hlżtur aš vera fjölhęfur

1.

„Tķu valkostir sem KSĶ gęti skošaš ef Heimir įkvešur aš hętta.“ 

Fyrirsögn į fótboltavefsķšunni 433.pressan.is.     

Athugasemd: Blašamašurinn sem skrifaši žessa fyrirsögn įtti um tvennt aš velja. Annars vegar aš nota nafnoršiš „val“ eša nafnoršiš „kostur“. Žessi tvö orš merkja nęstum žvķ žaš sama, į žeim er žó blębrigšamunur.

KSĶ gęti įtt tķu kosta völ, žaš er vališ um tķu žjįlfara ķ staš Heimis. Hins vegar er alveg ómögulegt aš steypa saman žessu tveimur oršum, śtkoman er slęm, „valkostur“ er ljótt orš og žaš er órökrétt.

Eitthvaš myndi nś ķžróttablašamašurinn segja ef einhvern vęri titlašur „sóknarframlķnumašur“ ķ fótboltališi. Sóknarmašur er sį sem sękir og į aš skora, hann er venjulegast ķ framlķnu lišsins. Tvķtekningar į borš viš žessa į aušvitaš ekki aš nota.

Ķ staš žess aš nota „valkostur“ ķ fyrirsögninni hefši veriš miklu betra aš nota nafnoršiš „žjįlfarar“. 

Tillaga: Tķu kostir fyrir KSĶ hętti Heimir. 

2.

„Óšinn spilar handbolta ķ fyrirsögnum.“ 

Fyrirsögn bls. 2 ķžróttablaši Morgunblašsins 20. febrśar 2018.     

Athugasemd: Žessi fyrirsögn hśn skilst ekki jafnvel mešal žeirra sem eru verulega vel aš sér ķ handbolta. Verst er žó aš blašamennirnir sem skrifušu fréttina skżra fyrirsögnina ekki ķ sjįlfu meginmįli fréttarinnar.

Mį vera aš Óšinn žessi hafi įtt skiliš aš fį nafn sitt ķ fyrirsögn ķ Mogganum vegna žess aš markiš hans réši śrslitum og žaš į sķšustu sekśndu leiksins. Žaš réttlętir hins vegar ekki kjįnalega fyrirsögn.

Tillaga: Óšinn skorši sigurmark FH į sķšustu sekśndu leiksins.

3.

„Brjįluš hjón kęra brśškaupsljósmyndarann 

Fyrirsögn į vķsir.is.     

Athugasemd: Hjónin sem um ręšir ķ fréttinni voru reiš śt ķ ljósmyndarann vegna žess aš hann tók lélegar myndir ķ brśškaupinu. Žau voru sem sagt ekki trufluš į geši eins og rįša mį af fyrirsögninni.

Fréttin er žżšing śr enskri vefsķšu. Žetta er ekki frétt, frįsögnin hefur ekkert gildi og er einfaldlega ómerkileg. Tilgangurinn er aš bśa til uppfyllingarefni. 

Tillaga: Reiš hjón kęra ljósmyndara vegna vinnusvika.

4.

„Good Night er nįttśrulegt svefnbętiefni sem hjįlpar fólki aš sofna og nį samfelldari svefni 

Undirfyrirsögn ķ „Fólk kynningarblaš„ Fréttablašsins 20. febrśar 2018.     

Athugasemd: Ķ einni mįlsgrein, fjórtįn oršum, tekst höfundi žrisvar sinnum aš nota sama eša svipaš orš. Žetta telst stagl, nįstaša, sem sķst af öllu er til eftirbreytni.

Svo er žaš nżyršiš „svefnbętiefni“. Dįlķtiš skrżtiš orš og ekki gegnsętt.

Tillaga: Reiš hjón kęra ljósmyndara vegna vinnusvika.

5.

„… og žurftum aš sofa ķ ullarsokkum, buxum og rśllukragabol til aš frjósa ekki bara.“ 

Śr forsķšugrein ķ Ķžróttablaši Morgunblašsins 24. febrśar 2018.    

Athugasemd: Blašamenn hafa fulla heimild til aš lagfęra oršalag višmęlenda, breyta kjįnalegum talsmįta ķ žokkalegt ritmįl. Aušvitaš eru undantekningar frį žessu en almennt séš er žaš ekki hlutverk fjölmišla aš dreifa slęmu mįli.

Žetta gerir sį sem skrifaši vištališ į forsķšu Ķžróttablašs Moggans ekki. Žar af leišandi endar mįlsgreinin į „bara“ sem er bara furšulegt.

„… til aš frjósa ekki bara.“ Hvernig er hęgt aš skrifa svona og birta? Atviksoršinu „bara“ er algjörlega ofauki, ekki ašeins ķ ritmįli heldur lķka ķ talmįli. Žaš held ég nś ...

Tillaga: … og žurftum aš sofa ķ ullarsokkum, buxum og rśllukragabol til aš frjósa ekki.

6.

„Hvalaskošunarfyrirtęki vill ašeins konu sem stöšvarstjóra: „Förum ekki ķ dulbśning meš hvaš viš erum aš leita aš.“ 

Strķšsfyrirsögn į dv.is.     

Athugasemd: Enn skal ķtrekaš aš blašamašur hefur fulla heimild til aš lagfęra oršalag višmęlanda sķns, breyta kjįnalegum talsmįta ķ skįrra ritmįl. 

Žetta oršalag „aš fara ķ dulbśning meš hvaš viš erum aš leita aš“ gengur alls ekki upp. Lķklegast hefur višmęlandi ętlaš aš segja aš hann fari ekki dult meš ętlan sķna. Mį vera aš hann hafi sagt rétt en blašamašurinn klśšraš, ekki skiliš. Hins vegar ber blašamanni aš lagfęra oršalagiš žvķ žaš er rangt. Mį žó vera aš hann viti ekki betur sem er eiginlega verst.

Langar og klśšurslegar fyrirsagnir einkenna dv.is. Žar žekki enginn ašalfyrirsögn og undirfyrirsögn (eša yfirfyrirsögn). Hjį ritstjórninni skiptir mestu mįli aš vekja forvitni į borš viš žessa, sem žó er skįldskapur en er lżsir fyrirsagnablętinu: 

„Ryksuga skilin eftir śti į götu og žaš sem geršist nęst er er veruleg óhugnanlegt mešal örvhentra karla ķ B blóšflokki undir žrķtugu sem lokiš hafa stśdentsprófi frį Laugarvatni fyrir 1996.“ 

Tillaga: Förum ekki dult meš tilganginn.

7.

„Konur tóku sér plįss į Eddunni.“ 

Fyrirsögn į visir.is.      

Athugasemd: Blašamašurinn hefur eflaust ętlaš sér aš segja frį samstöšu kvenna į veršlaunahįtķšinni Eddan. Honum mistekst hrapalega enda fyrirsögnin meš endemum rislįg. Halda mętti aš fullt hśs hafi veriš į hįtķšinni og konur hafi trošiš sér žar sem plįss var aš fį.

Blašamašurinn hefši įtt aš nota oršasambandiš „aš taka sér stöšu“, sem hann raunar gerir ķ meginmįlinu. Óskiljanlegt aš nota kjįnalegt oršasamband sem gengur ekki upp. Slęmt hins vegar ekki notaš sama oršasambandi tvisvar, žaš kallast nįstaša. Žar af leišandi žarf aš koma žvķ skżrt fram ķ fyrirsögn aš konurnar hafi stašist fast į mįlflutningi sķnum į hįtķšinni. 

Tillaga: Konur fylltu svišiš į Eddunni og segja stopp.

8.

„Heyršu, žetta hefur nś bara gengiš vel.“ 

Algengt svar ķ vištölum ķ fjölmišlum.      

Athugasemd: Žegar fréttamašur spyr hvernig gangi er algengt aš višmęlendur svariš į žennan hįtt: „Heyršu?“ Og svo kemur spjalliš“ 

Hvašan kemur žessi upphrópun eša spurning „heyršu“? Er veriš aš hvetja fyrirspyrjanda til aš hlusta nś vel eša er įstęša til aš halda aš hann hlusti alls ekki.

Sannast sagna er svona oršalag meš „heyršu“ tómt rugl og vitleysa enda ekki ķ neinni tengingu viš viš svar. Žetta er nś įlķka eins og aš nota „sko“ eša „žannig“ ķ tķma og ótķa.

Tillaga: Ķ sannleika sagt hefur bara allt gengiš vel.

9.

„Er ķtalska mafķan aš fara koma til Ķslands og slįtra okkur?“ 

Fyrirsögn į visir.is.       

Athugasemd: Tvęr villur skera ķ augun og sęra mįltilfinninguna. Hiš fyrra er aš nafnhįttarmerkiš „aš“ vantar meš sögninni aš koma. Fyrra nafnhįttarmerkiš dugar ekki fyrir bįšar sagnirnar. Ķ talmįli getur oršasambandiš „aš fara aš koma“ runniš saman og af žekkingarleysi skrifa sumir „aš fara koma“ sem er aušvitaš kolrangt.

Seinni villan og sś sem er sżnu alvarlegri er aš nota nafnhįtt žegar ešlilegra er aš nota ašra tķš. Žetta telst barnamįl, einföldun į tungumįlinu sem oft er haft fyrir börnum. Stundum žroskast žau ekki upp śr žessari einföldun, yfirleitt vegna žess aš žau eru ekki vanin viš lestur. Žar af leišir aš žau safna ekki ešlilegum oršaforša sem bitnar į žeim sem leggja fyrir sig skriftir į fulloršinsįrum.

Oft er sagt: „Ertu ekki aš fara aš koma?“. Dįlķtil žversögn ķ žvķ fólgin aš fara og koma į sama tķma. Žetta oršasamband hefur lķklega unniš sér žegnrétt ķ mįlinu og lķtiš hęgt aš amast viš žvķ. Glöggur vinur minn snéri śt śr fyrir mér og sagši „ég er aš koma aš fara“, og hló viš.

Tillaga: Kemur ķtalska mafķan til Ķslands og slįtrar okkur?

10.

„Fundu óvęnt fald­ar mörgęsa­byggšir.“ 

Fyrirsögn į mbl.is.       

Athugasemd: Žetta er rangt vegna žess aš enginn hafši fališ svęši mörgęsanna. Blašamašurinn skortir oršaforša og hann finnur ekki višeigandi lżsingarorš og fer žvķ meš vitleysu. „Óžekktar“ hefši alveg dugaš, jafnvel „ókunnar“.

Yfirleitt er nafnoršiš „byggš“ notaš um žar sem fólk bżr. Mjög sjaldgęft er aš tala um byggšir fugla eša dżra, til dęmis gęsabyggšir eša hreindżrabyggšir. Žó er talaš um lundabyggšir og žar af leišandi ekki hęgt aš gagnrżna „mörgęsabyggš“.

Tillaga: Fundu óvęnt ókunnar mörgęsabyggšir.


Bloggfęrslur 5. mars 2018

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband