Skjįlftar, spenna og spennulosun ķ Fagradalsfjalli

Skjįlftar, v Grindavķk cJaršskjįlftarnir ķ og viš Fagradalsfjall austan viš Grindavķk eru varla fyrirbošar eldgoss. Stašreyndin er einfaldlega sś aš į hverju įri verša lķklega nęrri žrjįtķu žśsund skjįlftar, flestir frekar litlir. Ķ fyrra varš ekkert eldgos žó svo aš žeir vęru žetta margir. Og tķšindalķtiš hefur veriš į žessu įri žó jöršin hafi skolfiš ótępilega vķša um land.

Į mešfylgjandi mynd frį Loftmyndum ehf. eru nokkur hundruš jaršskjįlftar merktir. Af forvitni skošaši ég stóru skjįlftana sem uršu ķ gęr og ķ dag, žaš er žeir sem eru stęrri en 3 stig.

Sem leikmanni finnst mér dįlķtiš forvitnilegt aš sjį hvernig skjįlftar haga sér, hvort mynstur sé sjįanlegt. Ķ raun er žaš ekki svo, aš minnsta kosti ekki ķ augum leikmannsins. Hins vegar greina jaršfręšingar mynstur, ekki beinlķnis hvar žeir verša, heldur hvernig žeir fęrast frį einu svęšinu til annars.

Skjįlftar, v GrindavķkByrjum į myndinni. Inn į hana hef ég merkt meš hvķtu letri hvenęr jaršskjįlftinn varš og gula lķnan bendir į nęsta skjįlfta.

Žetta byrjaši allt klukkan tęplega hįlf įtta ķ gęrmorgun aš skjįlfti upp į 3 stig varš og tępum hįlftķma sķšar varš annar jafnstór noršvestan viš žann fyrri. Sem sagt, žarna skalf jöršin fram yfir hįdegi. 

Um tvö leytiš varš einn stór skjįlfti sušvestan viš žaš svęši sem flestir uršu. Sį skjįlfti og žeir litlu žżddu einfaldlega aš skjįlftahrinan var aš fęrst til vesturs, upp į vestanvert Fagradalsfjall. Žar stašnęmdist hrinan, hugsanlega ķ bili.

Į Reykjanesi eru sex eldstöšvakerfi, eitt žeirra er kennt viš Fagradalsfjall. Um mišjan skagann er mjótt belti og žar eru langar sprungur sem hafa noršur-sušur stefnu. Skjįlftar į verša į žessum sprungum og žaš sem meira er žeir smitast yfir ķ nęstu sprungur og fęrast žannig til žegar spenna myndast vegna žeirra. Žetta er svona eins og žegar bariš er į gler sem liggur flatt į borši. Žar sem hamarinn kemur nišur veršur brestur og hann losar um žrżsting annars stašar og žar meš koma brestir vķšar ķ glerinu.

ReykjanesMunurinn į dęminu er hins vegar sį aš barmar sprungna į Reykjanesi fęrast til viš skjįlfta, annar barmurinn fęrist til noršurs en hinn til sušurs.

Žegar miklir skjįlftar verša į hryggnum getur virkjast svokölluš „bókahillutektónik“ eins og Pįll Einarsson, jaršešlisfręšingur, kallaši fyrirbrigšiš. Hann lķkir žessu viš bęru ķ bókahillu. Žegar ein bókin hallast rekst hśn aš ašra og svo koll af kolli žangaš til allar bękurnar hafa skekkst.

Sem sagt, į Reykjanesi veršur til spenna vegna jaršskjįlfta og žaš žżšir aš aftur skelfur jörš annars stašar, spennan losnar en nokkrum kķlómetrum austar veršur til spenna ķ jöršu.

Pįll hefur lįtiš hafa eftir sér aš ólķklegt sé aš hugsanlegur stóriskjįlfti į Reykjanes sé fyrirboši eldgoss. Lķkur benda žó til aš gos į žessu svęši verši frekar lķtil og standi stutt yfir og séu frekar meinlaus, veltur žó į stašsetningu žeirra.

Į įrunum 900 til 1240 uršu mörg lķtil hraungos į Reykjanesi. Sķšan hefur Reykjanesskagi veriš ķ eldgosafrķi.

Stóriskjįlfti gęti hins vegar oršiš svipašur į stęrš og skjįlftinn 1968. Margir muna hann sem skell meš undirliggjandi drunum. Upptök hans voru ķ svoköllušu Hvalhnśksmisgengi en Hvalhnśkur er skammt sunnan viš Grindaskörš. Žar gęti nżr skjįlfti oršiš til og jafnvel ķ misgenginu sem er nokkuš noršar og kennt er viš Hrossahrygg.

Žaš liggur frį žvķ sem nęst Geitafelli ķ sušaustri og noršvestur yfir Blįfjallahrygg. Žar gęti oršiš ógnarstór skjįlfti sem myndi finnast greinilega į höfušborgarsvęšinu. Jaršfręšinga hafa raunar žennan staš sérstaklega grunašan um gręsku.

Myndir:

  • Efsta myndin sżnir hreyfingu stóru skjįlftanna.
  • Mišmyndin er frį Vešurstofunni og sżnir hvar skjįlftarnir eru og hvernig žeir hafa hreyfst til vesturs.
  • Nešsta myndin er frį ķslenskum orkurannsóknum og sżnir eldstöšvakerfin į Reykjanesi

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband